Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η επικαιρότητα των Μαύρων Πανθήρων

Ο πρωταγωνιστής του Motherfucker, Βέρμοντ Ουάσινγκτον, με την κονκάρδα των Μαύρων Πανθήρων

Η επικαιρότητα των Μαύρων Πανθήρων

  • A-
  • A+

Για να θεωρείται φυσιολογικό σήμερα ότι ένας Αφροαμερικανός κατοικοεδρεύει στον Λευκό Οίκο προηγήθηκαν πολιτικοί αγώνες δεκαετιών. Ακόμα όμως συνεχίζονται οι αναίτιες δολοφονίες μαύρων από λευκούς αστυνομικούς και η γενικότερη κατάσταση των μειονοτήτων στις ΗΠΑ δεν μπορεί να κάνει υπερήφανο κανέναν. Κάτι που καθιστά τον ριζοσπαστισμό των Μαύρων Πανθήρων επίκαιρο όσο ποτέ.

 

 

«Αν προσπαθήσουμε να αντισταθούμε, δεν θα τη γλιτώσουμε. Καλύτερα να μείνουμε ζωντανοί για να συνεχίσουμε τον αγώνα…» λέει ένα από τα μέλη των Μαύρων Πανθήρων στους συντρόφους του την ώρα που η αστυνομία τούς πολιορκεί και αναζητά μια αφορμή για να τους δολοφονήσει. Το πρόβλημα, όμως, είναι πως ενδόμυχα γνωρίζουν πως θα τους δολοφονήσει, ακόμα κι αν απλώς παραδοθούν.

Κι εδώ προκύπτει το ερώτημα: Απαντάς με τα ίδια όπλα; Είναι αρκετή η αυτοάμυνα και η καταγγελία της κρατικής βίας ή επιβάλλεται η επίθεση; Ποια πρέπει να είναι η μαζικότητα του κινήματος για να έχουν αποτέλεσμα οι ακτιβιστικές πράξεις του; Και ποιος είναι ο απώτερος στόχος; Αυτά είναι τα αμείλικτα ερωτήματα που ταλάνισαν το κίνημα των Μαύρων Πανθήρων (όπως και τόσα αριστερά κινήματα, οργανώσεις και κόμματα, σε όλο τον κόσμο και στην Ελλάδα) από την ίδρυσή του το 1966 μέχρι την αυτοδιάλυσή του τη δεκαετία του 1980. Και αυτά τα ερωτήματα, μαζί με πολλά άλλα θέτει το Motherfucker των Sylvain Ricard (σενάριο) και Guillaume Martinez (σχέδιο) που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΚΨΜ (μετάφραση: Κατερίνα Γεωργοπούλου, απόδοση στα ελληνικά: Μυρτώ Ράις).

Οι απαντήσεις, φυσικά, δεν μπορεί να είναι εύκολες. Η αλήθεια είναι ότι το κίνημα των Μαύρων Πανθήρων επιχείρησε, και εν πολλοίς πέτυχε, την πλήρη πολιτικοποίησή του και τη μετατροπή του σε κόμμα, που δεν αρκέστηκε μόνο στην προστασία της αφροαμερικανικής κοινότητας από την αστυνομική βαρβαρότητα. Εξελίχθηκε σε επαναστατική οργάνωση με μαρξιστικές αναφορές και μαοϊκές επιρροές, δεν περιορίστηκε σε μια μετωπική σύγκρουση με επίκεντρο τις φυλετικές διακρίσεις αλλά διατύπωσε συνολικές απόψεις και συμμάχησε σε αρκετές περιπτώσεις με άλλες οργανώσεις, όπως το Κομμουνιστικό Κόμμα ΗΠΑ, το Κόμμα Ειρήνης και Ελευθερίας, σωματεία, αντιρατσιστικές κινήσεις κ.ά.

Οι εποχές ήταν, άλλωστε, ιδιαίτερα δύσκολες. Το 1965 είχε δολοφονηθεί ο Malcolm X και τρία χρόνια αργότερα θα έπεφτε νεκρός από σφαίρες ο Martin Luther King. Ο πόλεμος του Βιετνάμ βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη και το αντιπολεμικό κίνημα αντιδρούσε όλο και πιο δυναμικά. Από την άλλη, κράτος και παρακράτος χρησιμοποιούσαν όλα τα μέσα για να καταστείλουν τις φωνές αμφισβήτησης που διαρκώς δυνάμωναν.

Στην περίπτωση των Μαύρων Πανθήρων, ιδιαίτερα από τη στιγμή που επέλεξαν την ένοπλη αυτοάμυνα, η βία και η κρατική επιθετικότητα είχαν αποτέλεσμα χιλιάδες συλλήψεις, φυλακίσεις και 34 νεκρούς. Αυτό που ενοχλούσε περισσότερο ήταν ο ξεκάθαρα αντικαπιταλιστικός λόγος των Μαύρων Πανθήρων, η κοινωνική πολιτική που άσκησαν προς όσους είχαν ανάγκη και οι άοκνες προσπάθειές τους να προσφέρουν στα παιδιά της μειονότητας μια εναλλακτική εκπαίδευση.

Το κόμμα, με τα πενιχρά μέσα του και τις εθελοντικές συνεισφορές των μελών του, στα τέλη της δεκαετίας του 1960, οργάνωσε συσσίτια για τους φτωχούς και τους άπορους, λειτουργούσε σχολεία, παρείχε δωρεάν μαθήματα οικονομίας και πολιτικής, πρόσφερε ρούχα και είδη πρώτης ανάγκης, καθιέρωσε μέχρι και προγράμματα επανένταξης σε αλκοολικούς και τοξικοεξαρτημένους. Ισως αυτή να ήταν και η πραγματική αιτία που οδήγησε τον αρχηγό του FBI, τον περιβόητο Εντγκαρ Χούβερ, να δηλώσει ότι οι Μαύροι Πάνθηρες αποτελούν «τη μεγαλύτερη απειλή για την εσωτερική ασφάλεια της χώρας». Πάνω απ’ όλα, ωστόσο, οι Μαύροι Πάνθηρες ήταν άνθρωποι που προέρχονταν από τα γκέτο και τις φτωχογειτονιές, δεν επιδίωκαν πολιτικές καριέρες και οικονομικά ανταλλάγματα και αφιέρωσαν τη ζωή τους στη διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους.

Σε μια τέτοια οικογένεια εστιάζει το Motherfucker και μέσω αυτής αφηγείται μια ανθρώπινη ιστορία από το κίνημα των Μαύρων Πανθήρων που παρόμοιες πρέπει να υπήρξαν αμέτρητες. Πρωταγωνιστής είναι ο Βέρμοντ Ουάσινγκτον (φανταστικό πρόσωπο με το όνομά του να παραπέμπει στην πρώτη Πολιτεία που εντάχθηκε στις ΗΠΑ κατά την ίδρυσή τους και το επίθετό του να είναι ίδιο με αυτό του πρώτου προέδρου της χώρας), μέλος του κινήματος και ενεργός ακτιβιστής, που πάνω από το κρεβάτι του έχει το πορτρέτο του Καρλ Μαρξ.

Ο Βέρμοντ είναι παντρεμένος και έχει μια μικρή κόρη, ενώ η οικογένειά του φιλοξενείται στο πατρικό του σπίτι, καθώς ο ίδιος είναι άνεργος και η γυναίκα του δουλεύει ως καθαρίστρια με μηδαμινές απολαβές. Αυτή η άθλια οικονομική κατάσταση έχει επιπτώσεις στην οικογενειακή ζωή των Ουάσινγκτον, που επιτείνονται από την πλήρη άρνηση του πατέρα του να αποδεχτεί τις αρχές και την τακτική των Μαύρων Πανθήρων κατηγορώντας διαρκώς τον γιο του ως ανεύθυνο κομμουνιστή, για να δεχτεί με τη σειρά του τις κατηγορίες του εθελόδουλου, του υποταγμένου, του υπηρέτη των λευκών.

Η ιστορία των Ricard – Martinez χωρίζεται σε δέκα κεφάλαια που το καθένα ξεκινά με ένα από τα δέκα σημεία της Διακήρυξης των Μαύρων Πανθήρων και η πλοκή του, πάντα με την οικογένεια Ουάσινγκτον σε πρώτο πλάνο, ακολουθεί τα γεγονότα που ώθησαν τους Μαύρους Πάνθηρες στη διατύπωση αυτής της διακήρυξης.

Οσο κι αν φαίνεται όμως ότι ο Βέρμοντ Ουάσινγκτον είναι ο πρωταγωνιστής και ο αταλάντευτος ιδεολόγος του κινήματος που θα πληρώσει την προσήλωση στις αξίες του με φυλάκιση, τόσο η νεαρή σύζυγός του σιγά σιγά τον επισκιάζει με την πολιτική της ωρίμανση, την προϊούσα οργή της και τη δικαιολογημένη εκδίκησή της, που θα οδηγήσει σε μια οικογενειακή τραγωδία όπως τόσες και τόσες στο κίνημα των Μαύρων Πανθήρων. Γιατί η (φανταστική) οικογένεια Ουάσινγκτον έζησε το δράμα χιλιάδων άλλων πραγματικών οικογενειών.

Ισως γι' αυτό, για να συνδέσουν δηλαδή τη μυθοπλασία με το ντοκουμέντο και την τεκμηρίωση, οι δημιουργοί του Motherfucker χρησιμοποιούν και παραθέτουν γεγονότα και πρόσωπα που υπήρξαν στην πραγματικότητα, όπως ο Μπόμπι Χάμπτον (ταμίας του κόμματος, νεκρός στα 18 του με δώδεκα σφαίρες, άοπλος) και ο Φρεντ Χάμπτον (ηγετική προσωπικότητα, εκτελέστηκε στον ύπνο του, μόλις 21 ετών).

Αυτό το υβρίδιο πολιτικού θρίλερ, μυθοπλασίας και ιστορικής πραγματικότητας που πλέκουν οι Ricard – Martinez καθιστά το Motherfucker ένα εξαιρετικό έργο για μια εισαγωγή στη σύγχρονη πολιτική Ιστορία των ΗΠΑ, ειδικότερα μετά τις απανωτές δολοφονίες μαύρων και τον πρόσφατο λαϊκό ξεσηκωμό με το σύνθημα «I Can’t Breathe». Μια Ιστορία που, παρά τις νεοφιλελεύθερες επικλήσεις περί του τέλους της, ξαναρχίζει δυναμικά. Και αναμένεται συγκλονιστική.

[email protected]

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας