Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η έρημη πόλη
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η έρημη πόλη

  • A-
  • A+

Η εικόνα που παρουσιάζει η Αθήνα τις τελευταίες ημέρες είναι πρωτόγνωρη για όλους μας. Κλειστά ρολά σε όλα τα μαγαζιά, σκοτεινές βιτρίνες, σβηστές ταμπέλες. Σχολεία, πανεπιστήμια, θέατρα, μουσεία στέκουν μοναχικά, άδεια κελύφη, δίχως ζωή, νεκρά. Λίγα τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στους δρόμους, ενώ τα πεζοδρόμια που άλλοτε έσφυζαν από ζωή, τώρα τα αντικρίζεις έρημα, αφού ελάχιστοι είναι πλέον αυτοί που περπατούν στην πόλη-φάντασμα. Ολα έχουν παραλύσει, τίποτα δεν θυμίζει τον ξέφρενο ρυθμό της πόλης, την ταχύτητα. που την αντικατέστησε η σχεδόν πλήρης ακινησία. Σιγά σιγά όλα νεκρώνουν, σβήνουν, σαν ένα γενικό black out να σκοτείνιασε αίφνης την ολοζώντανη πριν από λίγες μέρες πρωτεύουσα.

Ο κορονοϊός εισέβαλε στη χώρα και μέσα σε λίγες μέρες επέβαλε αδίστακτα τους επαχθείς όρους του. Ολοι μέσα! Σαν πανίσχυρος δικτάτορας κήρυξε τον δικό του «στρατιωτικό νόμο», απαγορεύοντας τις συναθροίσεις, τις συνευρέσεις, ορίζοντας ελάχιστη απόσταση ανάμεσά μας τα δύο μέτρα. Κλειστήκαμε στα σπίτια μας και στέκουμε φυλακισμένοι στα προσωπικά μας κελιά. Η φυσική παρουσία μεταλλάχτηκε σε εικόνα στην οθόνη του υπολογιστή. Θαρρείς και βλέπεις τον άλλο μέσα από κλειδαρότρυπα. Το μάθημα της αίθουσας διδασκαλίας έγινε e-lesson στο διαδίκτυο, με το υπουργείο Παιδείας να πανηγυρίζει για τη μεγάλη τάχατες επανάσταση που πέτυχε στην εκπαίδευση.

Και νά που σε δύσκολες στιγμές σαν αυτές που βιώνουμε, όπου όλες οι βεβαιότητες καταρρίπτονται εν ριπή οφθαλμού, ξανάρχεται στο προσκήνιο, σαν να αναδύεται από τα κατάβαθα της ανθρώπινης συνείδησης, η συλλογικότητα. Την αναζητούμε εναγωνίως σαν σανίδα σωτηρίας, απέναντι στην ερημία της ατομικής μας ύπαρξης, γιατί φαίνεται πως μόνον όταν συναισθανθείς τον κίνδυνο που ελλοχεύει συνειδητοποιείς την τεράστια αξία της. Ισως τώρα, σε τούτες τις ακραίες συνθήκες –ενός άτυπου βιολογικού πολέμου(;)– κατανοούμε την αξία του κοινωνικού κράτους και πρώτα απ’ όλα των δημόσιων νοσοκομείων! Τώρα αντιλαμβανόμαστε τον υπεράνθρωπο αγώνα των γιατρών και του νοσηλευτικού προσωπικού που χρόνια τώρα έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου και οι περισσότεροι κωφεύαμε.

Είναι τώρα δυστυχώς που η ύπαρξη του «Δημόσιου» γίνεται τραγικά αναγκαία, επιτακτική, επίκαιρη όσο ποτέ. Το Δημόσιο (σε κάθε έκφανσή του), που τόσο λοιδορήθηκε, υπονομεύτηκε, κατηγορήθηκε ασύστολα από τους θιασώτες του νεοφιλελευθερισμού τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, που είναι έτοιμοι να θυσιάσουν αναίσχυντα ό,τι είχε απομείνει απ’ αυτό στον βωμό του εφήμερου κέρδους. Ακόμη και τώρα, σ’ αυτές τις πρωτόφαντες συνθήκες κοινωνικού αποκλεισμού, εκείνοι συνεχίζουν ακάθεκτοι τις καταστροφικές επεμβάσεις τους, χρησιμοποιώντας ως άλλοθι την πανδημία και τον φόβο που προκαλεί, προκειμένου να πραγματοποιήσουν όλα όσα δεν πρόφτασαν να γκρεμίσουν το προηγούμενο διάστημα. Σαν έτοιμοι από καιρό, οργανώνονται προκειμένου να επιστρέψουν ακόμη πιο επιθετικοί, ώστε ανενδοίαστα να ξεριζώσουν όλα τα κοινωνικά και εργασιακά δικαιώματα που κατακτήθηκαν στο παρελθόν. Κι αυτός ο «ιός» είναι πιο αδίστακτος, πιο επικίνδυνος, ακόμη πιο ολοκληρωτικός!

Είναι τώρα που τα φανταχτερά σκηνικά της ευδαιμονίας τους καταρρέουν σαν τραπουλόχαρτα το ένα μετά το άλλο, που οι αλαζονικές διακηρύξεις και οι υπερφίαλες συμπεριφορές εξαφανίζονται εν ριπή οφθαλμού μπροστά στον τρόμο του ιού που δεν κάνει διακρίσεις ταξικές, φύλου, χρώματος ή εθνικότητας. Μένουμε μέσα για να προστατεύσουμε όχι μόνο τον εαυτό μας, αλλά και τον συμπολίτη μας. Ολοι άξαφνα συνειδητοποιούμε έντρομοι ότι γίναμε ίσοι απέναντι στην αρρώστια, όπως ήμασταν άλλωστε πάντοτε απέναντι στον στοιχειωμένο κύκλο της ζωής και του θανάτου.

Η υπεροψία και η κομπορρημοσύνη του τεχνολογικού μας πολιτισμού, πως τάχατες όλα μπορούμε να τα καταφέρουμε πηγαίνοντας ακόμη και κόντρα στη φύση μας, σήμερα διαλύονται σαν ατμός. Οταν χάνουμε την ανθρωπιά μας, έρχεται η Νέμεσις να τιμωρήσει την ύβριν που διαπράττουμε καθημερινά απέναντι στον αδύναμο και τον ανίσχυρο! «Η Νέμεσις αγρυπνά, θεά του μέτρου και όχι της εκδίκησης. Τιμωρεί αμείλικτα όλους όσοι ξεπερνούν τα όρια», μας υπενθυμίζει ο Αλμπέρ Καμί.

Το δυστοπικό τοπίο της πόλης, όμως, μόνο η ανθρωπιά και η συντροφικότητα μπορούν να το αλλάξουν, λέξεις και έννοιες τις οποίες –είναι αλήθεια– τις είχαμε ξεχάσει τελευταία. Οι Ιταλοί αντιστέκονται στην πρωτοφανή κρίση που χτύπησε τη χώρα τους βγαίνοντας στα μπαλκόνια, τραγουδώντας, στην προσπάθειά τους να αντιμετωπίσουν την κατάθλιψη, τη μοναξιά, τον φόβο. Σε όλο τον κόσμο δημιουργούνται εκ των κάτω πρωτόγνωρες συνθήκες κοινωνικής αλληλεγγύης και αντίστασης. Πέρα από τις ατομικές επιλογές, οι κάτοικοι των πόλεων ξαναβρίσκουν τον τρόπο να δράσουν ομαδικά, όπως τα αγριολούλουδα που ανθίζουν εκεί που δεν το περιμένεις, μέσα στις στάχτες που άφησε πίσω της η πυρκαγιά. Μήπως τώρα που μένουμε μόνοι μέσα στα σπίτια μας είναι ευκαιρία να αναλογιστούμε και να στοχαστούμε πως τα ισχυρά θεμέλια πάνω στα οποία εδράζεται σταθερά η πόλη είναι η δημόσια λειτουργία της; Είναι η συλλογική της οντότητα, είναι το ΕΜΕΙΣ και όχι το ΕΓΩ;

*Αρχιτέκτων-καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ


 

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Σκέψεις αγύμναστου ιστορικού
Η ιστορία δεν προβλέπεται. Μάταιες είναι οι προφητείες, ανεδαφικές οι ουτοπίες, οι αλλαγές απρόβλεπτες, το άγνωστο πάντα ένα βήμα μπροστά απ’ το...
Σκέψεις αγύμναστου ιστορικού
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Μηχανές με... ταλέντο
Η εντυπωσιακή έκθεση στο παρισινό μουσείο περιλαμβάνει έργα τέχνης από λογισμικό ηλεκτρονικών υπολογιστών και προγράμματα που τείνουν να αντικαταστήσουν το χέρι του καλλιτέχνη
Μηχανές με... ταλέντο
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Οταν η τεχνολογία συναντά τον πολιτισμό
Ελεύθερο Wi-Fi, διαδικτυακή περιήγηση, ακουστική ξενάγηση για τους επισκέπτες σε όλα τα κτίρια του μουσείου, σε συνεργασία με τη NOVA. Πλήρως εξοπλισμένα με ένα ισχυρό ασύρματο δωρεάν ευρυζωνικό δίκτυο μέσα...
Οταν η τεχνολογία συναντά τον πολιτισμό
ART - ΝΕΑ
Ακούω... την πόλη
Bόλτα στην καρδιά της Αθήνας με γαλάζια ακουστικά στ' αυτιά και την εφαρμογή MCMS Player με διαδραστικό χάρτη στο κινητό. Μια οπτικοακουστική 10ωρη βιωματική εμπειρία, δημιουργία της καλλιτεχνικής ομάδας Medea...
Ακούω... την πόλη
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«ΑΚΡΟΒΑΤΕΣ» στο τεντωμένο σκοινί της χρήσης ουσιών
Με αφορμή τη συμπλήρωση 20 χρόνων λειτουργίας του ΚΕΘΕΑ ΕΞΕΛΙΞΙΣ, η Κλεοπάτρα Χαρίτου δημιουργεί την εικαστική εγκατάσταση «ΑΚΡΟΒΑΤΕΣ» ρίχνοντας φως στις ζωές των ανθρώπων που είναι εγκλωβισμένοι στην εξάρτηση...
«ΑΚΡΟΒΑΤΕΣ» στο τεντωμένο σκοινί της χρήσης ουσιών
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Τέχνη και τεχνολογία εις σάρκα μία
Στη μαγευτική σφαίρα όπου η τέχνη συναντά την τεχνολογία θα βρεθεί η Κέρκυρα από αύριο έως τις 22 Μαΐου. Το 10ο Φεστιβάλ Οπτικοακουστικών Τεχνών διοργανώνεται από τη Σχολή Μουσικής και Οπτικοακουστικών Τεχνών...
Τέχνη και τεχνολογία εις σάρκα μία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας