Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ποιος (συμβουλεύει) ποιον
MotionTeam / ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ (ΦΩΤ.: ΑΡΧΕΙΟΥ)
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ποιος (συμβουλεύει) ποιον

  • A-
  • A+

Μιλώντας πρόσφατα στη Σύνοδο των Πρυτάνεων, ο εκπρόσωπος της Ν.Δ. Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος ανέπτυξε τις βασικές προτεραιότητες για τα δημόσια ΑΕΙ, όπως τις βλέπει ο πολιτικός του χώρος. Ανάμεσα σ’ αυτές απαρίθμησε την επαναφορά του θεσμού του γενικού γραμματέα (manager), τη σύνδεση κρατικής χρηματοδότησης με την αγορά, την «απελευθέρωση» των μεταπτυχιακών προγραμμάτων (δηλαδή τη ελεύθερη επιβολή διδάκτρων) και, βέβαια, την επαναφορά των Συμβουλίων Ιδρύματος.

Ο προσεκτικός παρατηρητής θα διαπιστώσει ότι κάθε πρόταση της Ν.Δ. συνοδεύεται από μια (αν)αίρεση. Και είναι φυσικό: όταν η εκκίνηση για το πανεπιστήμιο της νέας εποχής περιλαμβάνει σχεδόν το σύνολο ενός νόμου που ψηφίστηκε πριν από την κρίση (το 2009), δημιουργείται μια εύλογη απορία –κι ένα μεθοδολογικό πρόβλημα.

Δυστυχώς, η Ν.Δ. δεν έχει βγάλει τα συμπεράσματά της από το παρελθόν. Χωρίς να διαθέτει μια ώριμη μεταρρυθμιστική ατζέντα, προσεταιρίζεται άκριτα την «ιδεολογική» προσέγγιση που προσπάθησε να επιβάλει η Αννα Διαμαντοπούλου στο παρελθόν για να νικήσει «στρατηγικά» την Αριστερά στον χώρο των ΑΕΙ. Το εγχείρημα αυτό είναι διπλά λανθασμένο. Πρώτον, «πολιτική Αριστερά» δεν υφίσταται πλέον στο πανεπιστήμιο. (Αυτό)διαλύθηκε από τις εσωτερικές συγκρούσεις και τη διάβρωση της πλειονότητας των πανεπιστημιακών από τα ιδεολογήματα της αγοραίας ανταγωνιστικότητας και του αριβισμού. Ο,τι απομένει είναι τα υπολείμματα ενός φοιτητικού κινήματος, που έχει χάσει σε μεγάλο βαθμό τη στοχοθεσία του και την πολιτική του αναφορά. Δεύτερον, ως συνέπεια της εννιάχρονης κρίσης, υπάρχουν τώρα στο πανεπιστήμιο δομικά προβλήματα, όπως η γήρανση του προσωπικού και η απαξίωση των υποδομών και του εξοπλισμού. Σ’ αυτό το έδαφος, μια οικονομική πολιτική περιοριστικού τύπου (όπως αυτή που ευαγγελίζεται η Ν.Δ.) και μια διοίκηση «εταιρικού τύπου» στο πανεπιστήμιο είναι η συνταγή της απόλυτης αποτυχίας.

Τα Συμβούλια Ιδρύματος εμετρήθησαν, εζυγίσθησαν και ευρέθησαν ελλιποβαρή. Οσο κι αν διαχωριστούν θεσμικά οι (νέες) αρμοδιότητές τους από εκείνες του Πρυτανικού Συμβουλίου και της Συγκλήτου, οι συγκρούσεις προσώπων και στρατηγικής θα είναι αναπόφευκτες. Ιδιαίτερα τώρα, που, μετά την ενσωμάτωση των ΤΕΙ σε αρκετά πανεπιστήμια, διάφορες ομάδες «ειδικών συμφερόντων» αναζητούν επιθετικά νέα πεδία αναμέτρησης. Ποιος θα «συμβουλεύει» ποιον, όταν οι ανάγκες είναι αδήριτες, τα οικονομικά περιορισμένα και τα κοινωνικά υποκείμενα (μεγάλη μερίδα του προσωπικού και φοιτητές) στον ίδιο περίπου εισοδηματικό παρονομαστή μ’ εκείνο που βρίσκονταν όταν άρχισε η κρίση;

Η Ν.Δ. εισηγείται ως γενική λύση σε όλα τα προβλήματα του δημοσίου πανεπιστημίου τη σύνδεση με την αγορά. Αυτό στην πιο τετριμμένη εκδοχή του μπορεί να σημαίνει αναζήτηση χορηγών από τον ιδιωτικό τομέα και, στην πιο προχωρημένη του, συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού που αποφέρουν έσοδα και στις δύο πλευρές. Οσοι όμως σκέφτονται σε αυτό το πλαίσιο, δεν λαμβάνουν υπόψη δύο παγκόσμιες σταθερές: ότι οι ιδιώτες δεν «χορηγούν», εκτός αν υπάρχουν σημαντικά κίνητρα, και ότι οι συμπράξεις ανάμεσα σε «πλούσιους» και «φτωχούς» συνεταίρους έχουν πάντα δυσάρεστη κατάληξη για τους δεύτερους.

Υπάρχει, τέλος, και μια άλλη αρχή που θα πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη όποιος φιλοδοξεί να στήσει στα πόδια του τη δημόσια εκπαίδευση. Τα ΑΕΙ και το ίδιο το υπουργείο δεν διαθέτουν οργανωμένες δομές και εργαλεία στρατηγικού σχεδιασμού. Οι μεταρρυθμίσεις στην Παιδεία γίνονται διαχρονικά στη βάση ιδεολογικών παρορμήσεων, πελατειακών σκοπιμοτήτων ή επιπόλαιων και λανθασμένων υπολογισμών, ακολουθώντας τον κανόνα «γκρεμίζω ό,τι έκανε ο προηγούμενος/η για να εισπράξω τα εύσημα και τα κέρδη». Δεν είναι όμως αυτό το ζητούμενο στη μεταμνημονιακή εποχή.

Η Ελλάδα διαθέτει ένα μεγάλο αριθμό νέων επιστημόνων, που είτε αναζητούν την τύχη τους στο εξωτερικό είτε υπο/ετερο-απασχολούνται, ελλείψει προοπτικής και οράματος. Θα ήταν, λοιπόν, μια χρυσή ευκαιρία, εάν μπορούσε κανείς να δημιουργήσει συμβουλευτικά σώματα, που θα συνεισέφεραν στην εκπόνηση ενός στρατηγικού σχεδίου. Η ανιδιοτέλεια, μια δυσεύρετη ποιότητα στη σύγχρονη ακαδημαϊκή πραγματικότητα, αλλά και η αναλυτική οξυδέρκεια, τέτοιων σωμάτων θα ήταν η καλύτερη εγγύηση για μια νέα αρχή.

Γιατί, λοιπόν, να μην κάνουμε κάτι πραγματικά καινοτόμο, να δηλαδή βάλουμε τους νέους που διαπρέπουν στο εξωτερικό και τα στελέχη που απέκτησε τα τελευταία χρόνια το πανεπιστήμιο κι έχουν περάσει «διά πυρός και σιδήρου» να μας συμβουλεύσουν; Εκεί βρίσκεται και το όραμα και η επίγνωση της πραγματικότητας, όχι στα διαβούλια κουρασμένων και ιδιοτελών γερόντων!

* καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

ΑΠΟΨΕΙΣ
Οταν οι ρυθμίσεις για τα μεταπτυχιακά δεν γίνονται στο πόδι
Τα τελευταία 40 χρόνια έχει γίνει πια συνήθεια ο κάθε ο νέος υπουργός Παιδείας να εκδηλώνει τη θέλησή του και πολλές φορές να επιχειρεί ριζικές παρεμβάσεις στο νομικό καθεστώς που διέπει τον χώρο της ανώτατης...
Οταν οι ρυθμίσεις για τα μεταπτυχιακά δεν γίνονται στο πόδι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενιαίος Χώρος Ανώτατης Εκπαίδευσης Επιπτώσεις στην οικονομία και την κοινωνία
Η αναδιαμόρφωση του χάρτη των ΑΕΙ με τις συνέργειες ιδρυμάτων που οδηγούν σε σχηματισμούς μεγάλου μεγέθους και ισχυρής διεπιστημονικότητας είναι ο μόνος βιώσιμος δρόμος για τη διαμόρφωση ισχυρών ακαδημαϊκών...
Ενιαίος Χώρος Ανώτατης Εκπαίδευσης Επιπτώσεις στην οικονομία και την κοινωνία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οταν δεν έχεις πολιτικό λόγο να αντιτάξεις
Είναι εντυπωσιακή η αμήχανη αντίδραση της Ν.Δ. κατά κύριο λόγο αλλά και της υπόλοιπης αντιπολίτευσης έναντι του νόμου που ρυθμίζει ζητήματα των ανώτατων ιδρυμάτων. Αδυνατώντας να αντιτάξουν συνεκτική κριτική...
Οταν δεν έχεις πολιτικό λόγο να αντιτάξεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πανελλαδικές εξετάσεις - Μια ματιά από μακριά
Με βάση τις τελευταίες εξαγγελίες του υπουργού Παιδείας, αναπτύσσεται ο προβληματισμός σχετικά με το μέλλον των πανελλαδικών εξετάσεων και το σύστημα που θα τις αντικαταστήσει. Κανείς φυσικά δεν αναφέρεται...
Πανελλαδικές εξετάσεις - Μια ματιά από μακριά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι παρίες της δημόσιας εκπαίδευσης ζητούν δικαίωση
Υπάρχουν κάποιοι εκπαιδευτικοί που κάθε χρόνο διδάσκουν σε διαφορετικά σχολεία σε όλη την Ελλάδα. Υπάρχουν κάποιοι εκπαιδευτικοί που δεν πληρώνονται το καλοκαίρι. Υπάρχουν κάποιοι εκπαιδευτικοί που αν...
Οι παρίες της δημόσιας εκπαίδευσης ζητούν δικαίωση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιδιωτική εκπαίδευση: επιστροφή στη νομιμότητα
Εν όψει της καταγραφόμενης από εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ και οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών ραγδαίας ιδιωτικοποίησης και εμπορευματοποίησης της εκπαίδευσης, το Συμβούλιο πρότεινε δύο άμεσα μέτρα με...
Ιδιωτική εκπαίδευση: επιστροφή στη νομιμότητα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας