Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Στον καιρό του κορονοϊού (Σωτήριο έτος 2020 κ.ε.)
(AP Photo/Alvaro Barrientos)

Στον καιρό του κορονοϊού (Σωτήριο έτος 2020 κ.ε.)

  • A-
  • A+

Ο θάνατος είναι δίκαιος, λέει ένας Πέρσης ποιητής.
Έχει το ίδιο μεγαλείο χτυπώντας τον φτωχό και το Σάχη...
Άφησε τούτο το μπουκάλι Αχμέτ Τζεμίλ του κάκου θυμώνεις, ξέρω τι θες να πεις.
Για να 'ναι ο θάνατος δίκαιος πρέπει κι η ζωή να 'ναι δίκαιη.
Ο Πέρσης ποιητής...

Ναζίμ Χικμέτ

Προς επίρρωση των στίχων του Χικμέτ, η σύγχρονη επικαιρότητα του κορονοϊού: «Ο κορονοϊός σαρώνει τις φτωχογειτονιές της Δύσης» είναι ο υπέρτιτλος και «Όχι, δεν κινδυνεύουν όλοι εξίσου», ο τίτλος, σε σχετικό ρεπορτάζ της efsyn, στο φύλλο της από 14.04.2020, σελίδα 27, που συνεχίζει: «Ο μύθος της ισότητας απέναντι στον κορονοϊό καταρρίπτεται καθημερινά από την ίδια την πραγματικότητα, καθώς οι χάρτες που καταγράφουν την πορεία του COVID-19 όχι μόνο σε χώρες αλλά και σε πόλεις και γειτονιές αποκαλύπτουν πως όσο φτωχότερος είσαι τόσο μεγαλύτερη πιθανότητα έχεις να μολυνθείς, να νοσήσεις και να πεθάνεις από τον ιό». Και ακολουθούνε συγκλονιστικά στοιχεία και αριθμοί, που επιβεβαιώνουν πλήρως του λόγου το αληθές.

Λένε πως όταν οι ερυθρόδερμοι της Αμερικής είδανε τους πρώτους λευκούς τυχοδιώκτες να σκάβουνε ψάχνοντας για χρυσό, είπαν: «Αυτοί οι άνθρωποι χαλάνε τη γη». Και την έχουμε παραχαλάσει!

Στο φύλλο της 5ης-6ης του Οκτώβρη 2019, και στη σελίδα 9 της «Εφημερίδας των Συντακτών», σε σχόλιό μου με τον τίτλο «Άνεργοι και καταναλωτές» έγραφα:

«Το κρατούν κοινωνικό σύστημα χρειάζεται καταναλωτές, αλλά δημιουργεί διαρκώς ανέργους χωρίς εισόδημα, που είναι δύσκολο, σχεδόν αδύνατο, να μεταβληθούν σε καταναλωτές. Το μεγάλο κανόνι της Thomas Cook και των θυγατρικών της σε Γερμανία, Αυστρία και Πολωνία μου φαίνεται πως είναι η απαρχή για ένα τσουνάμι χωρίς αρχή και τέλος, μέση και άκρη. Όλα τα σχέδια της «ιδιωτικής ανάπτυξης» και της «νεοφιλελεύθερης κανονικότητας», στην ουσιαστική πραγματοποίησή τους. Οι διαρκείς πόλεμοι που υποδαυλίζει ο ιμπεριαλισμός, οι εμπορικοί πόλεμοι ΗΠΑ – Κίνας και τώρα ΗΠΑ – Ευρώπης του Τραμπ και οι τεράστιες φυσικές καταστροφές σε Αμαζόνιο, Αυστραλία, ΗΠΑ, Ευρώπη και Ασία, το λιώσιμο των πάγων και όλα τα συναφή, προμηνύουν για την ανθρωπότητα ένα όχι ευτυχές αλλά σκοτεινό μέλλον. Εναπόκειται στις νέες γενιές να αντιδράσουν αποφασιστικά και κατεπειγόντως, κατακτώντας το μέλλον που τους αξίζει και τους ανήκει. Η Γκρέτα Τούνμπεργκ είναι το παράδειγμα».

Και την Τρίτη 21 του Γενάρη 2020 σε σχόλιό μου στην ίδια εφημερίδα, σελίδα 9 έγραφα:

«Μπορούμε να ελπίζουμε

Ως συνεργάτης στη Γερμανία της ελληνικής αντιδικτατορικής εκπομπής της Ντόιτσε Βέλε (Deutsche Welle) τον καιρό της χούντας και μετά (1971-1979), εκφράζω τον βαθύ σεβασμό μου, την πλήρη συμπαράστασή μου και την απόλυτη αλληλεγγύη μου στον εδώ ανταποκριτή της, τον ηρωικό αντιφασίστα αγωνιστή, συνάδελφο Τομά Ζακομπί, που ματωμένος ύστερα από τη θρασεία επίθεση των άνανδρων φασιστοειδών στην πλατεία Συντάγματος και την απώλεια των κινητών του και άλλων αντικειμένων της δουλειάς του που του αφαίρεσαν οι δράστες, σηκώθηκε πάνω αιμόφυρτος και τους αντιμετώπισε με ανυπέρβλητο θάρρος και παλικαριά. Όταν υπάρχουν τέτοιοι αγωνιστές, μπορούμε να ελπίζουμε».

Νομίζω πως και τα δύο παραπάνω σχόλιά μου είναι σημαδιακά. Το πρώτο ως προς τις σκοτεινές κοινωνικές προοπτικές του Κόσμου, αλλά και ως προς τις αρνητικές προοπτικές του πολιτικά, με τα σημερινά αρνητικά δεδομένα, που και αυτά δια του ιού ανατραπήκανε προς το χειρότερο άρδην, έτσι που η παγκόσμια τάση, ελλείψει οργανωμένου παγκόσμιου εργατικού επαναστατικού κινήματος, δηλαδή εναλλακτικής λύσης για την ανθρωπότητα, οδηγεί σε πολύ επικίνδυνα αντιδραστικά μονοπάτια και το δεύτερο για το φασιστικό κίνδυνο.

«Ο κορονοϊός της πανδημίας του ολοκληρωτισμού», είναι ο τίτλος περισπούδαστου δισέλιδου άρθρου του Σπύρου Μανουσέλη στο τμήμα «Επιστήμη» της efsyn, σε σχετική σειρά, από 28-29.03.2020, σελίδες 92-93, που αναφέρεται «στην εμφανή πια προσπάθεια απανθρωποποίησης της ζωής μας μέσω διαρκούς επιβολής μιας "κατάστασης έκτακτης ανάγκης" που εκδηλώνεται κοινωνικά με την αναστολή των περισσότερων δικαιωμάτων μας». Σελίδα 93.

Όταν τα μεσαία στρώματα της κοινωνίας, φυσικοί σύμμαχοι του εργατικού κινήματος, λόγω της απουσίας του μετά την σχεδόν πλήρη διάλυσή του το 1989-90, χωρίς μια ισχυρή πολιτική παρουσία του και μια σωστή ταξική πολιτική, που θα τους δημιουργούσε την αναγκαία εμπιστοσύνη, τότε αυτά τα στρώματα γίνονται βορά της κοινωνικής δημαγωγίας του φασισμού, που κάτω απ' αυτές τις συνθήκες της έλλειψης ταξικού αντίπαλου δέους, αναπτύσσεται με γεωμετρική πρόοδο και σήμερα εγκυμονεί παγκόσμιο κίνδυνο.

Όταν το 1928 το σοβιετικό Θερμιδώρ ολοκλήρωνε το σχηματισμό του και το Κ.Κ. των Μπολσεβίκων, από επαναστατικό κόμμα του ρωσικού προλεταριάτου μεταβαλλότανε σε πολιτική οργάνωση της σοβιετικής γραφειοκρατίας, όπως και η 3η Διεθνής από εκφραστής των συμφερόντων του παγκόσμιου προλεταριάτου, μεταβαλλότανε παράλληλα σε εκφραστή των συμφερόντων της ίδιας θερμιδωριανής γραφειοκρατίας, ο Τρότσκι είχε πει: «Η κρίση της ανθρωπότητας είναι κρίση έλλειψης παγκόσμιας επαναστατικής ηγεσίας».

Η κρίση αυτή δεν ξεπεράστηκε ποτέ, γι' αυτό και οι αρνητικές κοινωνικές μεταπολεμικές εξελίξεις και η διάλυση της 3ης Διεθνούς το 1943 και τελικά η διάλυση και των εκφυλισμένων εργατικών κρατών από την ίδια τη θερμιδωριανή γραφειοκρατία το 1989-90, ήταν η συνέπειά της.

Η μεγάλη Γαλλική Επανάσταση του 1789, παρά το ναπολεόντειο Θερμιδώρ, την αυτοκρατοροποίηση του Ναπολέοντα από τον ίδιο και την παλινόρθωση των Βουρβόνων, το αστικό καθεστώς δεν έπεσε και δεν ξαναγυρίσαμε στη φεουδαρχία, αλλά εγκαθιδρύθηκε και εδραιώθηκε παγκόσμια. Ενώ το σοβιετικό Θερμιδώρ διάλυσε το σοβιετικό καθεστώς. Αυτό είναι πολύ μεγάλη ιστορική οπισθοδρόμηση για την ανθρωπότητα.Κι ακόμα, πάλι το 1928, ο Τρότσκι είχε πει: «Αν πέσει η Οκτωβριανή Επανάσταση, θα πάμε στην αρχαία δουλεία κι ακόμα παραπίσω».

Νομίζω πως ο σημερινός περιθωριακός άνεργος και άστεγος, είναι σε πολύ χειρότερη κατάσταση και θέση από τον αρχαίο δούλο. Ο σημερινός μισθόδουλος κατά Παντελή Πουλιόπουλο, είναι σε χειρότερη κατάσταση από αυτή του αρχαίου δούλου, όταν μείνει χωρίς δουλειά.

Και τώρα για τον ιό.

Άρκεσε η πανδημία του κορονοϊού, για να έχουμε απρόβλεπτες συνέπειες για όλη την ανθρωπότητα και σκοτεινούς σχεδιασμούς για το μέλλον της από τους κατέχοντές της.

Το καπιταλιστικό σύστημα κλονίστηκε τόσο, που η επαναφορά στην «κανονικότητά» του, αν γυρίσει ποτέ εκεί, θα ρίξει την κοινωνία κάποιους αιώνες πίσω. Δηλαδή, όλες οι κατακτήσεις της εργαζόμενης ανθρωπότητας, πάνε περίπατο, αν αυτή δεν αντιδράσει έγκαιρα και έντονα.

Όταν, λοιπόν, όλοι λένε πως «μετά την κρίση τίποτα δεν θα είναι το ίδιο», το ζήτημα μπαίνει δυνητικά: Ή παγκόσμιος σοσιαλισμός ή παγκόσμιος φασισμός. Άλλες λύσεις δεν υπάρχουνε με τα σημερινά δεδομένα.

Γι' αυτό και η έκκλησή μου προς τους νέους, στο προαναφερόμενο σχόλιό μου, προς τις νέες γενιές να αντιδράσουνε αποφασιστικά και κατεπειγόντως, κατακτώντας το μέλλον που τους ανήκει και τους αξίζει, μπαίνει σήμερα στην ημερησία διάταξη με τη μεγαλύτερη έμφαση και ένταση.

Δεν υπάρχει καθόλου καιρός. Πρόκειται για την ύπαρξη και την επιβίωση της ανθρωπότητας. Πόσοι πολιτισμοί δεν έχουν καταστραφεί σαν συνέπεια των ίδιων των συστημάτων τους.

Ο Λούις Χένρι Μόργκαν (Lewis Henry Morgan, 1818-1881), Αμερικανός εθνολόγος, αρχαιολόγος και ιστορικός της πρωτόγονης κοινωνίας, από τους εισηγητές της εξελικτικής θεωρίας στην κοινωνική ανθρωπολογία, συγγραφέας του βιβλίου: «Ancient Society» («Αρχαία Κοινωνία») London, Mac Millan and Co. 1877, στη σελίδα 552 γράφει:

«Από την εμφάνιση του πολιτισμού αύξησε τόσο τεράστια ο πλούτος, οι μορφές του γίναν τόσο ποικιλόμορφες, η χρησιμοποίησή του τόσο πλατιά και η διαχείρισή του τόσο επιτήδεια προς το συμφέρον των ιδιοκτητών, που ο πλούτος αυτός έγινε απέναντι στο λαό μια ακαταμάχητη δύναμη...
Το απλό κυνήγι του πλούτου δεν είναι ο τελικός προορισμός της ανθρωπότητας, αν η πρόοδος πρόκειται να μένει ο νόμος του μέλλοντος όπως ήταν στο παρελθόν. Η εποχή που διέτρεξε η ανθρωπότητα από την αυγή του πολιτισμού είναι μόνο ένα μικρό κλάσμα της ζωής που πέρασε, μόνο ένα μικρό κλάσμα της ζωής που βρίσκεται μπροστά της. Η διάλυση της κοινωνίας ορθώνεται απειλητική μπροστά μας σαν το κλείσιμο μιας ιστορικής σταδιοδρομίας, που μοναδικός της σκοπός είναι ο πλούτος, γιατί μια τέτοια σταδιοδρομία περιέχει στοιχεία της αυτοκαταστροφής της».

Και αντιπροτείνει:

«Η δημοκρατία στη διοίκηση, η αδελφότητα στην κοινωνία, η ισότητα δικαιωμάτων, η γενική εκπαίδευση, θα εγκαινιάσουν το κατοπινό ανώτερο στάδιο της κοινωνίας, για το οποίο εργάζονται αδιάκοπα η πείρα, το λογικό και η επιστήμη. Το στάδιο αυτό θα είναι η αναζωπύρωση –μα σε ανώτερη μορφή– της ελευθερίας, της ισότητας και της αδελφότητας των παλαιών γενών».

Αυτό το απόσπασμα του Μόργκαν αποτελεί την κατακλείδα στο βιβλίο του Φρίντριχ Ένγκελς: «Η καταγωγή της οικογένειας της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους». Πρώτη γερμανική έκδοση: 1884. Ελληνική έκδοση: Εκδόσεις Θεμέλιο, 1966, Μετάφραση Αθηνάς Κυριακοπούλου, σελίδες 213-214.

*Συγγραφέας-Δημοσιογράφος

Σημείωση: Ο πλήρης τίτλος του μνημειώδους αυτού έργου του Μόργκαν αγγλικά και ελληνικά:
Lewis Henry Morgan: "Ancient Society or Resarches in the Lines of Human Progress from Savagery, through Barbarism to Civilization", London, Mac Millan and Co., 1877.
(«Η αρχαία κοινωνία ή έρευνες της ανθρώπινης προόδου από την άγρια κατάσταση μέσω της βαρβαρότητας στον πολιτισμό», του Λούις Χ. Μόργκαν, Λονδίνο, Μακ Μίλλαν και Σία, 1877).

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Λίβανος σε έκρηξη
Μια καταστροφή που έρχεται να προστεθεί στη βαθύτατη πολιτική και οικονομική κρίση που μαστίζει τη χώρα.
Ο Λίβανος σε έκρηξη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι κυρίαρχες ορθοδοξίες
Οικονομία, κυβέρνηση, εκκλησία και επιστήμη αποτελούν κυρίαρχες καταστάσεις που δεν διαπραγματεύονται γιατί είναι δογματικές και έχουν τους πιστούς τους.
Οι κυρίαρχες ορθοδοξίες
ΑΠΟΨΕΙΣ
6 Αυγούστου, του Σωτήρος ή του ολέθρου;
Η μνήμη της Χιροσίμα, αλλά και του Ναγκασάκι, συνοδεύεται από την προειδοποίηση ότι η πυρηνική απειλή δεν περιορίζεται από εθνικά σύνορα.
6 Αυγούστου, του Σωτήρος ή του ολέθρου;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Όχι ψυχιατρικά πιστοποιητικά για άδεια οπλοφορίας ιδιωτικών αστυνομικών
Να μη χορηγούν πιστοποιητικά για άδειες οπλοφορίας σε ιδιώτες αστυνομικούς που προωθεί η κυβέρνηση, ως βήμα προς την ιδιωτικοποίηση και των σωμάτων ασφαλείας, καλεί τους ψυχιάτρους η Πρωτοβουλία για ένα...
Όχι ψυχιατρικά πιστοποιητικά για άδεια οπλοφορίας ιδιωτικών αστυνομικών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο θεός του θεάτρου και το θέατρο του στη νότια πλαγιά της Ακρόπολης Αθηνών
In vino veritas. Τα θεατρικά έργα της ελληνικής αρχαιότητος αναδεικνύουν την υπεροχή των Ελλήνων στον αρχαίο κόσμο, περισσότερο από κάθε άλλη...
Ο θεός του θεάτρου και το θέατρο του στη νότια πλαγιά της Ακρόπολης Αθηνών
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Αφανισμός»
Αν και η ιστορία των Τσιγγάνων είναι γεμάτη με απίστευτες κακοποιήσεις που δημιούργησαν αυτό που οι κοινωνιολόγοι αποκαλούν «βαθύ πολιτιστικό τραύμα» ο διωγμός τους έφτασε στη συμβολική και υλική κορύφωσή του...
«Αφανισμός»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας