Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Εκδήλωση στο «Σήμα»: Η Παιδαγωγική του Φρέιρε στην Βραζιλία του Μπολσονάρο 

«Δεν έγινε κανένα πραξικόπημα» στη Βραζιλία, σύμφωνα με τη σημερινή κυβέρνηση
 

AP Photo/Eraldo Peres

Εκδήλωση στο «Σήμα»: Η Παιδαγωγική του Φρέιρε στην Βραζιλία του Μπολσονάρο 

  • A-
  • A+

Την Τετάρτη, 8 Μαΐου, στις 20:00 στον Πολιτιστικό Χώρο «Σήμα» (Χαριλάου Τρικούπη και Ισαύρων 29Γ΄- Εξάρχεια) θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση με θέμα "Η Παιδαγωγική του Φρέιρε στην Βραζιλία του Μπολσονάρο - Ο δεύτερος διωγμός του Φρέιρε στην Βραζιλία"

Εισηγούνται οι:

-Paolo Vittoria, Ricercatore (RTB) di Pedagogia Generale e Sociale presso il Diartimento di Scienze Umanistiche – Sezione di Psicologia e Scienze dell'Educazione. Università degli studi di Napoli Federico II.

-Μαρία Νικολακάκη, Κριτικός Παιδαγωγός, Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Πελοποννήσου

Όπως είναι γνωστό ο ακροδεξιός πρόεδρος της Βραζιλίας, Ζαΐχ Μπολσονάρου θέλει να «αναμορφώσει» το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας, ξεκινώντας από τις αναφορές στον φεμινισμό, τις έμφυλες διακρίσεις, ακόμη και αποσπάσματα από έργα του μεγάλου φιλοσόφου-παιδαγωγού Πάουλο Φρέιρε.
Στην προεκλογική του εκστρατεία, άλλωστε ο Μπολσονάρου είχε μεταξύ άλλων αναφέρει: «Ένας από τους στόχους μας για να απομακρύνουμε τη Βραζιλία από τις τελευταίες θέσεις των ακαδημαϊκών κατατάξεων θα είναι να πολεμήσουμε τα μαρξιστικά σκουπίδια που διαδίδονται στα εκπαιδευτικά μας ιδρύματα», όπως επίσης: «Θα μπω στο υπουργείο Παιδείας με ένα φλογοβόλο για να διώξω τον Πάουλο Φρέιρε».

Ο Πάουλο Φρέιρε για «τα προσόντα ενός προοδευτικού δασκάλου» 

Θα ήθελα να ξεκαθαρίσω ότι τα προσόντα για τα οποία θα μιλήσω, τα οποία θεωρώ απαραίτητα για τον προοδευτικό δάσκαλο, είναι προσόντα που αποκτώνται σταδιακά, μέσα από την καθημερινή πρακτική. Επιπλέον, αναπτύσσονται μέσα από την πρακτική, παράλληλα με την πολιτική απόφαση ότι ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι εξαιρετικής σημασίας. Έτσι, τα προσόντα για τα οποία θα μιλήσω δεν μπορούμε να τα έχουμε εκ γενετής ούτε μπορούν να μας δοθούν με διάταγμα ή ως δώρο. Επίσης, η σειρά με την οποία τα παρουσιάζω εδώ δεν αφορά την αξία τους. Είναι όλα εξίσου αναγκαία για μια προοδευτική εκπαιδευτική πράξη.

Θα αρχίσω με την ταπεινοφροσύνη, χωρία να υπονοείται με κανένα τρόπο η έλλειψη αυτοσεβασμού, η μοιρολατρία ή η δειλία. Αντίθετα, η ταπεινοφροσύνη προϋποθέτει θάρρος, αυτοπεποίθηση, αυτοσεβασμό και σεβασμό για τους άλλους.

Η ταπεινοφροσύνη μας βοηθά να καταλάβουμε μια προφανή αλήθεια: κανείς δεν τα ξέρει όλα. Κανείς δεν τα αγνοεί όλα. Όλοι ξέρουμε κάτι. Όλοι αγνοούμε κάτι. Κάποιος χωρίς ταπεινοφροσύνη δεν μπορεί καν να ακούσει με σεβασμό εκείνους που θεωρεί πολύ κατώτερους του δικού του επιπέδου ικανοτήτων [...]

Μια από τις ελλείψεις που μπορεί να έχει ο εκπαιδευτικός είναι η ανικανότητα να παίρνει αποφάσεις. Μια τέτοια αναποφασιστικότητα εκλαμβάνεται από τους μαθητές είτε ως ηθική αδυναμία είτε ως επαγγελματική ανικανότητα. Οι δημοκρατικοί εκπαιδευτικοί δεν πρέπει να ακυρώνουν τον εαυτό τους στο όνομα της δημοκρατικότητάς τους.

Αντίθετα, μολονότι δεν μπορούν να πάρουν την αποκλειστική ευθύνη για τη ζωή των μαθητών τους, δεν πρέπει στο όνομα της δημοκρατίας να αποφύγουν την ευθύνη της λήψης αποφάσεων. Παράλληλα, δεν πρέπει να αυθαιρετούν στις αποφάσεις τους [...]

Μολονότι αναγνωρίζω ότι αυτές οι σκέψεις περί προσόντων είναι ανολοκλήρωτες, θα ήθελα επίσης να αναφέρω με συντομία τη χαρά της ζωής, που τη θεωρώ θεμελιώδη αρετή για τη δημοκρατική εκπαιδευτική πρακτική.

Είτε είμαστε πρόθυμοι να ξεπεράσουμε παραλείψεις ή ασυνέπειες είτε όχι, με ταπεινοφροσύνη, με στοργική αγάπη, με θάρρος, ανοχή, ικανότητα, αποφασιστικότητα, υπομονή – ανυπομονησία και λεκτική φειδώ, συμβάλλουμε στη δημιουργία ενός ευτυχισμένου, χαρούμενου σχολείου. Εργαζόμαστε για ένα σχολείο – περιπέτεια, ένα σχολείο που πάει μπροστά, που δεν φοβάται να ριψοκινδυνεύει, που απορρίπτει τη στασιμότητα. Είναι ένα σχολείο που σκέφτεται, συμμετέχει, δημιουργεί, μιλά, αγαπά, φαντάζεται, αγκαλιάζει με πάθος και λέει ναι στη ζωή. Δεν είναι ένα σχολείο που σιωπά και παραιτείται.

Πράγματι, ο εύκολος τρόπος να αντιμετωπίσουμε τα εμπόδια που ορθώνονται από την κυβερνητική περιφρόνηση και την αυθαιρεσία των αντιδημοκρατικών αρχών είναι η μοιρολατρική παραίτηση, στην οποία πολλοί από εμάς καταφεύγουμε.

«Και τι μπορώ να κάνω; Είτε με αποκαλούν δάσκαλο είτε στοργική μητέρα, εγώ πάλι είμαι κακοπληρωμένος, αγνοημένος και παραμελημένος. Ας είναι, λοιπόν». Στην πραγματικότητα αυτή είναι η πιο βολική θέση, αλλά είναι και η θέση αυτού που παραιτείται από τον αγώνα, που παραιτείται από την ιστορία. Είναι η θέση εκείνων που αποκηρύσσουν τη σύγκρουση, η έλλειψη της οποίας υπονομεύει την αξιοπρέπεια της ζωής. Δεν μπορεί να υπάρξει ζωή ή ανθρώπινη ύπαρξη χωρίς αγώνα και σύγκρουση.

Η σύγκρουση ενυπάρχει στη συνείδησή μας. Αν αρνηθούμε τη σύγκρουση παραβλέπουμε τις πιο θεμελιακές όψεις της φυσικής και της κοινωνικής μας εμπειρίας.

Προσπαθώντας να αποφύγουμε τη σύγκρουση, συντηρούμε το στάτους κβο.

Δεν βλέπω, συνεπώς, άλλη εναλλακτική λύση για τους εκπαιδευτικούς από την ενότητα μέσα στην ποικιλομορφία των ενδιαφερόντων τους για να υπερασπίσουν τα δικαιώματά τους. Αυτά τα δικαιώματα περιλαμβάνουν το δικαίωμα της ελευθερίας στη διδασκαλία, το δικαίωμα να λένε τη γνώμη τους. Το δικαίωμα για καλύτερες συνθήκες στην άσκηση του παιδαγωγικού τους έργου, το δικαίωμα να παίρνουν πληρωμένες ετήσιες άδειες για επιμόρφωση, το δικαίωμα να είναι συγκροτημένοι. Το δικαίωμα να κρίνουν τις αρχές χωρίς το φόβο αντίποινων (που συνεπάγεται το καθήκον να κρίνουμε ειλικρινά). Το δικαίωμα στο καθήκον να είναι σοβαροί και σαφείς και να μην ψεύδονται για να επιβιώσουν.

Πρέπει να αγωνιζόμαστε ώστε αυτά τα δικαιώματα όχι μόνο να αναγνωριστούν, αλλά και να γίνουν σεβαστά και να εφαρμοστούν. Κάποιες φορές μπορεί να χρειαστεί να αγωνιστούμε στο πλευρό των συνδικαλιστικών οργανώσεων κι άλλες φορές εναντίον τους, αν η ηγεσία τους είναι σεχταριστική, είτε είναι αριστερή είτε δεξιά. Άλλες φορές πάλι μπορεί να πρέπει να αγωνιστούμε ως προοδευτική διοίκηση ενάντια στην οργισμένη αντίδραση της συντήρησης, των προσηλωμένων στις παραδόσεις και εναντίον των νεοφιλελεύθερων που βλέπουν τον εαυτό τους ως το απαύγασμα της ιστορίας [...]

Οι προοδευτικοί εκπαιδευτικοί πρέπει να πείσουν τον εαυτό τους ότι δεν είναι μόνο δάσκαλοι – κάτι τέτοιο δεν ευσταθεί – δεν είναι μόνο ειδικοί της διδασκαλίας. Είμαστε πολιτικοί αγωνιστές, επειδή είμαστε δάσκαλοι. Η δουλειά μας δεν τελειώνει στη διδασκαλία των μαθηματικών, της γεωγραφίας, του συντακτικού, της ιστορίας. Η δουλειά μας είναι να διδάξουμε αυτά τα πράγματα με σοβαρότητα και επιδεξιότητα, αλλά και να συμμετέχουμε, να αφιερωθούμε στον αγώνα για να νικηθεί η κοινωνική αδικία.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Παιδεία του τζάμπα και των προθύμων
Πέρα από τα στοιχεία για συνταξιοδοτήσεις και προσλήψεις μόνιμου προσωπικού στα σχολεία, που ακολουθούν κατά γράμμα το μνημονιακό «1 προς 10», η δωρεάν εργασία των εκπαιδευτικών -έμπνευσης Λοβέρδου-...
Παιδεία του τζάμπα και των προθύμων
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η ΟΛΜΕ μηνύει Λοβέρδο και Μητσοτάκη
Σήμερα, αντιπροσωπεία του Δ.Σ. της ΟΛΜΕ και εκπαιδευτικών σε διαθεσιμότητα καταθέτουν μήνυση προς τους υπουργούς Παιδείας και Διοικητικής Μεταρρύθμισης, με αίτημα να επανέλθει η μισθοδοσία των 85 εκπαιδευτικών...
Η ΟΛΜΕ μηνύει Λοβέρδο και Μητσοτάκη
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Ταλιμπάν της αξιολόγησης» κατά μάχιμων εκπαιδευτικών
Εδώ και λίγους μήνες οι διαδικασίες (αυτο)αξιολόγησης των εκπαιδευτικών κοντεύουν να γίνουν ο κυριότερος μοχλός διαμόρφωσης της εσωτερικής ζωής του σχολείου, με αποτέλεσμα να υπάρχουν σοβαρές επιπτώσεις στη...
«Ταλιμπάν της αξιολόγησης» κατά μάχιμων εκπαιδευτικών
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Το παντεσπάνι μιας… πεινασμένης εκπαίδευσης!
Με πρόσφατο έγγραφό του με θέμα «Αξιοποίηση του ψηφιακού εξοπλισμού κατά την εκπαιδευτική διαδικασία σε σχολικές μονάδες», το υπουργείο Παιδείας καλεί τους εκπαιδευτικούς να αξιοποιήσουν τον ψηφιακό εξοπλισμό...
Το παντεσπάνι μιας… πεινασμένης εκπαίδευσης!
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Πρωτοφανείς παρεμβάσεις του υπουργείου στις τοποθετήσεις-μετακινήσεις χιλιάδων εκπαιδευτικών
Με κλειστά σχολεία και τους εκπαιδευτικούς σε άδεια, το υπουργείο Παιδείας απέστειλε έγγραφο με το οποίο ζητά να ολοκληρωθούν οι τοποθετήσεις, υπεραριθμίες, συμπληρώσεις ωραρίων κ.λπ., ως τις 14 Αυγούστου!
Πρωτοφανείς παρεμβάσεις του υπουργείου στις τοποθετήσεις-μετακινήσεις χιλιάδων εκπαιδευτικών
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Νέα επίθεση στους εκπαιδευτικούς από τη Φωτεινή Πιπιλή
Για εκπαιδευτικούς που το πρωί κάνουν διαδηλώσεις και το απόγευμα ιδιαίτερα  μαθήματα σε μαθητές, έκανε λόγο  η Βουλευτής  Φωτεινή Πιπιλή  κατά την ομιλία της  στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής.
Νέα επίθεση στους εκπαιδευτικούς από τη Φωτεινή Πιπιλή

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας