Προληπτικός εκφοβισμός;

anna_diamantopoulou.jpg

Αννα Διαμαντοπούλου ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ//EUROKINISSI

Τα Paradise Papers δεν ανήκουν στη συγκυρία της πολιτικής εξέλιξης, αλλά είναι δομικό ζήτημα του πολιτικού συστήματος. Και καμιά προσπάθεια προληπτικού εκφοβισμού δεν πρέπει να εμποδίσει τη συζήτηση. 

Στις 24 Νοεμβρίου έγραψα στη σελίδα μου στο fb: «Μέγιστο θέμα συζήτησης θα ήταν επίσης κι αν αποκαλυπτόταν ότι μια πρώην υπουργός παιδείας που φιλοδοξούσε να “μεταρρυθμίσει” το πανεπιστήμιο διχάζοντας την ακαδημαϊκή κοινότητα, είχε περίοπτη θέση στα paradise papers φοροδιαφεύγοντας από τη χώρα την οποία υποτίθεται ότι υπηρετούσε».

Η φράση είναι σαφής. Δεν κατηγορεί, δεν καταδικάζει, δεν χρησιμοποιεί χαρακτηρισμούς. Υποθετικός λόγος: «Αν αποκαλυπτόταν... θα ήταν μέγιστο θέμα συζήτησης».

Το «αν» σημαίνει επιφύλαξη σε μια είδηση που ήδη κυκλοφορεί. Εξίσου επιφυλακτικότητα δηλώνει και η αποφυγή αναφοράς ονόματος. Αλλωστε, η ανάρτηση αποσκοπούσε να στρέψει την προσοχή των αναγνωστών σε μια συζήτηση αρχών. Για οκτώ μέρες, κανένα σχόλιο.

Οκτώ μέρες αργότερα, στις 30 Νοεμβρίου, η κ. Αννα Διαμαντοπούλου αναγνώρισε τον εαυτό της στην επίμαχη υποθετική φράση με μια βίαιη ανάρτηση στην προσωπική σελίδα της στο fb, στην οποία θα επανέλθω. 

Πράγματι, μέσα στον Νοέμβριο, σε δημοσιεύματα πολλών διαδικτυακών κόμβων, και μάλιστα έγκυρων, που αναφέρονταν στην υπόθεση των Ρaradise Ρapers, είχε ξεχωρίσει και προβαλλόταν μια μικρή ομάδα ονομάτων, ανάμεσα στα οποία ήταν και το όνομα Αννα Διαμαντοπούλου: «Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μεταξύ των ελληνικών ονομάτων είναι εκείνα των Μαρέβα Γκραμπόφσκι, Αννας Διαμαντοπούλου, Ιωάννη Αλαφούζου, Γιάννη Βαρδινογιάννη, Βίκτωρα Ρέστη, Σωκράτη, Ελένης και Πέτρου Κόκκαλη» (ενδεικτική πηγή Lifo, από όπου «κατέβηκε» μετά τις 30 Νοεμβρίου, αλλά συνεχίζει να αναφέρεται ως πηγή διαδοχικών δημοσιεύσεων).

Το όνομα Αννα Διαμαντοπούλου είχε ξαναβρεθεί στην επικαιρότητα για το ίδιο ζήτημα, όταν είχε ανοίξει η συζήτηση για τα Panama Papers, το 2016.

Η κ. Διαμαντοπούλου είχε διαψεύσει ότι ήταν αναμεμειγμένη στην υπόθεση μέσω του λογαριασμού της στο twitter στις 10.5.2016: «Φυσικά και δεν έχω καμία σχέση. Ελπίζω να μη χρειαστεί προσφυγή στη δικαιοσύνη για απόδειξη... αυτονόητων».

Η εμβέλεια της διάψευσης μέσω twitter και όχι μέσω δήλωσης στον Τύπο αποδείχτηκε περιορισμένη.

H διαδικτυακή εφημερίδα FAQ, ωστόσο, συνεχίζει ακόμη και σήμερα, 4 Δεκεμβρίου, να εμφανίζει αμετάβλητη δημοσίευση της 10ης Μαΐου 2016 με το όνομα Διαμαντοπούλου εμφανώς στον υπέρτιτλο: «Διαμαντοπούλου, Κόκκαλης, Γερμανός, Σαμαρά, Γιαννίκου, Φέσσας, Τρύφων μέσα στα “ελληνικά” ονόματα των Panama Papers».  

Συνεπώς, τα ονόματα αυτά είχαν γίνει επανειλημμένα αντικείμενο δημόσιων συζητήσεων για ένα θέμα που απασχολεί τη διεθνή επικαιρότητα, πολύ πριν από τη δική μου ανάρτηση. Εντούτοις ας δεχτούμε καλόπιστα τη διάψευση της κ. Διαμαντοπούλου.

Ανακύπτουν όμως μια σειρά ζητήματα

1. Γιατί η απειλή της προσφυγής στη Δικαιοσύνη για τη συγκεκριμένη ανάρτηση στο fb, με περιορισμένη εμβέλεια, για μια πληροφορία που κυκλοφορεί σε τόσους ειδησεογραφικούς κόμβους, πολύ μεγάλης εμβέλειας, επί μεγάλο διάστημα; Υπέβαλε αγωγή και μήνυση για δυσφήμηση η κ. Διαμαντοπούλου σε όλα αυτά τα ειδησεογραφικά μέσα που περιέφεραν το όνομά της ως είδηση; 

2. Ποια είναι η θέση της κ. Διαμαντοπούλου για τα Ρaradise Ρapers, δηλαδή για τις υποθέσεις που αναφέρονται σε φορολογικούς παραδείσους; Καταδικάζει, αδιαφορεί ή ενδεχομένως συμφωνεί; Η αποσαφήνιση της στάσης της δεν είναι δευτερεύον ζήτημα για ένα πολιτικό πρόσωπο. 

3. Στην ανάρτησή της, όπου απειλεί με προσφυγή εναντίον μου, γράφει: «Σε οποιοδήποτε σοβαρό Πανεπιστήμιο του κόσμου καθηγητής που συκοφαντεί με άθλια ψέματα και με δόλιο τρόπο οποιονδήποτε πολίτη θα είχε κληθεί σε απολογία από τα όργανα του Ιδρύματος γιατί προσβάλλει το ήθος του "ακαδημαϊκού δασκάλου"». Πέρα από το γεγονός ότι η προσεκτικά διατυπωμένη υπόθεση βαφτίζεται οριστική «συκοφαντία», πώς φαντάζεται το Πανεπιστήμιο να λειτουργεί υπό την απειλή προληπτικής λογοκρισίας και υπαγωγής στο πειθαρχικό συμβούλιο κάθε πολιτικής συζήτησης; 

4. Η ανάρτησή της στη σελίδα της, το υβριστικό και βίαιο ύφος της, υπήρξε κάλεσμα προς λιθοβολισμό, λιντσάρισμα, κυνήγι μαγισσών. Ακρως υβριστικά, δυσφημιστικά, συκοφαντικά και απειλητικά σχόλια, λόγος μίσους ακολούθησαν την ανάρτησή της. Δεν φρόντισε να τα αποθαρρύνει και να τα εμποδίσει. Αυτό το πνεύμα καλλιεργεί ανάμεσα στους φίλους και οπαδούς της; Αξίζει να επισκεφτεί κανείς και να αποθηκεύσει στο αρχείο του αυτό το σπάνιο ιστορικό ντοκουμέντο πολιτικού «πολιτισμού». Για γλωσσική / κοινωνιολογική / πολιτική ανάλυση. 

5. Θα πρέπει κάπως να φρεσκάρει τη μνήμη της η κ. Διαμαντοπούλου όταν αναφέρεται στο παρελθόν και χρησιμοποιεί χαρακτηρισμούς όπως «υμνητές της νέας εξουσίας». Πολλοί από όσους συμμετείχαμε στο εκσυγχρονιστικό εγχείρημα θεωρήσαμε τις προτάσεις της για τα πανεπιστήμια καταστροφικές όταν ήταν ακόμη η ίδια υπουργός. Αντιπαρατεθήκαμε μαζί της τότε, πολλά χρόνια πριν φανεί στον ορίζοντα η κυβερνητική προοπτική της Αριστεράς. Στα 2011 προχωρήσαμε στη συγκρότηση της «Δημοκρατίας και Κοινωνίας», η οποία για πρώτη φορά έθετε προβλήματα ανασυγκρότησης της χώρας μέσω προοδευτικών μεταρρυθμίσεων, σε μια εποχή που η ίδια στοιχιζόταν πίσω από κάθε τελευταία λέξη των εκπροσώπων της τρόικας, δυσφημίζοντας έως τώρα τον όρο «μεταρρυθμίσεις».

*ιστορικός, Πανεπιστήμιο Αθηνών 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ