• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C -0.8°C / 5.8°C
    1 BF
    64%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    3°C 0.2°C / 4.6°C
    2 BF
    59%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    1°C -1.0°C / 5.7°C
    1 BF
    43%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    -3°C -3.1°C / -0.3°C
    1 BF
    80%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    -1°C -1.1°C / -1.1°C
    0 BF
    74%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    1°C -0.2°C / 4.0°C
    1 BF
    62%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -3°C -2.6°C / -2.1°C
    2 BF
    59%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    -1°C -1.4°C / 4.6°C
    1 BF
    51%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 5.5°C / 7.5°C
    4 BF
    74%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    -2°C -2.1°C / -2.1°C
    2 BF
    56%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 6.2°C / 7.9°C
    4 BF
    61%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    3°C 2.9°C / 2.9°C
    4 BF
    51%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    1 BF
    49%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    -1°C -1.5°C / -1.5°C
    0 BF
    53%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    2°C -1.5°C / 2.3°C
    1 BF
    74%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 3.8°C / 6.0°C
    2 BF
    45%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C -0.6°C / 6.0°C
    2 BF
    63%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    3°C -0.1°C / 3.3°C
    1 BF
    52%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    3°C 0.3°C / 4.7°C
    1 BF
    62%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    -2°C -2.2°C / -2.2°C
    2 BF
    63%

Το νέο κτίριο «βυθίστηκε» στο έδαφος για να μην επισκιάζει τα πλατάνια της οδού Οθωνος και ακολουθεί τις αρχιτεκτονικές επιταγές του αρχοντικού του 1875.

Βασίλης Μαθιουδάκης
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

  • A-
  • A+

Λίγα μέτρα μετά την κεντρική είσοδο της οδού Οθωνος ο επισκέπτης του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας στην «καρδιά» της Κηφισιάς έχει ήδη αποδράσει σε... άλλο πλανήτη.

Επί της υποδοχής βρίσκεται η Γεώσφαιρα, το πιο εντυπωσιακό κομμάτι του περιβαλλοντικού κέντρου «Γαία», που άνοιξε τις πύλες του το 2001 και από τότε υποδέχεται χιλιάδες επισκέπτες, κυρίως παιδιά που ανακαλύπτουν στους χώρους του άγνωστες πτυχές της μοναδικής χλωρίδας και πανίδας της Ελλάδας.

Πήρε το όνομά του από τη «μάνα Γη», αφού με βάση τη «Θεογονία» του Ησίοδου, το Χάος και η Γαία ήταν το πρώτο κοσμικό ζευγάρι, από το οποίο γεννήθηκε ο Ουρανός, με τη μεσολάβηση του Ερωτα.

«Ηταν σκοπός ζωής» εξομολογείται η Νίκη Γουλανδρή, η οποία μαζί με τον σύζυγό της το 1964 πρωτοπόρησαν εστιάζοντας στη διάσωση του περιβάλλοντος, όταν ακόμη τα σινιάλα των επερχόμενων κινδύνων δεν ήταν τόσο έντονα.

Με καταγωγή από ναυτική οικογένεια της Ανδρου, ο Αγγελος Γουλανδρής αποφάσισε να δημιουργήσει το πρώτο Βοτανικό Μουσείο, αλλά χρειάστηκε δέκα χρόνια προσπάθεια για να δώσει σάρκα και οστά στο κοινό όραμα που μοιραζόταν με τη σύζυγό του.

«Η διαχείριση της Γης είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα του 21ου αιώνα. Χρειαζόμεθα μια νέα προσέγγιση στην οργάνωση και διαχείριση της φύσης. Το περιβάλλον θα αποτελέσει την πρώτη προτεραιότητα στις σχέσεις των κρατών. Οι ιδεολογικές διαφορές θα υποχωρήσουν προ των οικολογικών πιέσεων» είχε πει προφητικά το 1974, όταν το μουσείο άνοιγε τις πύλες του στους πρώτους επισκέπτες του.

Επί 32 χρόνια διετέλεσε πρόεδρος του μουσείου και μετά τον θάνατό του τον διαδέχθηκε η Νίκη Γουλανδρή, η οποία το 1991 είχε ανακηρυχθεί Γυναίκα της Χρονιάς από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ο ιδιοκτήτης

Το καθοριστικό βήμα είχε γίνει με την αγορά του αρχοντικού με πρόσοψη στην οδό Λεβίδου, που ώς το 1963 ανήκε στους απογόνους του Θόδωρου Ρετσίνα (1836-1930).

Συγκαταλέγεται στους πρώτους οικιστές του σύγχρονου Πειραιά, από όπου ξεκίνησε με μια οικογενειακή υφαντουργία και έφτασε να διευθύνει έξι εργοστάσια με 2.000 εργαζόμενους.

Ηταν ο μοναδικός βιομήχανος της εποχής που μπήκε και στην πολιτική σκηνή, αφού διετέλεσε δήμαρχος, βουλευτής και πρόεδρος της Βουλής.

Αν και άνθρωπος του λιμανιού, επέλεξε να φτιάξει το εξοχικό του στην Κηφισιά, η οποία στα τέλη του 19ου αιώνα ήταν ένας από τους πιο αγαπημένους προορισμούς δεύτερης κατοικίας για ομογενείς που είχαν εγκατασταθεί στην πρωτεύουσα, αλλά και τα ανερχόμενα «τζάκια».

Ο αρχιτέκτονας του αρχοντικού δεν είναι γνωστός. Κατασκευάστηκε το 1875 και ακολουθεί τις «συνταγές» της ρομαντικής αρχιτεκτονικής που κυριαρχούσε τότε σε πολλά εξοχικά της Κηφισιάς.

Μαζί με τις εργασίες αποκατάστασης, το 1964 έγιναν και οι πρώτες επεκτάσεις του αρχικού κτιρίου με την τετράγωνη κάτοψη, που αναμορφώθηκε με βάση τη μελέτη του αρχιτεκτονικού γραφείου Ιωάννη Βικέλα, του βασικότερου εκφραστή των υψηλών κτιρίων στην πρωτεύουσα (Πύργος Αθηνών, υπουργείο Εξωτερικών, «Ατρίνα» Αμαρουσίου κ.ά.).

Για την ανάπτυξη των πρώτων μουσειακών χώρων χρειάστηκε να μετακινηθεί η επιβλητική σκάλα που οδηγεί στον όροφο, ενώ τα εσωτερικά θυρώματα, που αποτελούν ξυλόγλυπτα έργα τέχνης, προέρχονται από την κατεδαφισμένη οικία του πρίγκιπα Μιχαήλ, στη Βασ. Σοφίας.

Τότε έγινε και η πρώτη διαμόρφωση της αυλής με τον πανύψηλο κέδρο Λιβάνου και τον πολύχρωμο ανθόκηπο που συμπληρώνουν το μουσείο.

Η νέα πτέρυγα

Η μεγαλύτερη παρέμβαση υλοποιήθηκε το 2001, με την προσθήκη της νέας πτέρυγας προς την πλευρά της οδού Οθωνος, με τα αιωνόβια πλατάνια που αποτελεί τον πιο εμβληματικό δρόμο της παλιάς Κηφισιάς.

Το κέντρο «Γαία» σχεδιάστηκε από τον πολυβραβευμένο αρχιτέκτονα Δημήτρη Φωτιάδη, που έχει στο ενεργητικό του σπουδαία ιδιωτικά και δημόσια έργα, από τα οποία ξεχωρίζει η συμμετοχή του στο Νέο μουσείο της Ακρόπολης.

Το περιβαλλοντικό κέντρο αναπτύσσεται σε 12.000 τετραγωνικά, επιφάνεια τριπλάσια σε σχέση με αυτήν του αρχικού μουσείου, αλλά ο όγκος του, που είναι απόλυτα συμβατός με τους όρους δόμησης της περιοχής, καθώς έχει κρυφτεί έξυπνα. Μόνον δύο από τους συνολικά έξι ορόφους του εξέχουν από το φυσικό έδαφος, ώστε το ύψος τους να μην υπερβαίνει τα γειτονικά πλατάνια.

Δεν είναι άλλωστε το μόνο δείγμα σεβασμού προς το περιβάλλον, καθώς το συγκρότημα έχει υιοθετήσει όλα τα μέτρα ανακύκλωσης και εξοικονόμησης φυσικών πόρων.

Με τη νέα διαμόρφωση, το μουσείο φιλοξενεί τρεις μεγάλες θεματικές ενότητες. Στον βοτανικό τομέα ξεχωρίζουν τα σπάνια απολιθώματα που δίνουν πολύτιμες πληροφορίες για τη δημιουργία της γης.

Στην ενότητα της Ζωολογίας τις εντυπώσεις κλέβουν οι Δεινόσαυροι, που τρέφονταν από είδη του φυτικού βασιλείου και, παρά τα ευφάνταστα σενάρια ταινιών του Χόλιγουντ, δεν απειλούσαν ανθρώπους, οι οποίοι άλλωστε δεν είχαν ακόμη εμφανιστεί!

Δεν υστερεί η ενότητα με τα γεωλογικά και παλαιοντολογικά πετρώματα, με σημείο αναφοράς το Λαύριο, με το πλούσιο σε ορυκτά υπέδαφος, το οποίο εξασφάλισε την υλική βάση για τον «χρυσούν αιώνα» της Αθήνας του 4ου αι. π.Χ.

1. Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος

Η 5η Ιουνίου, που καθιερώθηκε το 1972 από τον ΟΗΕ ως Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, έχει στόχο να υπενθυμίσει την ανάγκη για την προστασία της βιοποικιλότητας του πλανήτη, των πηγών ενέργειας και των φυσικών πόρων. Οι εκδηλώσεις φιλοξενούνται κάθε χρόνο σε διαφορετική χώρα, με συγκεκριμένο σημείο αναφοράς. Φέτος έχει την τιμητική της η Ινδία, ενώ το σύνθημα είναι «Μαζί κατά της μόλυνσης από τα πλαστικά».

2. Ο διαφανής θόλος

Η εντυπωσιακή Γεώσφαιρα είναι ένας διαφανής θόλος, με διάμετρο πέντε μέτρα, πάνω στον οποίο ζωντανεύει ολόκληρος ο πλανήτης μέσα από 225.000 εικόνες υψηλής ανάλυσης. Είναι η αφετηρία για ένα διαδραστικό ταξίδι, μέσα από το οποίο ο επισκέπτης μαθαίνει τις επιπτώσεις στον πλανήτη από την αλόγιστη συμπεριφορά των πολιτικών αλλά και των πολιτών.

3. Το καλύτερο της Ευρώπης

Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, που το 2012 ανακηρύχθηκε το καλύτερο της Ευρώπης, είναι μοναδικό στη χώρα μας αλλά όχι... ανάδελφο. Διαθέτει παράρτημα στο τέμενος Μασταμπά Ρεθύμνου, όπου εκτίθενται παλαιοντολογικά ευρήματα από την Κρήτη, καθώς και έναν υποδειγματικό παράδεισο της αττικής γης σε 17,5 στρ. στη Σπόροζα Παιανίας, που εξασφαλίστηκε από κληροδότημα και αποτελεί σημείο αναφοράς για όλη τη Μεσόγειο. Στη Θεσσαλονίκη λειτουργεί το Εθνικό Κέντρο Βιοτόπων και Υγροτόπων, το οποίο καλύπτει τις υποχρεώσεις της Ελλάδας στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών Οδηγιών για το περιβάλλον.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Το αρχοντικό των ήχων
Το διώροφο κτίριο στους Αέρηδες είναι ένα από ελάχιστα δείγματα της εικόνας που θα είχε η Αθήνα αν δεν είχαν ακολουθήσει οι αρχιτέκτονες που κατέφθασαν στην πρωτεύουσα μαζί με τον Οθωνα και επέβαλαν τον...
Το αρχοντικό των ήχων
ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Μέγαρο Σταθάτου: Το δαντελένιο αρχοντικό
Διαθέτει την πιο περίτεχνη και επιβλητική είσοδο, την οποία επινόησε ο Ερνέστος Τσίλερ για να «κουμπώσει» με τη γωνία που παρουσιάζει στο συγκεκριμένο σημείο η Β. Σοφίας. Ηταν το αρχοντικό του Ιθακήσιου...
Μέγαρο Σταθάτου: Το δαντελένιο αρχοντικό
ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Ομηροι ενός «εμφυλίου»
Διατηρητέες ως προς τη χρήση τους κηρύχθηκαν οι δύο εμβληματικές κινηματογραφικές αίθουσες «Αττικόν» και «Απόλλων» στην οδό Σταδίου, οι οποίες όμως παραμένουν κλειστές λόγω του «εμφύλιου» ανάμεσα σε δύο...
Ομηροι ενός «εμφυλίου»
ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Το σπίτι των φιλοσόφων
Το στενόμακρο οικόπεδο στην οδό Κυδαθηναίων πουλήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1930 σε πλειστηριασμό που είχε κάνει τράπεζα, στην οποία είχε περιέλθει λόγω «κόκκινου» δανείου. Αγοραστής ήταν ο ακαδημαϊκός...
Το σπίτι των φιλοσόφων
ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Κάθε όροφος και άλλη εικόνα
Το Μέγαρο Ρέντη είναι η... σφήνα του σπουδαίου αρχιτέκτονα Βασιλείου Τσαγρή, καθώς αποτελεί μία από τις ελάχιστες εξαιρέσεις στα αρχοντικά τα οποία κοσμούν τη Β. Σοφίας, τη λεωφόρο που σχεδόν μονοπωλούσε ο...
Κάθε όροφος και άλλη εικόνα
ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Ο ελληνικός ουρανοξύστης
Ο πύργος των Αθηνών αποτελείται από δύο ανισοϋψή κτίρια και κοινά αρχιτεκτονικά στοιχεία, τα οποία συνδέονται με κλειστή «γέφυρα». Τα σχέδια ανατέθηκαν στον νεαρό αλλά ανερχόμενο αρχιτέκτονα Ιωάννη Βικέλα.
Ο ελληνικός ουρανοξύστης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας