Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Paul Schrader: ένας «ποιητής» στην πρώτη γραμμή του πυρός

(Photo by Willy Sanjuan/Invision/AP)

Paul Schrader: ένας «ποιητής» στην πρώτη γραμμή του πυρός

  • A-
  • A+
Ό,τι συμβαίνει γύρω μας, ακόμα και τα πιο κοινά πράγματα που συναντά κανείς στον δρόμο του, έχει κάποιο νόημα, μια σημασία κοινωνική και ανθρωπιστική. Και ως τέτοιο μπορεί να ανακινήσει μεγάλα ζητήματα, που παίρνουν τη δική τους θέση δίπλα στα σοβαρά γεγονότα που χαρακτηρίζουν την κάθε εποχή.

Paul Schrader. Ένας άνθρωπος-δημιουργός που πάντοτε ώς τώρα πάσχιζε να εκφράσει την εποχή του. Μες στο μυαλό μου τον κάνω εικόνα να βλέπει απ‘ το παράθυρό του να κυματίζει μια σημαία. Είναι η σημαία της Αμερικής που γράφει, όμως, πάνω της «Η Αλήθεια Νικά». Όπως ξέρουμε, στην πραγματικότητα η αλήθεια νικά πάρα πολύ σπάνια. Κάτι τέτοιο φαίνεται να γίνεται και στην τελευταία ταινία του, το «First Reformed» (εδώ προβλήθηκε με τον τίτλο «Ακρότητες»).

Ο ίδιος ξέρει καλά να τοποθετείται απέναντι στο πολιτιστικό ντελίριο που ζούμε και να το κατακρίνει. Και γιατί τέτοια απαξίωση από τα Oscars;  Ο Paul Schrader θα έπρεπε να εξετάζεται σαν ένα φυσικό φαινόμενο ή ένα σπάνιο αντικείμενο προς φύλαξη. Η περίπτωση του «First Reformed» μου θύμισε την περίπτωση του «The Master» του Paul-Thomas Anderson λίγα χρόνια πριν. Και για τον λόγο αυτό θα επιχειρήσω να γράψω για αυτόν και την ταινία του χωρίς να κάνω κριτική. Ως ένας θεατής ο οποίος εκφράζει τις ιδέες και τα συναισθήματά του μπροστά σε ένα έργο στο οποίο δεν συμμετέχει πραγματικά.

Για άλλη μια φορά στο «The First Reformed» η τραγωδία παίζεται πίσω, πάνω και πέρα από τους χαρακτήρες. Η μοίρα δεν έχει έννοια μεταφυσική εδώ, αλλά καθαρά κοινωνική. Και η αξία του Schrader έγκειται στο ότι μπορεί να ανάγει τα «ψιλά» της ειδησεογραφίας σε περιστατικά άξια ν’ αποτελέσουν το θέμα μιας τραγωδίας: η βαθιά αίσθηση του τραγικού δεν λείπει σχεδόν από κανένα σενάριό του.

Αφοπλιστικός, καθαρός, ευθύς. Στηρίζοντας την προβληματική του πάνω στο ένστικτο (ακόμα και τώρα, στα 72 του χρόνια), φτάνει σε σημεία που μάλλον κάποιοι ηθικολόγοι επιλέγουν να τα περιγράψουν ως «ακρότητες»  βάζοντάς τα κάτω από ετικέτες. Οι οποίες, αν μη τι άλλο, είναι βολικές. Και σαν «γιαπωνέζικο» πνεύμα που είναι, καταφέρνει και παίρνει πάντα την… α λα Ιαπωνία εκδίκησή του. Ο Schrader δεν είναι απλώς ένας καλός μελετητής του Ozu, του Bresson και του Dreyer. Κυρίως είναι ένας διανοητής που γνωρίζει απέξω και ανακατωτά την «Επικράτεια των Σημείων» του Barthes. Ερευνά κατευθείαν στην καρδιά του θέματος της αλλοτρίωσης, της αποξένωσης δηλαδή από την πραγματική μας φύση.

Ο Paul Schrader είναι τελικά ένας «ποιητής» που εξορίζεται στην πρώτη γραμμή του πυρός, επειδή φωνάζει περισσότερο από όλους για την πατρίδα, τη θρησκεία και άλλα ηχηρά στις συνέπειές τους. Μπορεί κάποιος να μην πιστέψει στο «θαύμα» της ταινίας -που είναι η αγάπη. Αλλά ας ελπίσουμε πως με τα χρόνια οι ταινίες του (τα σενάριά του) να λειτουργήσουν σ΄ εμάς τους δυτικούς ως σπουδή στη μοναξιά.

*Ηθοποιός 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Στην πόλη La La land
Η ταινία «La La Land» είναι υποψήφια για δεκατέσσερα Οσκαρ! Τι είναι όμως αυτό που κάνει αυτή την ταινία ιδιαίτερη; Το δικαίωμα των ανθρώπων να πιστεύουν στον εαυτό τους, να αγωνίζονται για τα όνειρά τους; Ή...
Στην πόλη La La land
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η μονταζιέρα και ο Κουλεσόφ
Μοντάζ ονομάζουμε τη σύνδεση δύο κομματιών συνεχόμενης λήψης. Αυτό παλιότερα αντιστοιχούσε στην κυριολεκτική συγκόλληση δύο κομματιών φιλμ. Ολες σχεδόν οι κινηματογραφικές ταινίες και τηλεοπτικές εκπομπές...
Η μονταζιέρα και ο Κουλεσόφ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Την έσφαξα γιατί την αγαπούσα!
«Φύγε, Στέλλα, κρατάω μαχαίρι». Αυτή είναι η διασημότερη φράση του ελληνικού κινηματογράφου. Φορτίζει με αφόρητο πάθος την τελευταία σεκάνς του φιλμ, το οποίο ισχυρίζεται βασίμως ότι εάν βιώνουμε μια παγκόσμια...
Την έσφαξα γιατί την αγαπούσα!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πού παίζονται οι ελληνικές ταινίες;
Κάθε φορά που υποδέχομαι τους καινούργιους φοιτητές μου, τους ρωτάω για τις αγαπημένες τους ταινίες. Από τον ξένο κινηματογράφο μού αραδιάζουν αμέτρητες. Οταν όμως φτάνουν στον ελληνικό, το βλέμμα παγώνει....
Πού παίζονται οι ελληνικές ταινίες;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα θερινά τα σινεμά
Το όμορφο ελληνικό καλοκαιράκι συντροφεύεται χρόνια τώρα με τα θερινά τα σινεμά, που μας προσφέρουν μοναδικές και αξέχαστες νύχτες με αγιόκλημα και γιασεμιά, όπως μας ταξιδεύει στο όνειρο ο αξέχαστος...
Τα θερινά τα σινεμά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα προσωπικά δεδομένα, τα μεγάλα δεδομένα και ο «πιθανός»
Ο τρομακτικός κόσμος της κινηματογραφικής ταινίας «Minority Report» δεν είναι σήμερα τόσο μακρινός όσο μας φαινόταν πριν από μερικά χρόνια. Αλήθεια, έχει σκεφτεί κανείς από τους «συλλέκτες» προσωπικών...
Τα προσωπικά δεδομένα, τα μεγάλα δεδομένα και ο «πιθανός»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας