• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.0°C / 17.8°C
    2 BF
    72%
  • Θεσσαλονίκη
    Ασθενής ομίχλη
    13°C 10.6°C / 15.3°C
    0 BF
    79%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.1°C / 17.0°C
    3 BF
    62%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    0 BF
    82%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    12°C 9.8°C / 14.7°C
    1 BF
    72%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.4°C / 11.8°C
    0 BF
    66%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    17°C 11.6°C / 16.6°C
    2 BF
    68%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.2°C / 19.3°C
    3 BF
    69%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 14.9°C / 16.9°C
    3 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.1°C / 18.5°C
    2 BF
    68%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 15.7°C
    2 BF
    67%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.8°C / 15.8°C
    2 BF
    67%
  • Λάρισα
    Ασθενής ομίχλη
    8°C 7.9°C / 10.5°C
    0 BF
    93%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    13°C 10.5°C / 12.8°C
    1 BF
    59%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 18.8°C
    1 BF
    82%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.2°C / 18.0°C
    4 BF
    57%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.3°C / 12.7°C
    2 BF
    89%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    12°C 10.7°C / 15.4°C
    2 BF
    68%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    1 BF
    60%

Το στιβαρό κτίριο στην οδό Σταδίου έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο γιατί αποτελεί δείγμα του «αρχαΐζοντος μοντερνισμού

Κτίριο «ΤΤΤ»: Εδώ γεννήθηκε η Αντίσταση

  • A-
  • A+

Στέγασε το ένα από τα τρία «Τ», όπως είναι γνωστή η προπολεμική εταιρεία «Ταχυδρομείων, Τηλεγραφημάτων και Τηλεφωνίας».

Στο συγκεκριμένο κτίριο, όπως και στο κεντρικό μέγαρο των ταχυδρομείων στην πλατεία Κοτζιά, οι ηρωικοί «τριατατικοί» τον Απρίλιο του 1942 είχαν οργανώσει την πρώτη επί γερμανικής κατοχής απεργία σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ηταν η αγωνιστική απάντηση στην πείνα και την τρομοκρατία των κατακτητών, αλλά και το προοίμιο της ένδοξης Εθνικής Αντίστασης

Οι πέτρινοι τοίχοι του μεγάρου δίπλα στο άγαλμα του Κολοκοτρώνη, με αρχικό χρώμα ώχρας, έχουν από χρόνια γκριζάρει και επισκιάζονται από τα ψηλά δένδρα που βρίσκονται στο πεζοδρόμιο.

Επιπλέον έχει την ατυχία να γειτονεύει με την Παλιά Βουλή, που εκ των πραγμάτων κλέβει τα βλέμματα των περαστικών. Κατασκευάστηκε τη διετία 1930-31, όταν η Σταδίου ήταν πια κεντρικός και δυναμικός δρόμος της Αθήνας.

Ως τα τέλη του 19ου αιώνα βρισκόταν στην... άκρη της πρωτεύουσας και μάλιστα είχαν διαμαρτυρηθεί οι ιδιοκτήτες στην οδό Αδριανού γιατί τα ακίνητά τους είχαν απαλλοτριωθεί για να προχωρήσουν οι αρχαιολογικές ανασκαφές και είχαν αποζημιωθεί με οικόπεδα στη Σταδίου, που τη θεωρούσαν τόπο... εξορίας!

Τότε δεν είχαν άδικο, καθώς ήταν το βαθύτερο ρέμα της Αθήνας και η επικοινωνία ανάμεσα στην παλιά πόλη και τις... εξοχές των Εξαρχείων γινόταν με ένα γεφυράκι που βρισκόταν στο ύψος της σημερινής οδού Κοραή.

Στην ηλεκτρονική εφημερίδα «Ο μικρός Ρωμιός», που διαχειρίζεται το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών του Ιδρύματος Βούρου-Ευταξία, διαβάζουμε ότι το φθινόπωρο του 1852, μετά από έντονη καταιγίδα το ρέμα φούσκωσε, η γέφυρα παρασύρθηκε και η Αθήνα κόπηκε στα δύο.

Το ρεπορτάζ εφημερίδας της εποχής αναφέρεται στην οδό Σταδίου και όχι στους δήμους της δυτικής Αττικής, όπως συμβαίνει στις ημέρες μας...

Το ρέμα μπαζώθηκε και από το 1870 είναι ο βασικός δρόμος που ενώνει τη μετέπειτα πλατεία Συντάγματος με την Ομόνοια.

Απέκτησε μεγάλα πεζοδρόμια, είδος σπάνιο για το κέντρο της πρωτεύουσας, στα οποία φυτεύτηκαν ακακίες. Οι πολίτες την αγαπούσαν και την ανέφεραν ως λεωφόρο με τις ακακίες, ώς το 1911 που ξεριζώθηκαν από τον Δήμο Αθηναίων!

Μετά την Κατοχή «βαφτίστηκε» λεωφόρος Τσώρτσιλ, αλλά γρήγορα επέστρεψε στην ονομασία που της είχαν δώσει το 1833 οι Κλεάνθης και Σάουμπερτ, αφού προβλεπόταν να φτάνει ώς το Παναθηναϊκό Στάδιο.

Πολύ γρήγορα η οδός Σταδίου απέκτησε σημαντικά μέγαρα και έγινε συνώνυμο των κομψών καταστημάτων ένδυσης και υπόδησης, σε αντίθεση με την πιο λαϊκή Ερμού.

Η επιλογή της εταιρείας «ΤΤΤ» να κατασκευάσει τα κεντρικά γραφεία της δίπλα στην τότε Βουλή δεν ήταν καθόλου τυχαία.

Οκτώ χρόνια πριν, ο Χαρίλαος Τρικούπης είχε προχωρήσει στη θεσμοθέτηση της διεύθυνσης «τηλεφωνικής συγκοινωνίας», η οποία το 1895 ενώθηκε με τη γενική διεύθυνση «Ταχυδρομείων και Τηλεγράφων».

Δημιουργήθηκαν έτσι τα «τρία Ταυ», που ανήκαν στο υπουργείο Εσωτερικών.

Η μεταφορά αρμοδιοτήτων από υπουργείο σε υπουργείο και τα διαδοχικά «βαφτίσια» υπηρεσιών δεν είναι σημερινό «χόμπι» των κυβερνώντων.

Το 1914 τα «ΤΤΤ» μεταφέρονται στο υπουργείο Συγκοινωνιών και το 1922 αναβαθμίζονται σε χωριστό υπουργείο, αλλαγή που κράτησε μόνο για ένα χρόνο.

Το 1925 αρχίζουν τα πρώτα φλερτ με ιδιώτες, που και αυτά δεν είναι νέα συνήθεια.

Το 1926 ιδρύθηκε η Ανώνυμη Ελληνική Τηλεφωνική Εταιρεία (ΑΕΤΕ), που υπογράφει σύμβαση συνεργασίας με τον αντίστοιχο φορέα της Αμβέρσας, η οποία τέσσερα χρόνια αργότερα έχει περάσει στα χέρια της γνωστής μας Siemens.

Τον Φεβρουάριο του 1930 η Βουλή επικυρώνει τη συμφωνία με την οποία η γερμανική εταιρεία αποκτά το προνόμιο κατασκευής, συντήρησης και εκμετάλλευσης του τηλεφωνικού δικτύου.

Χρειάστηκε να περάσουν χρόνια και η λαίλαπα της Κατοχής για να περιέλθει το 1946 το 75% των μετοχών της ΑΕΤΕ στο Δημόσιο.

Ο κρατικός ΟΤΕ ιδρύθηκε το 1949, αλλά σήμερα το Δημόσιο διαθέτει μόνον το 10% των μετοχών και μάλιστα μαζί με το ΙΚΑ.

Ο αρχιτέκτονας της βασιλικής οικογενείας

Η κατασκευή του μεγάρου στη Σταδίου συμπίπτει με τις αλλαγές στην τηλεφωνική εταιρεία. Τα σχέδια ανατέθηκαν στον Αναστάσιο Μεταξά, που ήταν ο επίσημος αρχιτέκτονας της βασιλικής οικογένειας.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1862, αλλά κατάγεται από μεγάλη οικογένεια της Κεφαλονιάς.

Σπούδασε στη Σχολή της Δρέσδης και εγκαταστάθηκε στην Αθήνα λίγο πριν από το 1896 έχοντας ήδη αναλάβει την αναμαρμάρωση του Παναθηναϊκού Σταδίου, της βασικότερης εγκατάστασης των πρώτων Ολυμπιακών Αγώνων.

Ο ίδιος υπήρξε αθλητής στη σκοποβολή, ενώ είχε ενεργό ανάμειξη στην πολιτική και αναδείχθηκε δύο φορές βουλευτής του Λαϊκού Κόμματος.

Συγκαταλέγεται στους πολυπράγμονες αρχιτέκτονες της εποχής του, αφού έχει εκπονήσει τα σχέδια για σημαντικά αρχοντικά, όπως το μέγαρο Χαροκόπου (σημερινό μουσείο Μπενάκη) και τα ανάκτορα του πρίγκιπα Νικόλαου (σημερινή πρεσβεία της Ιταλίας), το μέγαρο Μέρλιν (σημερινή πρεσβεία της Γαλλίας) επί της Β. Σοφίας, το μέγαρο Μαξίμου, τα νοσοκομεία «Συγγρός» και «Αιγινήτειο», το κτίριο της Ιονικής Τράπεζας στην οδό Πεσμαζόγλου, την εκκλησία του Αγίου Νικολάου στην Ασκληπιού, κ.ά.

Μνημείο στα χέρια του ιδιωτικού ΟΤΕ

Το μέγαρο των «ΤΤΤ», ιδιοκτησίας σήμερα του ΟΤΕ, αποτελεί όψιμο έργο του Αναστάσιου Μεταξά. Σχεδιάστηκε επτά χρόνια πριν από τον θάνατό του και περιλαμβάνεται στα σημαντικά δείγματα του «αρχαΐζοντος μοντερνισμού», με ορισμένα δείγματα της art deco.

Κατασκευάστηκε σε μια εποχή που τα μνημειακά κτίρια είναι παρελθόν, κυρίως λόγω του οικονομικού κραχ, ενώ ο μοντερνισμός γίνεται κυρίαρχη τάση στη Γερμανία και αρχίζει να κερδίζει «πόντους» στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Το ισόγειο και οι τρεις πρώτοι όροφοι είναι σχεδόν γυμνοί, με εξαίρεση τη μαρμάρινη κεντρική είσοδο.

Στο τρίτο επίπεδο όμως το ύφος αλλάζει χάρη στο περίτεχνο γείσο και τις ανάγλυφες παραστάσεις που κοσμούν τους τοίχους ανάμεσα στα παράθυρα.

Αργότερα ο ίδιος ο Μεταξάς προσέθεσε άλλους δύο ορόφους. Το ιστορικό κτίριο των 4.692 τετραγωνικών, που έχει κηρυχθεί διατηρητέο μνημείο το 1989, διαθέτει πλούσιο διάκοσμο στο εσωτερικό του, με σημαντικότερο τον γυάλινο επίπεδο θόλο που εξασφαλίζει φυσικό φως στο εσωτερικό του.

Στη δεκαετία του 1960 συμπληρώθηκε με νέο κτίριο προς την πλευρά των οδών Ανθιμου Γαζή και Χρήστου Λαδά.

1. Ο Χαρίλαος Φλωράκης

Στις 14 Απριλίου 1942 οι εξοντωμένοι από την πείνα «τριατατικοί» οργάνωσαν την πρώτη απεργία κατά των Γερμανών σε όλη την Ευρώπη. Το έναυσμα έδωσαν οι εργαζόμενοι στο μέγαρο Μελά, στην πλατεία Κοτζιά, όπου πρωτοστατούσε ο μετέπειτα ιστορικός ηγέτης του ΚΚΕ Χαρίλαος Φλωράκης.

Στην ιδιοκτησία του ΟΤΕ ανήκουν και άλλα ιστορικά κτίρια: το νεοκλασικό στο Ναύπλιο, το μονώροφο στο Πυργί της Χίου με τα χαρακτηριστικά «ξυστά» του νησιού, το πετρόκτιστο στην Καρδαμύλη Μεσσηνίας και το ιδιαίτερης γραμμής κατάστημα της Γενησέας, που ήταν η πρωτεύουσα του νομού Ξάνθης επί τουρκοκρατίας.

2. Το άγαλμα

Σήμα κατατεθέν της οδού Σταδίου είναι το άγαλμα του Κολοκοτρώνη. Είναι έργο του γλύπτη Λάζαρου Σώχου, που ήθελε να απαθανατίσει τον αρχιστράτηγο του απελευθερωτικού αγώνα χωρίς περικεφαλαία, αλλά δεν εισακούστηκε.

Στην αρχή το άγαλμα τοποθετήθηκε στη σημερινή διασταύρωση με την οδό Κολοκοτρώνη, αλλά μετακινήθηκε όταν αφαιρέθηκε η περίφραξη της Παλιάς Βουλής και δημιουργήθηκε η μικρή πλατεία.

3. Τα «Σανιδικά»

Το 1902 στη Σταδίου εξελίχθηκαν τα λεγόμενα «Σανιδικά». Οι εκλογές δεν είχαν οδηγήσει σε αυτοδύναμη κυβέρνηση και οι οπαδοί του Δεληγιάννη οργάνωσαν διαδηλώσεις κρατώντας σανίδες από οικοδομές που βρίσκονταν υπό ανέγερση στον συγκεκριμένο δρόμο.

Το σπουδαιότερο όμως είναι ότι διευκόλυναν τον βασιλιά να δώσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον Δεληγιάννη, με το «επιχείρημα» ότι είχε συγκεντρώσει τις περισσότερες ψήφους στην Αττική!

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Δικαστικό Μέγαρο Τρίπολης: Υπόγεια ποτισμένα με αίμα
Το στιβαρό πέτρινο κτίριο, που δεσπόζει στην πλατεία Αρεως, κρύβει στα «σπλάχνα» του άγνωστες σελίδες της εθνικής αντίστασης και του εμφύλιου πολέμου. Στα υπόγειά του βασανίστηκαν χιλιάδες αγωνιστές, πολλοί...
Δικαστικό Μέγαρο Τρίπολης: Υπόγεια ποτισμένα με αίμα
ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Τα σκίτσα σε ένα κτίριο-κόσμημα
Φέρει το όνομα του Γερμανού φιλέλληνα που βρέθηκε στην Ελλάδα το 1822 και στα χέρια του άφησε την τελευταία του πνοή ο Γεώργιος Καραϊσκάκης. Σύμφωνα με ορισμένες πηγές όμως, το σπίτι του ήταν στην Πλάκα και...
Τα σκίτσα σε ένα κτίριο-κόσμημα
ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Το σπίτι των Λη Φέρμορ
Το πετρόχτιστο συγκρότημα που παίζει «κρυφτούλι» με τα κυπαρίσσια, τις ελιές και τα σκίνα, είναι στην ουσία δημιούργημα δύο Βρετανών που έκαναν τη Μάνη πατρίδα τους.
Το σπίτι των Λη Φέρμορ
ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Το κόσμημα του οικισμού
Τα ιστορικά κτίσματα, που μαζί με τα σοκάκια έχουν κατατάξει τη Μήθυμνα στους πιο ενδιαφέροντες παραδοσιακούς οικισμούς της Ελλάδας, είναι κατασκευασμένα από τοπική πέτρα και ξύλα που αφθονούν στη γύρω περιοχή.
Το κόσμημα του οικισμού
ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Με σήμα το τριπλό βιτρό
Οι διερχόμενοι από την οδό Αμερικής έχουν την χαρά να απολαύσουν την εξωτερική όψη του εξαιρετικής αρχιτεκτονικής ομορφιάς ανακαινισμένου ιστορικού κτιρίου με το τριπλό βιτρό του και ιδιοκτήτη το ΕΒΕΑ
Με σήμα το τριπλό βιτρό
ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Συγκατοίκηση εποχών
Στις αρχές του 1980 το μέγαρο στον αριθμό 40 της οδού Πανεπιστημίου αποτέλεσε το κύριο θέμα συζήτησης για την αρχιτεκτονική κοινότητα, καθώς ήταν η πρώτη φορά που δοκιμάστηκε στην Ελλάδα η συνύπαρξη ενός...
Συγκατοίκηση εποχών

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας