Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Εκκωφαντική σιωπή» στη μνήμη των 50.000 Εβραίων
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Εκκωφαντική σιωπή» στη μνήμη των 50.000 Εβραίων

  • A-
  • A+

«Μέγιστη απουσία, ένοχη σιωπή, σιωπηλή συγγνώμη». Με αυτό το τρίπτυχο, πολίτες αλλά και επισκέπτες της Θεσσαλονίκης απέτισαν χθες φόρο τιμής στη μνήμη των περίπου 50.000 Εβραίων της πόλης που χάθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης των ναζί, κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Ομιλίες δεν έγιναν, όπως ήταν άλλωστε προγραμματισμένο, αλλά η συγκίνηση και συμμετοχή υπηρέτησαν απόλυτα αυτό που περιγράφει ο ποιητής ως «εκκωφαντική σιωπή».

Την εκδήλωση διοργάνωσε το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ανταποκρινόμενο σε μια ιδέας του Ομότιμου Καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Φίλιππου Ωραιόπουλου, που ανέλαβε και την κατάρτιση του προγράμματος. Βασικοί συντελεστές τα Τμήματα Θεάτρου και Κινηματογράφου της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ, τα Τμήματα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών και Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ, το Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών και το Εργαστήριο Μελέτης του Πολιτισμού, των Συνόρων και του Κοινωνικού Φύλου του Πανεπιστημίου Μακεδονίας (ΠΑΜΑΚ), το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος (ΚΘΒΕ), το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (ΦΚΘ), ο Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης (ΜΟΜus) και το Ατυπο Στούντιο νεοΠοιητικής.

Σε όλους τους συμμετέχοντες διανεμήθηκε μια ασπρόμαυρη καρτ ποστάλ που στη μια πλευρά απεικονίζει τα εβραϊκά κοιμητήρια που βρίσκονται εντός της πανεπιστημιούπολης και στην άλλη παραθέτει το ποίημα του Πολ Κελάν «Φούγκα του θανάτου».

«Η ιδέα προέκυψε από μια αντίφαση, δεν είναι μια γιορτή για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Ναζί, ούτε μια πορεία μνήμης για το Ολοκαύτωμα. Είναι η σχέση των δύο, η οποία συμπυκνώνεται τη στιγμή που απελευθερώνεται η πόλη και γίνεται μια μεγάλη γιορτή στις 30 Οκτωβρίου, από την οποία λείπουν 50.000 Εβραίοι συμπολίτες, όπως την περιγράφει ο Γιώργος Ιωάννου», εξήγησε ο κ. Ωραιόπουλος.

Η σιωπηρή πορεία διέσχισε τη λεωφόρο Νίκης, έκανε ολιγόλεπτη στάση στην Αγίας Σοφίας, προκειμένου να αναγνωστεί η περιγραφή του Γιώργου Ιωάννου για την ημέρα απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τον ηθοποιό Δήμητρα Ναζίρη και συνέχισε για να καταλήξει στο μνημείο του παλαιού εβραϊκού νεκροταφείου στην πανεπιστημιούπολη όπου ακολούθησε απαγγελία ποιημάτων.

Σε κλίμα συγκίνησης και προβληματισμού διαβάστηκαν ποιήματα της Ραχήλ Εϊντζελ Νάγκλερ, του Χόρχε Λουίς Μπόρχες, του Μανόλη Αναγνωστάκη και του Μάρκου Μέσκου από τους ηθοποιούς του ΚΘΒΕ Χριστίνα Σωτηριάδου και Χρήστο Παπαδόπουλο. Η τραγουδίστρια και συνθέτις Σαβίνα Γιαννάτου ερμήνευσε ένα σεφαραδίτικο τραγούδι κι έναν επικήδειο θρήνο για τα θύματα του Ολοκαυτώματος.

«Δεν είμαστε από τους συνδιοργανωτές της εκδήλωσης, είμαστε κι εμείς καλεσμένοι όπως όλοι, αλλά αυτό δεν μειώνει την αξία της προσπάθειας και τον κόσμο που έχει έρθει για να πει από μόνος του ό,τι θυμάται, ό,τι γνωρίζει και πως δεν θα επιτρέψει να επαναληφθεί ένα Ολοκαύτωμα», δήλωσε ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης Δαυίδ Σαλτιέλ.

Αξιοσημείωτο ότι στη συμβολή των οδών Ιωνος Δραγούμη και Νίκης από όπου διήλθε η πορεία, πολίτες κάθε ηλικίας και διερχόμενοι κυρίως από το φεστιβάλ κινηματογράφου που γίνεται απέναντι, στο λιμάνι, έσπευσαν να πάρουν πληροφορίες για το ιστορικό γεγονός και αρκετοί στη συνέχεια να συμμετάσχουν.

Ο πρόξενος των ΗΠΑ στη Θεσσαλονίκη, Γκρέγκορι Φλέτσερ, που παραβρέθηκε, τόνισε ότι «είναι πολύ θετικό που άλλες οντότητες θυμούνται τι συνέβη και προσπαθούν να διασφαλίσουν ότι δεν θα ξεχαστεί, είναι σημαντικό πως συμμετέχουν πολλοί άνθρωποι, είναι υπέροχο και πολύ σημαντικό για το μέλλον, για τις επόμενες γενιές, να μαθαίνουν αυτή τη φριχτή ιστορία, ώστε να μην επαναληφθεί».

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Οι 300 και τα 70 ενοχικά χρόνια
Προσκύνημα και αναμέτρηση με το οχληρό κομμάτι του παρελθόντος της Θεσσαλονίκης ήταν και φέτος η Πορεία Μνήμης για τα Θύματα του Ολοκαυτώματος από την πλατεία Ελευθερίας μέχρι τον Παλαιό Σιδηροδρομικό Σταθμό....
Οι 300 και τα 70 ενοχικά χρόνια
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Μουσείο Ολοκαυτώματος για 45.000 ψυχές Εβραίων
Στα τέλη του 2019, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, θα αποκτήσει μόνιμη στέγη η μνήμη των 45.000 Εβραίων της Θεσσαλονίκης που αφανίστηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Το Μουσείο Ολοκαυτώματος, σύμφωνα...
Μουσείο Ολοκαυτώματος για 45.000 ψυχές Εβραίων
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ημέρα μνήμης και ενότητας
Μια... ξεχασμένη επέτειο που φέτος ανασύρθηκε από τη λήθη έζησε χθες η Θεσσαλονίκη, αυτή της απελευθέρωσής της από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής, στις 30 Οκτωβρίου 1944, όταν μπήκαν στην πόλη οι αντάρτες...
Ημέρα μνήμης και ενότητας
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Αφίσα για τα τρένα του Ολοκαυτώματος
Συμμετέχοντας και φέτος στις εκδηλώσεις μνήμης με αφορμή τα 73 χρόνια από την αναχώρηση του πρώτου συρμού για τα στρατόπεδα θανάτου Αουσβιτς-Μπιρκενάου, το ΑΠΘ διεξάγει Διαγωνισμό Σχεδιασμού Αφίσας, στο...
Αφίσα για τα τρένα του Ολοκαυτώματος
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Μία παράσταση γεμάτη μνήμες
Οταν οι μνήμες παίρνουν σάρκα και οστά κι όταν η ιστορία συναντάει την τέχνη, το αποτέλεσμα είναι παραστάσεις σαν «Το κάψιμο του Χορτιάτη - Στον ουρανό πηδούν φωτιές», που εμπνεύστηκε η φιλόλογος και...
Μία παράσταση γεμάτη μνήμες
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Οι συρμοί του θανάτου
«Δεν είναι μόνο για τους Εβραίους...» είπε χθες ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης σε συνέντευξη Τύπου αναφερόμενος στις εκδηλώσεις μνήμης του Ολοκαυτώματος, 72 χρόνια μετά την αναχώρηση του πρώτου...
Οι συρμοί του θανάτου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας