Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
H «πραγματική» Ατλαντίδα: Μια ήπειρος θαμμένη κάτω από τη Νότια Ευρώπη και την Ελλάδα

H «πραγματική» Ατλαντίδα: Μια ήπειρος θαμμένη κάτω από τη Νότια Ευρώπη και την Ελλάδα

  • A-
  • A+

Η Ατλαντίδα, η ιδεατή πολιτεία του Πλάτωνα αποτελεί έναν από τους πιο συναρπαστικούς μύθους της αρχαιότητας με αμέτρητα βιβλία, έρευνες και ντοκιμαντέρ να έχουν δημιουργηθεί στο κυνήγι για τον εντοπισμό της. Υπάρχει, όμως, και μία πραγματική ήπειρος, η Αδρία, η οποία είναι θαμμένη σε μεγάλο βαθμό κάτω από τη Νότια Ευρώπη και τη Μεσόγειο, συνεπώς κάτω και από την Ελλάδα.

Οι γεωλόγοι για πρώτη φορά εκτιμούν ότι μπορούν να ανακατασκευάσουν αρκετά ολοκληρωμένα την ιστορία της χαμένης ηπείρου, διάρκειας σχεδόν 250 εκατομμυρίων ετών, μελετώντας τα λιγοστά απομεινάρια της που είναι ακόμη πάνω από την επιφάνεια.

Σήμερα από την λεγόμενη Ευρύτερη Αδρία έχουν απομείνει ορατά μόνο ορισμένα ασβεστολιθικά και άλλα πετρώματα στις οροσειρές της Νότιας Ευρώπης. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτοί οι βράχοι αρχικά ήσαν θαλάσσια ιζήματα, που κάποια στιγμή ανυψώθηκαν μέσω της σύγκρουσης των τεκτονικών πλακών.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Ολλανδό γεωλόγο Ντάου βαν Χινσμπέργκεν του Τμήματος Γεωεπιστημών του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό Gondwana Research, σύμφωνα με το "Science", αφιέρωσαν πάνω από δέκα χρόνια κυρίως στη Μεσόγειο, συλλέγοντας δείγματα και μελετώντας παλαιομαγνητικά και άλλα στοιχεία για πετρώματα που θεωρούνται ότι προέρχονται από την Αδρία.

Η ιστορία της χαμένης ηπείρου

Η Ευρύτερη Αδρία φαίνεται πως είχε μια βίαιη και πολύπλοκη ιστορία. Κάποια εποχή, πριν περίπου 240 εκατομμύρια χρόνια, αυτονομήθηκε από την νότια υπερήπειρο Γκοντβάνα (που κάλυπτε την περιοχή της σημερινής Αφρικής, Νότιας Αμερικής, Αυστραλία, Ανταρκτικής, Ινδίας και Αραβικής χερσονήσου) και άρχισε να μετακινείται βορειότερα. Ήταν περισσότερο ένα αρχιπέλαγος νησιών, «μια περιοχή κατάλληλη για καταδύσεις», σύμφωνα με τον Χινσμπέργκαν.

Πριν 140 εκατομμύρια χρόνια είχε περίπου το μέγεθος της Γροιλανδίας και σε μεγάλο βαθμό ήταν βυθισμένη κάτω από μια ρηχή τροπική θάλασσα, όπου σταδιακά συσσωρεύτηκαν ιζήματα και αργά μετατράπηκαν σε πετρώματα. Η Ευρύτερη Αδρία ανήκε στην αφρικανική τεκτονική πλάκα, αλλά δεν αποτελούσε μέρος της Αφρικής, καθώς ένας ωκεανός χώριζε τις δύο ηπείρους.

Στη συνέχεια, καθώς η Αδρία συγκρούστηκε με τη μάζα ξηράς που αποτελεί σήμερα την Ευρώπη, με ρυθμό έως τεσσάρων εκατοστών ετησίως, κάτι που συνέβη πριν από 100 έως 120 εκατομμύρια χρόνια, έσπασε σε κομμάτια και βυθίστηκε. Μόνο ένα μέρος των πάχους 100 χιλιομέτρων πετρωμάτων της Ευρύτερης Αδρίας παρέμειναν στην επιφάνεια της Γης και σήμερα οι γεωλόγοι τα αναζητούν κυρίως στη Νότια Ευρώπη. Τα πετρώματα αυτά πιστεύεται ότι είναι διεσπαρμένα σε πάνω από 30 χώρες (και στην Ελλάδα), από την Ισπανία και τις 'Αλπεις μέχρι το Ιράν.

Η πρώτη προσπάθεια απεικόνισης

Μέχρι πρόσφατα, οι γεωλόγοι δεν είχαν το εξελιγμένο λογισμικό που θα τους επέτρεπε να συνθέσουν τα διαθέσιμα στοιχεία και να αναπαραστήσουν σε υπολογιστή την ιστορία της Αδρίας, πολύ περισσότερο που, κατά τον Χινσμπέργκεν, «η περιοχή της Μεσογείου είναι απλούστατα ένα γεωλογικό χάος». Η νέα μελέτη κάνει ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Εκτιμάται ότι σήμερα τμήματα της Αδρίας βρίσκονται σε βάθος έως 1.500 χιλιομέτρων κάτω από την επιφάνεια της Μεσογείου.

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση ΕΔΩ

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Νεάντερταλ με χειρωνακτικές δεξιότητες ενός... ράφτη
Σε αντίθεση με το πάγιο παλαιοντολογικό σενάριο, οι Νεάντερταλ (Homo neanderthalensis) διέθεταν εξαιρετικές χειρωνακτικές ικανότητες, εφάμιλλες ίσως με αυτές των πρώτων σύγχρονων ανθρώπων (Homo sapiens)! Το...
Νεάντερταλ με χειρωνακτικές δεξιότητες ενός... ράφτη
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Ο επιστημονικός λόγος στον Λόφο των Νυμφών
Για δεύτερη χρονιά, οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης (ΠΕΚ) επιστρέφουν και φέτος στον κήπο του Αστεροσκοπείου Αθηνών -στον Λόφο των Νυμφών στο Θησείο- για να μας προτείνουν τέσσερις νέες θεματικές βραδιές...
Ο επιστημονικός λόγος στον Λόφο των Νυμφών
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Αρχιμήδης: ο κοχλίας, η τροχαλία και το αίνιγμα της Ραβέννας
Από σήμερα ξεκινά στη «Zivasart Gallery» η έκθεση αρχαιοελληνικών εργαλείων και μηχανών που προέρχονται από την συλλογή αυθεντικών εργαλείων και μηχανισμών προβιομηχανικής και αρχαίας τεχνολογίας του Βασίλη...
Αρχιμήδης: ο κοχλίας, η τροχαλία και το αίνιγμα της Ραβέννας
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών CERN
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Ενισχύεται η συνεργασία της Ελλάδας με το CERN
Πριν από μερικές ημέρες, βρέθηκε στην Αθήνα η πρόεδρος του διεθνούς ερευνητικού κέντρου CERN Ursula Bassler για να συζητήσει για τη δυνατότητα συνδιαμόρφωσης νέων στρατηγικών συνεργασίας και την υλοποίηση...
Ενισχύεται η συνεργασία της Ελλάδας με το CERN
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Ακόμη μια απόφαση για τη στήριξη της επιστημονικής έρευνας
Την κάλυψη 152 νέων θέσεων εργασίας με συμβάσεις αορίστου χρόνου σε ερευνητικούς και τεχνολογικούς φορείς που εποπτεύονται από τη Γενική Γραμματεία Ερευνας και Τεχνολογίας ανακοίνωσε, πριν από τρεις ημέρες,...
Ακόμη μια απόφαση για τη στήριξη της επιστημονικής έρευνας
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Μελέτη-καμπανάκι για αυξημένη λειψυδρία στην Ελλάδα
Η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις χώρες που θα αντιμετωπίσουν αυξημένη λειψυδρία στο μέλλον, προειδοποιεί νέα ευρωπαϊκή μελέτη, η οποία προτείνει σοβαρή προσπάθεια για εξοικονόμηση νερού.
Μελέτη-καμπανάκι για αυξημένη λειψυδρία στην Ελλάδα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας