• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    19°C 17.8°C / 21.2°C
    2 BF
    77%
  • Θεσσαλονίκη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    16°C 15.6°C / 15.6°C
    2 BF
    82%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 20.0°C / 20.0°C
    5 BF
    81%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    5 BF
    82%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 13.0°C / 15.0°C
    1 BF
    93%
  • Κοζάνη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    9°C 9.4°C / 9.4°C
    1 BF
    96%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 16.6°C / 19.6°C
    4 BF
    93%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 23.8°C
    6 BF
    50%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    5 BF
    68%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 21.4°C / 21.4°C
    5 BF
    64%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 17.3°C / 17.3°C
    4 BF
    81%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 18.7°C / 18.7°C
    6 BF
    90%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    13°C 12.9°C / 16.5°C
    2 BF
    100%
  • Λαμία
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    16°C 16.5°C / 16.5°C
    2 BF
    92%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 15.8°C / 19.8°C
    3 BF
    88%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 18.0°C / 21.4°C
    4 BF
    60%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 14.6°C
    2 BF
    87%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.2°C / 15.7°C
    2 BF
    85%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    1 BF
    92%

«Η Φωλιά του Βιβλίου» στεγάστηκε στο υπόγειο του Μεγάρου της «Πρωίας», από το 1944 έως το 1976.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ενα εκδοτικό έργο σε πράξεις τρεις

  • A-
  • A+
Ενα αφιέρωμα-έκθεση από τις εκδόσεις «Γαβριηλίδη» για τον Θωμά Κακουλίδη και τους τρεις εκδοτικούς οίκους που είχε ιδρύσει. Και συγκεκριμένα «Εκδόσεις Κ. Κακουλίδη», «Να υπηρετούμε το λαό», «Ιθάκη».

Η ίδρυση του ξενόγλωσσου βιβλιοπωλείου «Η Φωλιά του Βιβλίου» έχει σημείο εκκίνησης το 1935. Οι τίτλοι τέλους πέφτουν -μετά από 75 χρόνια- το 2010 στον ημιώροφο και στο ισόγειο με είσοδο από τη στοά επί της οδού Πανεπιστημίου 25-29. Συνδέθηκε με την προσωπικότητα του Κωνσταντίνου Κακουλίδη, ο οποίος έφτασε στην μεσοπολεμική Αθήνα από την Κωνσταντινούπολη.

Επί μια δεκαετία, από 14 έως 24 ετών, εργάζεται στο ξενόγλωσσο βιβλιοπωλείο «Κάουφμαν», ενώ παράλληλα τελειώνει νυχτερινό Γυμνάσιο και μαθαίνει τη γαλλική γλώσσα.

Η θητεία του στην τότε ζώσα ιστορία του ξενόγλωσσου βιβλίου τού δίνει την ώθηση να δοκιμαστεί κι αυτός στο ίδιο αντικείμενο. Ετσι, έναν χρόνο μετά το «στρατιωτικό» του στην οικογένεια Κάουφμαν, το 1935, ανοίγει δικό του βιβλιοπωλείο αρχικά επί της οδού Βαλαωρίτου και δεν θ’ αργήσει να το μεταφέρει επί της οδού Ομήρου 8, με την επωνυμία «Ξένα Βιβλία».

Πώς όμως και θυμηθήκαμε τη «Φωλιά του Βιβλίου»; Αφορμή στάθηκε το αφιέρωμα και η έκθεση που οργανώνει ο φιλόξενος χώρος των εκδόσεων Γαβριηλίδη, «Poems & Crimes», για τρεις εκδοτικές πράξεις: αρχικά από τον πατέρα Κακουλίδη ως ομώνυμες εκδόσεις και αργότερα από τον γιο του, Θωμά, ο οποίος συνέχισε την παράδοση της οικογένειάς του, αλλά προέβη και σε δύο βραχύβια -πλην αξιοπρόσεχτα- εκδοτικά εγχειρήματα: το εκδοτικό «Να υπηρετούμε το λαό» (1975-1978) υπό την σκέπη του Επαναστατικού Κομμουνιστικού Κινήματος Ελλάδας (ΕΚΚΕ) και ως συνέχεια -κυρίως με θεατρικό προσανατολισμό- τις εκδόσεις Ιθάκη (1980-1984), με συνεκδότη και συνεργάτη τον ηθοποιό Γιώργο Κοτανίδη.

Ο Θωμάς Κακουλίδης είχε ασχοληθεί με τα βιβλιοπωλικά και τα εκδοτικά, ήδη από το 1962, στους κόλπους της οικογένειάς του, ενώ δεν πρέπει να ξεχάσουμε ότι το 1976 αυτονομείται, ανοίγοντας δικό του βιβλιοπωλείο εντός της Στοάς «Οπερα» -σ’ αυτό γινόταν η προβολή και η διακίνηση των εκδόσεων «Να υπηρετούμε το λαό»-, το οποίο αργότερα θα μετονομαστεί σε «Πολιτεία».

Μέσα στη ζοφερή ατμόσφαιρα του προαναγγελθέντος Εμφυλίου, το 1944, ο Κωνσταντίνος Κακουλίδης «τρυπώνει» στο υπόγειο του Μεγάρου της «Πρωίας» επί της οδού Πανεπιστημίου 39, όπου παραμένει έως το 1976, οπότε θα γκρεμιστεί το ιστορικό κτίριο του 19ου αιώνα, περίφημο για τις βιτρίνες του Φαρμακείου Δαμβέργη.

Με το νέο του όνομα ως «Η Φωλιά του Βιβλίου» θα γίνει το σημείο αναφοράς των αναγνωστριών/ών του καλού ξενόγλωσσου βιβλίου, αλλά και των ξενόγλωσσων μαθητικών εγχειριδίων, φήμη που θα διαδοθεί και θα εδραιωθεί όλα τα χρόνια λειτουργίας της.

Ο Κοσμάς Πολίτης, μεταφραστής του Κρόνιν

Ο συγγραφέας Κοσμάς Πολίτης μετέφραζε έργα του Κρόνιν

Γύρω στο 1945 ένα νέο εκδοτικό λογότυπο εμφανίζεται στην αγορά του βιβλίου «Εκδόσεις Κ. Κακουλίδη». Ξεκινάει με τις «Προσκοπικές σελίδες», το «Κουκλοθέατρο του Μπάρμπα Μυτούση», μια επίτομη έκδοση των «Αθλίων» του Ουγκό. Συνεχίζει με τον Κρόνιν, σε μεταφράσεις του Κοσμά Πολίτη («Τα άγουρα χρόνια», «Τα ώριμα χρόνια», «Ο Ισπανός κηπουρός») και του Γιάννη Λάμψα («Οι αδελφές», «Τα κλειδιά της βασιλείας»), δημιουργώντας μια σειρά κλασικών συγγραφέων μεταφρασμένων από αναγνωρισμένους συγγραφείς και διανοούμενους.

Ο γιος του, Θωμάς Κακουλίδης, δεν κρύβει ότι ο πατέρας του ήταν πιστός Ορθόδοξος Χριστιανός, γι’ αυτό ανάμεσα στις επιλογές του ήταν βιβλία κοντά στην ηθική του χριστιανικού πνεύματος, όπως π.χ. τα βιβλία του Γάλλου νομπελίστα χειρουργού και βιολόγου Αλεξίς Καρέλ, «Ανθρωπος, αυτός ο άγνωστος» και «Σκέψεις για τον άνθρωπο και τη ζωή». Από τον κατάλογο των εκδόσεων ξεχωρίζουν, μεταξύ άλλων, τα πονήματα των κορυφαίων φιλολόγων Αχιλλέα Τζαρτζάνου και Παναγή Λορεντζάτου.

«Ηταν ενδιαφέρουσα προσωπικότητα. Ηταν κλειστός, λίγο αυστηρός, μας μάθαινε να μην είμαστε σπάταλοι, τον είχαμε λίγο από φόβο. Οταν είχαμε βάλει το γραφείο μας μέσα στη “Φωλιά του Βιβλίου” και ήμασταν κάτω από τη σκέπη του, δεν ανακατευόταν καθόλου και τα βιβλία που εκδίδαμε, της “Ιθάκης”, του άρεσαν», τον περιγράφει ο Γιώργος Κοτανίδης.

Το 1951, ο πατέρας Κακουλίδης ανοίγει μεγάλο τυπογραφείο με μια εκτυπωτική μηχανή Χαϊδελβέργης και το κλείνει το 1965, αφού οι νέοι τεχνολογικοί καιροί έφεραν τα πάνω κάτω στις εκτυπώσεις.

Πάνω αριστερά, ο Στρατής Τσίρκας, δεξιά ο Λεωνίδας Κύρκος και κάτω ο Μπάμπης Δρακόπουλος ήταν τακτικοί επισκέπτες του ξενόγλωσσου βιβλιοπωλείου.

Καθημερινά στο βιβλιοπωλείο σύχναζε ο Στρατής Τσίρκας, ενώ τακτικοί επισκέπτες ήταν ο Λεωνίδας Κύρκος και ο Μπάμπης Δρακόπουλος. Βρισκόμαστε στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, το πολιτικό βιβλίο γνωρίζει άνθηση, τα μαρξιστικά και τα κομμουνιστικά βιβλία αλλάζουν χέρια. Ο 32χρονος Θωμάς Κακουλίδης και ο ένα χρόνο νεότερός του Γιώργος Κοτανίδης βρίσκονται στις τάξεις του φιλομαοϊκού ΕΚΚΕ.

«Να υπηρετούμε το λαό»

«Είχα την ευθύνη του πολιτιστικού, του εκδοτικού και της Εθνικής Αλληλεγγύης στα πρότυπα της Εθνικής Αλληλεγγύης του ΕΑΜ. Συμπορευόμουν με τους αδελφούς Μικρούτσικου, τη Μαρία Δημητριάδη, την Αφροδίτη Μάνου, τον Θωμά Σλιώμη, τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο, τον Γιάννη Μαργαρίτη, τον Γιάννη Βούρο, τη Λυδία Κονιόρδου, τον Αντώνη Καφετζόπουλο που εξελίχθηκε σε στέλεχος», θυμάται ο Γιώργος Κοτανίδης.

«Τότε έγινε μια μεγάλη συζήτηση -συνεχίζει- ποιο θα είναι το όνομα του εκδοτικού οίκου. “Λαϊκές Εκδόσεις”, “Λαϊκά Βιβλία”, ήταν ορισμένα από τα ονόματα που σκεφτόμουνα. Τότε βγαίνει ένας σύντροφος και προτείνει: “Να υπηρετούμε το λαό”. “Πώς θα κυκλοφορήσουμε στην αγορά μ’ αυτό το όνομα;” ήταν η αντίδρασή μου. Τελικώς, ο εκδοτικός οίκος πήρε αυτό το όνομα. Οταν αρχίσαμε να διανέμουμε τα βιβλία, μας υποδέχονταν με το “Α, ήρθε ο λαός!”. Κάποιος άλλος, κατά την παραλαβή των βιβλίων μας, έγραφε στο τιμολόγιο “Να υπηρετώμεν τον λαόν”».

Ενα από τα πρώτα βιβλία ήταν η «Εθνική Αλληλεγγύη. Μια προσπάθεια και ένας άθλος. Το έργον της Εθνικής Αλληλεγγύης Ελλάδος», φωτομηχανική ανατύπωση των εκδόσεων Καραβία (1947), με επίμετρο του γιατρού Πέτρου Κόκκαλη. Με την ίδια μέθοδο κυκλοφόρησε και το «Χρονικό του Αγώνα 1878-1951», που είχε πρωτοτυπωθεί το 1951 από την Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ.

«Η επανέκδοση του “Χρονικού” από τις εκδόσεις “Να υπηρετούμε τον λαό”», διαβάζουμε στο σημείωμα της δεύτερης έκδοσης, «μπαίνει μέσα στο πλαίσιο της έκδοσης μιας σειράς ντοκουμέντων και υλικών από την ιστορία του λαϊκού μας κινήματος, μιας σειράς που ’χει σαν βασικό σκοπό να συμβάλλει στη μελέτη της ιστορίας μας, να συμβάλλει στην αξιοποίηση της θετικής και αρνητικής πείρας από τα λάθη και τις νίκες».

Αλλοι χαρακτηριστικοί τίτλοι που τυπώθηκαν: το δίτομο του Γιώργη Βοντίτση - Γούσια «Οι αιτίες για τις ήττες, τη διάσπαση του ΚΚΕ και της ελληνικής Αριστεράς», Λ. Σεγκάλ «Βασικές αρχές πολιτικής οικονομίας», Klaus Kreimeir «Γιόρις Iβενς. Eνας κινηματογραφιστής στα μέτωπα της παγκόσμιας επανάστασης» και βέβαια ορισμένα βιβλία στη φιλοκινεζική γραμμή.

«Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη»

Το ’78-’79 το ΕΚΚΕ φυλλορροεί, οι Θωμάς Κακουλίδης και Γιώργος Κοτανίδης το εγκαταλείπουν, το εκδοτικό του, με την εμπορική επωνυμία «Γεώργιος Κοτανίδης - Θωμάς Κακουλίδης Ο.Ε.», διαλύεται.

Το δίδυμο συνεχίζει τη βιβλιακή δραστηριότητά του με τις εκδόσεις Ιθάκη, με αντικείμενο κυρίως θεατρικά έργα και μελέτες για το θέατρο, με οδηγό τον Μιλτιάδη Χουρμούζη, αφού δύο έργα του, τα «Ο τυχοδιώκτης» και «Ο υπάλληλος», έχουν ήδη κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις «Να υπηρετούμε το λαό».

Ο καβαφικός στίχος «Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη» έδωσε το στίγμα ότι το εκδοτικό ταξίδι συνεχίζεται, με τον Γιώργο Κοτανίδη να εγκαταλείπει την επανάσταση υπέρ της τέχνης του θεάτρου. Το πέρασμα από το ένα εκδοτικό στο άλλο γίνεται με τον Χουρμούζη και με τα έργα του «Διάλογοι επτά» και «Λεπρέντης».

Στους πλόες της η «Ιθάκη» θα βρει θερμούς συμπαραστάτες τον Κάρολο Κουν «Για το θέατρο. Κείμενα και συνεντεύξεις», τον Πέτρο Μάρκαρη ως μελετητή και μεταφραστή «Ο Μπρεχτ και ο διαλεκτικός λόγος», την Ξένια Καλογεροπούλου «Οδυσσεβάχ», τον Διονύση Σαββόπουλο «Φορτηγό», «Μπάλλος», «Δέκα χρόνια κομμάτια», «Ρεζέρβα». Κι από κοντά με τη μεταφραστική τους υπογραφή, ο Αντώνης Βογιάζος, ο Κωστής Σκαλιόρας και ο Κώστας Σταματίου.

Ο Περικλής Κοροβέσης δίνει το «Γύρω από το νησί η θάλασσα» και συνεργάζεται με τον ζωγράφο Χρόνη Μπότσογλου (που κι αυτός έχει φύγει από το ΕΚΚΕ) στο «Περιγραφή AGCTTGA+TCGAACT», με είκοσι πέντε κείμενα με θέμα την κύηση, ενώ ο εικαστικός υποστηρίζει το αποτέλεσμα με δεκατρείς ζωγραφιές. Πρωτοεμφανίζονται ο Δημήτρης Παπαχρήστος «Διάτρητος» και Ανδρέας Μήτσου «Ενα μήλο, ένα κυδώνι, ένα κλωνί βασιλικό» και ο Δημήτρης Πιατάς «Μηχανάκι, γκόμενα και αρχηγός».

Το ξένο θέατρο της πρωτοπορίας έχει τον πρώτο λόγο στις επιλογές της «Ιθάκης»: Πέτερ Βάις «Η ανάκριση», Βίτολντ Γκόμπροβιτς «Ο γάμος», «Υβόννη», «Πριγκίπισσα της Βουργουνδίας», Μπέρτολτ Μπρεχτ «Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν», Χάρολντ Πίντερ «Ο επιστάτης», Β. Ε. Μέγιερχολντ «Κείμενα για το θέατρο».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η τοιχογραφία της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας
Η αλήθεια της γλώσσας που χρησιμοποιεί ο Α. Λιάκος, η σωστή χρήση της και ο σεβασμός που την αντιμετωπίζει, κάνουν συμμέτοχους τους αναγνώστες στην κατανόηση της ιστορικής αφήγησης.
Η τοιχογραφία της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ημερολόγιο εκστρατείας
Ο Δ. Κυρτάτας αποκαθιστά το νήμα της εκδοτικής διαδρομής του χειρογράφου του Καΐρη και επισημαίνει την απουσία ενδιαφέροντος από τον ίδιο τον συγγραφέα του να δημοσιευτεί όσο ζούσε.
Ημερολόγιο εκστρατείας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Πληγές και «λάθη»
Ο Αύγουστος Κορτώ είναι ένας συγγραφέας με αξιοζήλευτο ταλέντο στη ροή της αφήγησης που σε μεταφέρει σε τοπία και καταστάσεις.
Πληγές και «λάθη»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η προσφυγιά ως μοίρα
Ο Λιβανέζος συγγραφέας Ελιάς Χούρι ζωντανεύει την πορεία και αναδεικνύοντας τον αγώνα ενός ολόκληρου λαού.
Η προσφυγιά ως μοίρα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο άνθρωπος που έσωσε την τέχνη
Στο βιβλίο «Φάκελος απόδρασης» η Τζούλι Οριντζερ ασχολείται με τις αρχές του 1941, που τα τύμπανα του πολέμου χτυπούσαν δυνατά σε κάθε γωνία της Ευρώπης.
Ο άνθρωπος που έσωσε την τέχνη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας