«Την αριστερή κυβέρνηση της Ελλάδας ήθελαν να τιμωρήσουν οι θεσμοί»

mproys_rompins_

«Οι κυρίαρχοι της Ευρώπης φοβούνταν και φοβούνται την άνοδο ενός αντιπαγκοσμιοποιητικού αισθήματος, το οποίο απειλεί να πάρει πίσω την Ευρώπη από τους τραπεζίτες» μας λέει ο καθηγητής Πολιτισμικών Σπουδών, Μπρους Ρόμπινς

Ο Μπρους Ρόμπινς, πολιτικοποιημένος στοχαστής και σκηνοθέτης, μέμφεται την Ε.Ε. για τη μέχρι σήμερα συμπεριφορά της προς την Ελλάδα, τάσσεται κατά του κυρίαρχου αισθήματος απελπισίας και μας καλεί να δούμε το πόσο εύθραυστο είναι στην πραγματικότητα το σύστημα και πόσα έχουν πετύχει τα κινήματα αντίστασης.

• Είναι πλέον κοινή πεποίθηση ότι η Ελλάδα στη διάρκεια της κρίσης χρησιμοποιήθηκε σαν πειραματόζωο για την εφαρμογή πολιτικών λιτότητας άνευ προηγουμένου. Ο τίτλος της ομιλίας που θα κάνετε στην Αθήνα είναι «Μπορεί να απολογηθεί η Ευρώπη;». Ποια είναι η γνώμη σας;

Η ερώτησή σας κάνει τη διάκριση μεταξύ δύο πραγμάτων που πρέπει απολύτως να διαφοροποιηθούν. Το πρώτο είναι η λιτότητα ως ένας γενικός κανόνας που θα ακολουθεί πάντα ο καπιταλισμός, στον βαθμό που μπορεί: υψηλότερα κέρδη για τους επενδυτές, τα οποία μπορούν να επιτευχθούν με την περικοπή του εισοδήματος των μισθωτών εργαζομένων.

 Το δεύτερο είναι μια πολιτική η οποία εφαρμόστηκε ειδικά στην Ελλάδα, στον λαό της και στη δημοκρατικά εκλεγμένη αριστερή κυβέρνησή της.

Το να κάνουμε τη διάκριση μεταξύ αυτών των δύο σημαίνει να αναγνωρίσουμε ότι εκείνοι που παίρνουν τις αποφάσεις των θεσμών έκαναν μία επιλογή: δεν ακολούθησαν απλώς τους νόμους του συστήματος μ’ έναν απρόσωπο τρόπο.

Κάτι που με τη σειρά του σημαίνει ότι θα μπορούσαν να έχουν πράξει διαφορετικά: για παράδειγμα, αναδιαρθρώνοντας το ελληνικό χρέος, κάτι που αναμφισβήτητα θα ήταν καλύτερο όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για την Ευρώπη. Με άλλα λόγια, υπήρχε και υπάρχει η δυνατότητα τα πράγματα να γίνουν διαφορετικά.

Οπως έχει πει ο Κώστας Δουζίνας, οι Ευρωπαίοι δεν περίμεναν ότι το πειραματόζωο θα έκανε κατάληψη του εργαστηρίου και θα πειραματιζόταν πάνω στους επιστήμονες. Και το πείραμα δεν έχει τελειώσει ακόμα!

• Ο οικονομισμός και η προτεραιότητα του κέρδους, αρχές που επικρατούν στο μυαλό των Ευρωπαίων κυρίαρχων –και συγκεκριμένα των Γερμανών και των δορυφόρων τους– έχουν οδηγήσει την Ευρώπη στο παρόν αδιέξοδο. Εσείς βλέπετε κάποια διέξοδο;

Οπως είπα και παραπάνω, δεν νομίζω ότι οι Ευρωπαίοι κυρίαρχοι διακατέχονταν μόνον από οικονομισμό. Πιστεύω ότι τιμωρούσαν μια αριστερή κυβέρνηση, προκειμένου να αποθαρρύνουν τους ψηφοφόρους σε άλλα μέρη της Ευρώπης να ψηφίσουν άλλα αριστερά κόμματα: για παράδειγμα στην Ισπανία.

Οι κυρίαρχοι της Ευρώπης φοβούνταν και φοβούνται την άνοδο ενός αντιπαγκοσμιοποιητικού αισθήματος, το οποίο απειλεί να πάρει πίσω την Ευρώπη από τους τραπεζίτες.

Φυσικά τώρα τα πράγματα είναι πιο ήσυχα – η προσφυγική κρίση, η ξενοφοβία και οι τρομοκρατικές ενέργειες έχουν καταλάβει τον χώρο της ειδησεογραφίας. Οπως και η εξάντληση του ελληνικού λαού. Ομως δεν νομίζω ότι τα πράγματα θα παραμείνουν ήρεμα για πολύ καιρό.

• Ιστορικά η Ευρώπη έχει αντιμετωπίσει άλλα έθνη με βαναυσότητα και ρατσισμό, μέσω της αποικιοκρατίας. Σήμερα, η συμπεριφορά της προς τους πρόσφυγες και τους μετανάστες μάς δείχνει ότι δεν έχει βγάλει τα αναγκαία συμπεράσματα από τις προηγούμενες εμπειρίες της. Τι λέτε;

Εάν σκεφτώ διαλεκτικά (κάτι που πάντα προσπαθώ να κάνω, παρότι συχνά δεν τα καταφέρνω), βλέπω την άνοδο ισχυρών ξενοφοβικών κινημάτων στην Ευρώπη ως αντίδραση στην προθυμία της να ανοίξει τις πόρτες σε πρόσφυγες και μετανάστες – μια προθυμία η οποία πηγαίνει πέρα από την επιθυμία των καπιταλιστών για φθηνή και χειραγωγήσιμη εργασία.

Οι περισσότερες χώρες δεν τους καλωσόρισαν με τον ίδιο ηρωικό τρόπο που το έκανε η Ελλάδα, αλλά γεγονός παραμένει ότι υπήρξε κάποια διεθνική φιλοξενία και, παρότι αυτή η φιλοξενία αμφισβητήθηκε από ακροδεξιά κινήματα, αξίζει ηθική και πολιτική επιβράβευση.

Σίγουρα οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες φέρουν μεγαλύτερη ιστορική ευθύνη για την προσφυγική κρίση (εξαιτίας των εισβολών τους στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ, αλλά και της υποστήριξής τους προς το Ισραήλ) δεν έχουν υποδεχθεί τόσο καλά τους πρόσφυγες που οι ίδιες δημιούργησαν.

Και νομίζω ότι οι μακροπρόθεσμες συνέπειες της μεταναστευτικής και προσφυγικής ροής στην Ευρώπη θα φαίνονται πολύ διαφορετικές από την παρούσα κρίση.

• Βασιζόμενος στην γκραμσιανή φόρμουλα «απαισιοδοξία της σκέψης, αισιοδοξία της βούλησης» ισχυρίζεστε ότι ακόμα και η Αριστερά έχει παραμερίσει το καθήκον να αναλύει τη συγκεκριμένη κοινωνική κατάσταση και έχει υιοθετήσει την αφηρημένη φόρμουλα του «πάντα υπάρχει ελπίδα». Πώς μπορεί αυτή η διαπίστωση να μας βοηθήσει σήμερα;

Ο Γκράμσι παραμένει ένας από τους καλύτερους οδηγούς μας για τη διατήρηση της ελπίδας, χωρίς να τυφλωνόμαστε από τα καταθλιπτικά γεγονότα της συγκεκριμένης κοινωνικής πραγματικότητας γύρω μας.

Αυτό που πιστεύω είναι ότι η πραγματικότητα είναι με το μέρος μας – όχι εδώ και τώρα ίσως, αλλά μακροπρόθεσμα. Ναι, το σύστημα είναι αρκετά ισχυρό για να ανατραπεί από μερικά οδοφράγματα και λίγες μολότοφ. Ο Γκράμσι είχε δίκιο σ’ αυτό. Ομως κοιτάξτε προσεκτικά το σύστημα και θα δείτε πόσο εύθραυστο είναι.

Ο χειρότερος πειρασμός για την Αριστερά σήμερα είναι ο μεσσιανισμός του Χάιντεγκερ, με τη μορφή της φόρμουλας «μόνο η θεϊκή βούληση θα μας σώσει». Αυτή είναι μια μορφή απελπισίας η οποία μας εμποδίζει να αναγνωρίσουμε τα επιτεύγματά μας, τα οποία είναι πραγματικά, ακόμα και εάν κι εμείς είμαστε επίσης απογοητευμένοι απ’ αυτά.

• Εδώ και πολλά χρόνια βλέπουμε θηριωδίες του Ισραήλ ενάντια στους Παλαιστίνιους και ταυτοχρόνως δεν κάνουμε τίποτα για να τις εμποδίσουμε. Αντίθετα, οι περισσότερες χώρες, ακόμα και ορισμένες με προοδευτικές ή «αριστερές» κυβερνήσεις, διατηρούν τις καλύτερες σχέσεις με το Ισραήλ. Γιατί;

Φαντάζομαι ότι οι ΗΠΑ, οι οποίες πάντα ήταν ο ισχυρότερος και ο πιο αποφασιστικός σύμμαχος του Ισραήλ, ασκούν τεράστια πίεση σε άλλες χώρες να το υποστηρίξουν, μεγαλώνοντας έτσι την τραγωδία για τους Παλαιστίνιους. Ομως η Ε.Ε, ό,τι και να λέμε γι’ αυτή, δεν έχει υπάρξει ποτέ τόσο φιλοϊσραηλινή όσο οι ΗΠΑ – αυτός είναι και ο λόγος που οι επικριτές του Ισραήλ, όπως εγώ, δεν μπορούν να είναι 100% επικριτικοί προς την Ε.Ε.

Ακόμα και στις ΗΠΑ, ακόμα και μεταξύ των Αμερικανοεβραίων, υπάρχουν ορατές ρωγμές στην απερίσκεπτη εμπιστοσύνη που δειχνόταν προς το Ισραήλ. Η υστερία που έχει εξαπολυθεί εναντίον του κινήματος BDS (Μποϊκοτάρετε, Μην Επενδύετε, Επιβάλλετε κυρώσεις) είναι ένα σημάδι ότι οι σιωνιστές νιώθουν πως απειλούνται πραγματικά. Οπως δηλαδή θα έπρεπε να αισθάνονται!

Ποιος είναι

Γεννημένος το 1948, διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια των ΗΠΑ αγγλική λογοτεχνία και λογοτεχνική και πολιτισμική θεωρία. Στην Ελλάδα έρχεται την Τρίτη 12 Δεκεμβρίου για μια διάλεξη με τίτλο «Μπορεί να απολογηθεί η Ευρώπη;» στον κύκλο «Θεωρία στο Μέγαρο», τον οποίο επιμελείται ο Κώστας Δουζίνας, βουλευτής Α’ Πειραιά και διευθυντής του Birkbeck Institute for the Humanities.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας