Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Orlando: Ζητήματα Δεοντολογίας και Επιστημονικών Δεδομένων με αφορμή την δίκη Καρκά

Orlando: Ζητήματα Δεοντολογίας και Επιστημονικών Δεδομένων με αφορμή την δίκη Καρκά

  • A-
  • A+

Μια προσπάθεια να αποσαφηνιστούν κάποια βασικά σημεία που αφορούν επιστημονικά και δεοντολογικά ζητήματα τα οποία έχουν πιθανά ανακύψει κατά τη δικαστική διαδικασία σε βάρος του Γιώργου Καρκά, ανοιχτά γκέι άνδρα που κατηγορείται για βιασμό άνδρα οδηγού ταξί, επιχειρεί ο επιστημονικός φορέας που ασχολείται εξειδικευμένα με την ψυχική υγεία των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων «Orlando».

Ως επαγγελματίες ψυχικής υγείας με εξειδίκευση και μακροχρόνια εμπειρία σε ζητήματα φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού και ποικιλομορφίας σχέσεων και σεξουαλικών πρακτικών, υπογραμμίζουν την ανάγκη για «ολοκληρωμένη γνώση και εξειδίκευση των συναδέλφων που εκφράζουν επιστημονική άποψη για τα παραπάνω, και απευθύνουμε κάλεσμα για την επικαιροποίηση των γνώσεών τους με την συμπερίληψη όλων των έγκυρων και σύγχρονων επιστημονικών δεδομένων».

Συγκεκριμένα αναφέρουν:

- O/η ειδικός ψυχικής υγείας δεν μπορεί σε καμία απολύτως περίπτωση να εκφράσει επιστημονική άποψη για άτομο το οποίο δεν έχει εξετάσει προσωπικά και με τρόπο που ορίζει ως εξέταση το επάγγελμά μας και η επιστημονική δεοντολογία. Το υπό εξέταση άτομο μπορεί είτε να έχει υπάρξει θεραπευόμενος/ασθενής/πελάτης του/της ειδικού, περίπτωση κατά την οποία χρειάζεται να τηρηθούν οι κανόνες περί προστασίας του απορρήτου της θεραπευτικής σχέσης, είτε να εξεταστεί από την/τον ειδικό μετά από συγκεκριμένο αίτημα (του ίδιου ή του δικαστηρίου) ώστε τα συμπεράσματα της εξέτασης να τεθούν στην κρίση του δικαστηρίου. Σε κάθε περίπτωση, καμία/κανένας επαγγελματίας ψυχικής υγείας δεν μπορεί να εκφράσει επιστημονική άποψη για άτομο το οποίο δεν έχει εξετάσει ποτέ. Σε αντίθετη περίπτωση κάθε τέτοια άποψη θεωρείται πρωτίστως αντιδεοντολογική, αλλά επιπλέον αυθαίρετη, αβάσιμη και αντιεπιστημονική. Η αναφερόμενη ως “σκιαγράφηση” ή αλλιώς το “προφίλ” εκ μέρους του επαγγελματία, αφορά μόνο αόριστα πιθανά διαφορετικά προφίλ φερόμενων ως δραστών και όχι την έκφραση επιστημονικής άποψης για συγκεκριμένο άτομο, πόσο μάλλον κατηγορούμενο, χωρίς προηγηθείσα ολοκληρωμένη εξέταση/συνεδρία μαζί του.

- Σε σχέση με το ζήτημα της ομοφυλοφιλίας και τον αιτιώδη συσχετισμό, την ταύτιση ή τη συνάφεια του σεξουαλικού προσανατολισμού με οποιαδήποτε ψυχιατρική διαταραχή: υπογραμμίζουμε ότι όλα ανεξαιρέτως τα επιστημονικά δεδομένα, και βέβαια ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία με τα συναφή διαγνωστικά τους εγχειρίδια, δηλώνουν ρητά εδώ και δεκαετίες ότι η ομοφυλοφιλία ΔΕΝ αποτελεί ψυχιατρική διαταραχή και οποιαδήποτε άλλη προσέγγιση αποτελεί αποκλειστικά αντιεπιστημονική θέση, στιγματιστικά φορτισμένη.

- Σε σχέση με τον αιτιώδη συσχετισμό, την ταύτιση ή τη συνάφεια του ομόφυλου σεξουαλικού προσανατολισμού με τον αναφερόμενο ως “σαδομαζοχισμό” ή αλλιώς τις BSDM πρακτικές: με κανέναν τρόπο δεν συνδέονται απαραίτητα/ταυτίζονται ο σεξουαλικός προσανατολισμός κάθε ατόμου με τις σεξουαλικές πρακτικές που ακολουθεί. Αντιθέτως ο σεξουαλικός προσανατολισμός (ομόφυλος ή μη) αποτελεί μία ξεχωριστή πυρηνική ταυτότητα του ατόμου εντελώς ανεξάρτητη από τις σεξουαλικές πρακτικές που ακολουθεί και τη σεξουαλική δραστηριότητα που αναπτύσσει, οι οποίες μπορεί να είναι κοινές ή να διαφέρουν μεταξύ ομόφυλων ή μη ατόμων.

- Σε σχέση με την άμεση και άκριτη σύνδεση ή/και ταύτιση των BDSM πρακτικών με ψυχιατρική διαταραχή: Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας μέσω της πιο πρόσφατης έκδοσης του ταξινομητικού του εγχειριδίου (ICD 11) καθιστά σαφές ότι οι BDSM πρακτικές δεν αποτελούν ψυχιατρική διαταραχή. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που εντάσσονται στο πλαίσιο μη συναινετικής δραστηριότητας ή που προκαλούν έκπτωση της λειτουργικότητας του ατόμου. Ακόμα και σε αυτήν την περίπτωση όμως θα μιλούσαμε για παραβιαστικές πράξεις (π.χ σεξουαλική παρενόχληση, κακοποίηση, βιασμός) που δεν συσχετίζονται με το BDSM, αφού πρωταρχικός και βασικός κανόνας στις αναφερόμενες και ως “σαδομαζοχιστικές” πρακτικές είναι η απόλυτη και απαραβίαστη συναίνεση μεταξύ των εμπλεκόμενων ατόμων.

- Οι αναφορές σε BDSM πρακτικές ή όρους με παθολογιοποιητικό τρόπο εκ μέρους επαγγελματία ψυχικής υγείας, και ακόμα περισσότερο η ερμηνεία των πρακτικών αυτών με όρους παθολογίας ή και ταύτισης με ακραία παραβιαστικές συμπεριφορές, είναι επικίνδυνες, αυθαίρετες και στιγματιστικές για την BDSM κοινότητα, ενώ η όλη σύνδεση των παραπάνω με τον ομόφυλο σεξουαλικό προσανατολισμό είναι αυθαίρετη, στιγματιστική και δυνάμει κακοποιητική για τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα.

Ως επαγγελματίες ψυχικής υγείας με εξειδίκευση και μακροχρόνια εμπειρία σε ζητήματα φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού και ποικιλομορφίας σχέσεων και σεξουαλικών πρακτικών, υπογραμμίζουμε την ανάγκη για ολοκληρωμένη γνώση και εξειδίκευση των συναδέλφων που εκφράζουν επιστημονική άποψη για τα παραπάνω, και απευθύνουμε κάλεσμα για την επικαιροποίηση των γνώσεών τους με την συμπερίληψη όλων των έγκυρων και σύγχρονων επιστημονικών δεδομένων.

Ειδικά όσον αφορά τη δίκη του Γιώργου Καρκά, υπενθυμίζουμε ότι στο πλαίσιο της δεοντολογίας των επαγγελματιών υγείας εντάσσεται η χρήση της ιδιότητάς τους για την προώθηση της αλήθειας και της επιστημονικής γνώσης. Το παρόν κείμενο δεν αποτελεί έκφραση θέσης για την αθωότητα ή μη του εν λόγω κατηγορούμενου, αλλά έκκληση προς συναδέλφους ψυχολόγους σε θέση ευθύνης, να ακολουθούν τη δεοντολογία και τα επιστημονικά δεδομένα σε κάθε έκφανση του επαγγελματικού τους ρόλου. Θυμίζουμε ότι κομμάτι της δεοντολογίας που οφείλουμε να ακολουθούμε είναι και η παραδοχή της πιθανής άγνοιάς μας για ζητήματα που δεν γνωρίζουμε.

Εκ μέρους του επιστημονικού φορέα Orlando LGBT+,

Οι επιστημονικά υπεύθυνες

Δρ. Νάνσυ Παπαθανασίου, Κλινική Ψυχολόγος, Advanced Accreditation for working with Gender, Sexuality & Relationship Diversities -AAGSRDT, Pink Therapy, UK

Έλενα-Όλγα Χρηστίδη, MSc., Ψυχολόγος, Advanced Accreditation for working with Gender, Sexuality & Relationship Diversities -AAGSRDT, Pink Therapy, UK

Ενδεικτική Βιβλιογραφία:
1) Brodsky, S. L. (2003). The expert expert witness: More maxims and guidelines for testifying in Court. Washington, DC: American Psychological Association
2) Dror, I. E., Kassin, S. M., & Kukucha, J. (2013): New Application of Psychology to Law: Improving forensic evidence and expert witness contributions. Journal of Applied Research in Memory and Cognition, 2(1), 78-81.
3) Καλέμη, Γ., & Ψαρρά, Μ. Λ. (2008). Ψυχιατροδικαστική, Διατήρηση, υπέρβαση και διάσπαση ορίων στη θεραπευτική σχέση. Κεφ. 11, Αθήνα: Εκδόσεις Πασχαλίδη
4) Kink Clinical Practice Guidelines Project. (2019). Clinical Practice Guidelines for Working with People with Kink Ιnterests. Retrieved from https://www.kinkguidelines.com
5) World Health Organization. (2018). International classification of diseases for mortality and morbidity statistics (11th Revision). Retrieved from https://icd.who.int/browse11/l-m/en

 

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ομοφοβίας
Οταν ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αφαίρεσε από τη λίστα των νοσημάτων την ομοφυλοφιλία, καθιέρωσε την 17η Μαΐου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ομοφοβίας. Σήμερα, σχεδόν 30 χρόνια από τότε, συνεχίζουν να...
Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ομοφοβίας
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
«Συνεχίζουμε να γράφουμε ιστορία στο δρόμο»
Το φετινό Athens Pride διοργανώνεται το Σάββατο 8 Ιουνίου, στην πλατεία Συντάγματος, σε μια χρονιά-ορόσημο για το ΛΟΑΤΚΙ+ κίνημα: συμπληρώνονται 50 χρόνια από την εξέγερση των ΛΟΑΤΚΙ+ θαμώνων του Στόνγουολ και...
«Συνεχίζουμε να γράφουμε ιστορία στο δρόμο»
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Συνήγορος: Σύμφωνο Συμβίωσης και στα ομόφυλα ζευγάρια
Την άμεση επέκταση του συμφώνου συμβίωσης σε ομόφυλα ζευγάρια ζητά ο Συνήγορος του Πολίτη, ένα χρόνο μετά την καταδίκη της χώρας μας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Συνήγορος: Σύμφωνο Συμβίωσης και στα ομόφυλα ζευγάρια
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Athens Pride 2020: Το τελευταίο κεφάλαιο
Μια γεμάτη, πολύχρωμη, συναισθηματική και ηχηρή -παρά τους περιορισμούς λόγω της πανδημίας- εβδομάδα φτάνει στο τέλος της με βασικό σύνθημα «ΩΣ ΕΔΩ!».
Athens Pride 2020: Το τελευταίο κεφάλαιο
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Athens Pride Week: η ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα φωνάζει «Ως Εδώ!»
Την παρουσία του κάνει αισθητή και φέτος το Athens Pride, παρά τις αντιξοότητες της χρονιάς εξαιτίας της πανδημίας. Και τα LGBTQI+ άτομα φωνάζουν σε κάθε γωνιά της χώρας ΩΣ ΕΔΩ, διεκδικώντας ορατότητα, ισότητα...
Athens Pride Week: η ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα φωνάζει «Ως Εδώ!»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας