Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η γλώσσα, η μνήμη, η επικοινωνία
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η γλώσσα, η μνήμη, η επικοινωνία

  • A-
  • A+

O ποιητής δεν θα βρει ποτέ το ποίημα εάν δεν αποδεχτεί εκτός από την κανονικότητα της γλώσσας [κανόνες για την ορθή χρήση της και την προφύλαξή της από τη διαφθορά, τάχα] και την ανωμαλία της, τη χρήση δηλαδή της γλώσσας από τις εκάστοτε κοινότητες ανθρώπων, που τη διαμορφώνουν όπως εκείνες αποφασίζουν [γουστάρουν].

Οι λογής καθαρολόγοι δεν εννοούν να αντιληφθούν τη σπουδαιότητα της προφορικότητας [γιατί εκεί βρίσκεται η ζωή] –οι γλώσσες εξελίσσονται, δεν παραμένουν στάσιμες, ας διέπονται και από κανόνες. Οι ποιητές φαίνεται να δυσκολεύονται να διακρίνουν τη διαφορά ανάμεσα σε γραφόμενη και ομιλούμενη γλώσσα. Δεν τους φταίει κανείς.

Μένουν στα ονόματα, που είναι οιονεί στάσιμα, και δεν εκτιμάνε τη σχέση του ρήματος με τον χρόνο. Η γραφή αιχμαλωτίζει τον λόγο και τον μετατρέπει σε εικόνα [γιά φαντάσου να βλέπεις αυτό που λες, κάτι άυλο, όπως η φωνή, να γίνεται ύλη] ενώ η ομιλία ενδυναμώνει την τέχνη της αφήγησης, της μνήμης και της ζεστασιάς. Δύο άνθρωποι που συνομιλούν είναι ζωντανοί, μπορούν να συγκρουστούν, να βιαιοπραγήσουν, να ανταλλάξουν φιλιά, να ερωτευτούν, να εκπλαγούν από τους μορφασμούς ο ένας του άλλου, να χορέψουν, να απομακρυνθούν ο ένας από τον άλλο – μπορούν να κάνουν τα πάντα, διευρύνοντας έτσι τη ζωή [πρωτύτερα την κοινότητα].

Αυτά τα σπουδαία, χαρούμενα και τραγικά συνάμα δεν μπορούν να τα επιτύχουν όσοι επικοινωνούν μέσω των ηλεκτρονικών υπολογιστών τους και αυτό αφορά τους νέους περισσότερο, γιατί όσοι έχουν φάει τα ψωμιά τους χαίρονται να επικοινωνούν μετά δεκαετίες με παλιούς συμμαθητές και γνώριμους – το βλέπουν σαν ένα ψυχολογικό και διανοητικό φρεσκάρισμα.

Αλλά η ζωή έχει πετάξει, μάλλον. Παρ’ όλα αυτά, οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας, όσοι υπεισέρχονται στη μαγεία του διαδικτύου, ζουν μια καινούργια ζωή και κανείς δεν μπορεί να τους στερήσει αυτήν τη μαγεία, αυτήν την ομορφιά – άσε που εάν θέλουν να μάθουν κάτι, πατάνε απλώς ένα κουμπί και η απορία τους λύνεται αμέσως. Τι να λέμε τώρα, υποκλινόμαστε στην τεχνολογία.

Οντως είναι ένας μαγικός κόσμος αυτός της σύγχρονης επικοινωνίας. Απλώς χάνεις την ικανότητα της μνήμης και της σκέψης, δεν σε ενδιαφέρουν οι πράξεις της αριθμητικής, η εκμάθηση της γραμματικής και του συντακτικού, αφού όλα τα βρίσκεις έτοιμα, στο πιάτο σου σερβιρισμένα και με γαρνιτούρες [βιογραφικά στοιχεία, ημερομηνίες, βιβλιογραφία, κριτικογραφία... ό,τι θες, ό,τι σου καπνίσει].

Εάν όμως χαθεί η ικανότητα να επικοινωνούμε με λέξεις και νεύματα, ίσως οδηγηθεί ο άνθρωπος ξανά στα μουγκανητά, αν και δεν φαίνεται να έχει υπάρξει ανθρώπινη κοινότητα χωρίς την ικανότητα της επικοινωνίας, ασχέτως εάν ποτέ δεν θα μάθουμε πότε άρχισε αυτή η επικοινωνία.

Τα γράφω αυτά γιατί μόλις έμαθα για αγαπημένα πρόσωπα που έχουν πέσει εσχάτως με τα μούτρα στη γοητεία –μου λένε– του διαδικτύου. Ελπίζω να περάσουν καλά σε αυτό τους το ταξίδι. Με τους ποιητές τι θα κάνουμε – με τους Ελληνες ποιητές ασφαλώς. Και οι γιορτές; Τις ξεχάσαμε;

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Προφορικότητα...
Υπάρχουν παλιές και μυστηριακές συνδέσεις ανάμεσα στον γενέθλιο τόπο και τις αστικές εικόνες -ο σύνδεσμος βέβαια είναι η γλώσσα είτε ως προφορικότητα είτε ως γραφή.
Προφορικότητα...
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Για τις εφημερίδες και την (αν)αξιοπιστία
Mπορεί οι αναγνώστες εφημερίδων όλο και να λιγοστεύουν, δεν παύει εντούτοις το χαρτί να προκαλεί ακόμη συγκίνηση σε όσους επιμένουν να διαβάζουν με τον παραδοσιακό τρόπο και να κάθονται στη συνέχεια να πιουν...
Για τις εφημερίδες και την (αν)αξιοπιστία
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ο θάνατος της γιαγιάς Κίκαινας
Ολοι ρωτούσαν τι κάνει η γιαγιά Κίκαινα και όσο πέρναγαν τα χρόνια και ξεπέρασε τα εκατό, όλο και φούντωνε το ενδιαφέρον, όχι μόνο από περιέργεια αλλά και από αγάπη. Είναι αλήθεια ότι «χόρτασε» την αγάπη του...
Ο θάνατος της γιαγιάς Κίκαινας
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
«Λαϊκότητα»
Ο Ελληνας πρωθυπουργός ολισθαίνει συνεχώς σε λεκτικά ατοπήματα, που, βεβαίως, δεν είναι μόνο λεκτικά, αλλά δηλωτικά του χαρακτήρα και της παιδείας του. [Τι έκανε όλα τα προηγούμενα χρόνια, που δεν ήταν...
«Λαϊκότητα»
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Οι Ελληνες και η έλλειψη αυτογνωσίας
Τι ξέρουμε από τους αρχαίους, ο θεός κι η ψυχή μας. Είναι θλιβερό όσο και κουραστικό να ταυτίζουμε ακόμη την εθνική ταυτότητα με τη θρησκεία και το αίμα [αίμα ελληνικό!]. Θα πει κάποιος ότι και παλιά η συνοχή...
Οι Ελληνες και η έλλειψη αυτογνωσίας
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Η μουσική ως πολιτισμός και αντίσταση
Δεν πάει το κράτος να κάνει ό,τι θέλει. Μουσική συνέχει το σύμπαν, απεφάνθη ο Πυθαγόρας. Δεν συνέχει η μουσική τις μειονότητες; Αυτό δα έλειπε. Μπορεί να τους απαγόρευσαν τη γλώσσα τους, τη μουσική, όμως,...
Η μουσική ως πολιτισμός και αντίσταση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας