Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Το τέλος της Ιστορίας» της Ευρώπης

Ο πρόεδρος του Eurogroup, Μάριο Σεντένο

AP Photo/Francisco Seco

«Το τέλος της Ιστορίας» της Ευρώπης

  • A-
  • A+

Δεν είναι καθόλου σπάνιο φαινόμενο, ειδικά την τελευταία δεκαετία της οικονομικής κρίσης και της έξαρσης του προσφυγικού ζητήματος, πολλοί να προβλέπουν τη διάλυση της ΕΕ. Αυτό δεν αφορά μόνο στους πολέμιους του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, που ονειρεύονται και αγωνίζονται προς αυτή την κατεύθυνση, ή και στους ευρωσκεπτικιστές που θέλουν μια άλλου τύπου ένωση. Αφορά πια και σε όσους αγωνιούν πραγματικά για το μέλλον της, όπως ο Γερμανός φιλόσοφος Γιούργκεν Χάμπερμας που το 2014 σε συνέντευξή του στη γαλλική εφημερίδα Le Monde είχε δηλώσει για την ΕΕ ότι «την ατμόσφαιρα “κόπωσης”, που επί χρόνια μετριάζει τον ενθουσιασμό, θα τη χαρακτήριζα σαν ένα μοιραίο μείγμα παράλυσης και διάλυσης».

Η αποτυχία του Eurogroup της 7ης Απριλίου, που καμουφλαρίστηκε πίσω από τον όρο «αναβολή», είναι δηλωτική τόσο των προθέσεων όσο και των ακροβατικών συσχετισμών που επικρατούν στο εσωτερικό της Ένωσης. Η αδιάλλακτη στάση της Γερμανίας με συνοδοιπόρο την Ολλανδία και ακόλουθο την ανακόλουθη Γαλλία μας επαναφέρουν στο νου τη στάση των ισχυρών στη διάρκεια της οικονομικής κρίσης απέναντι στα «γουρούνια» (PIGS) στις αρχές της δεκαετίας που μόλις τελείωσε και αυτή των χωρών του Βίζεγκραντ σχετικά με την υποδοχή των προσφύγων και μεταναστών στις χώρες της ΕΕ.

Αν στη στάση των ηγεσιών προσθέσουμε την ανησυχία των Ευρωπαίων πολιτών, όπως αυτή αποτυπώθηκε πριν από ένα χρόνο σε έρευνα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Διεθνών Σχέσεων για το μέλλον της κοινής ευρωπαϊκής οικογένειας λόγω της οικονομικής ανασφάλειας αλλά και της αστάθειας στο ευρύτερο γεωπολιτικό γίγνεσθαι, τότε το μείγμα που αναπτύσσεται στα θεμέλια της ΕΕ γίνεται ακόμα πιο εκρηκτικό. Σημάδια αυτής της ανησυχίας και της κρίσης εμπιστοσύνης φάνηκαν στα αποτελέσματα των τελευταίων ευρωεκλογών, παρά την προσωρινή ανακούφιση ότι η άνοδος και η προοπτική κυριαρχία των αντιευρωπαϊκών κομμάτων δεν ήταν ολιστικού χαρακτήρα.

Η υγειονομική κρίση λόγω του Covid-19, που μετασχηματίζεται με γρήγορο και σταθερό ρυθμό σε πολιτική, οικονομική και κοινωνική κρίση, αναδεικνύει με τον πιο έκδηλο τρόπο και την κρίση συνοχής που ευδοκιμεί εντός της ΕΕ σε δύο επίπεδα: αυτό μεταξύ των κρατών-μελών και των Βρυξελλών κι αυτό μεταξύ του κάθε κράτους-μέλους και των πολιτών του.

Στην πρώτη περίπτωση η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη είναι ανύπαρκτη ή à la carte. Η κεφαλαιώδης υπόθεση του ευρωομολόγου φαίνεται να ναυαγεί μπροστά στους οικονομικούς εγωισμούς των ισχυρών κρατών, ενώ η ουσιαστική βοήθεια σε ιατρικό προσωπικό και εξοπλισμό προς τις περισσότερο πληττόμενες χώρες της ΕΕ ωχριά μπροστά στη βοήθεια που στέλνουν ο «γίγαντας» Κίνα και ο «νάνος» Κούβα.

Στο εσωτερικό των κρατών-μελών οι ηγεσίες, όσες δεν υιοθέτησαν εμμέσως πλην σαφώς τη θεωρία της «νόσου της αγέλης» -στη χώρα μας δεν έχει συμβεί αυτό-, πειραματίζονται, πλην εξαιρέσεων, για το τοπίο της επόμενης μέρας μετακυλίοντας το βάρος στους πολίτες κυρίως μέσω των, ας ελπίσουμε, προσωρινών μέτρων που χαλαρώνουν τις εργασιακές σχέσεις, ομνύοντας ταυτόχρονα στη μεγάλη σημασία που έχει η κρατική παρέμβαση (!).

Δεν υποστηρίζεται εδώ ούτε η κυκλική διάσταση της ιστορικής εξέλιξης ούτε οι ακριβείς ιστορικές αναλογίες, το παρελθόν όμως μας διδάσκει ότι οι μεγάλες κρίσεις έχουν ξεπεραστεί με κεϋνσιανού τύπου παρεμβάσεις που στόχο έχουν τη στήριξη της οικονομίας, επιχειρήσεων και εργαζομένων, με ταυτόχρονη θωράκιση των δημοκρατικών θεσμών. Είναι η μόνη διέξοδος από την κρίση και η καλύτερη προετοιμασία για τον περισσότερο ανταγωνιστικό και σκληρό κόσμο που σφυρηλατείται από την εξέλιξη της πανδημίας. Αλλιώς τα αυταρχικά φαινόμενα Όρμπαν θα πολλαπλασιαστούν και οι «προφήτες» του τέλους της ιστορίας για την Ευρώπη του ανθρωπισμού θα επιβεβαιωθούν από την αντιανθρωπιστική συνέχισή της…

* Δημοσιογράφος - Ιστορικός

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η μέθοδος του ευρήματος του Μνημονίου
Κατά τη διάρκεια του δίμηνου –λόγω κορονοϊού– υποχρεωτικού εγκλεισμού στο σπίτι, ερευνώντας τις ψηφιοποιημένες από τη Βουλή των Ελλήνων εφημερίδες των δύο περασμένων αιώνων, πρόσεξα το παρακάτω ανυπόγραφο...
Η μέθοδος του ευρήματος του Μνημονίου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο... όμηρος της διπλανής πόρτας
Η λέξη «κρίσις» είναι από τις πλέον οικείες στις επιστήμες. Η φιλοσοφία, η ιατρική, η νομική και η οικονομική επιστήμη τη χρησιμοποιούν για να...
Ο... όμηρος της διπλανής πόρτας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πώς θα γίνει η επανεκκίνηση στην Κύπρο;
Την ώρα που στην Ε.Ε. ετοιμάζεται μια θεαματική αύξηση του επταετούς κοινοτικού προϋπολογισμού για τη στήριξη των ασθενέστερων οικονομιών -μια εξέλιξη εξαιρετικά επωφελής για την Κύπρο- τόσο η κυβέρνηση όσο...
Πώς θα γίνει η επανεκκίνηση στην Κύπρο;
ΑΠΟΨΕΙΣ
• Ω, αιώνια νύχτα, πότε θα τελειώσεις; • Σύντομα, σύντομα ή ποτέ
Οσους αποδιοπομπαίους τράγους και να βρούμε, όσους βαρβάρους και να στιγματίσουμε, δεν αλλάζει το γεγονός ότι το τέλος του πραγματισμού, όπως το ξέραμε, έρχεται.
• Ω, αιώνια νύχτα, πότε θα τελειώσεις; • Σύντομα, σύντομα ή ποτέ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το «κανονικό» και το «φυσιολογικό»
Οταν κατακάτσει η σκόνη από την υγειονομική κρίση, είναι σίγουρο ότι θα εμφανιστεί ένα άλλο «φυσιολογικό» το ίδιο επώδυνο με το προηγούμενο και γι’ αυτό οι κυρίαρχες ελίτ αποφεύγουν να το περιγράψουν. Ο...
Το «κανονικό» και το «φυσιολογικό»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας