Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μεταδώστε το γέλιο, όχι τον ιό

Τάσος Αναστασίου

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μεταδώστε το γέλιο, όχι τον ιό

  • A-
  • A+
Η Λέσχη Ελλήνων Γελοιογράφων κάθε χρόνο διοργανώνει μια σημαντική έκθεση με κάποιο θέμα της επικαιρότητας. Αναπόφευκτα φέτος στο επίκεντρο βρίσκεται ο Covid-19 και λόγω των συνθηκών, η έκθεση πραγματοποιείται διαδικτυακά. Τρεις από τους συμμετέχοντες γελοιογράφους μιλούν στην «Εφ.Συν.» για τον ιό, τις ευθύνες της κυβέρνησης και των πολιτών την επόμενη μέρα

Αν δεν υπήρχε ο κορονοϊός, θα είχαμε την ευκαιρία τέτοιες μέρες, όπως κάθε χρόνο, να απολαμβάνουμε από κοντά τα έργα 35 Ελλήνων γελοιογράφων σε μια μεγάλη έκθεση με ομιλίες, συζητήσεις κ.λπ. Η έκθεση δυστυχώς ματαιώθηκε. Οι γελοιογράφοι, όμως, βρήκαν τον τρόπο. «Είναι αυτονόητο ότι σ’ αυτό το μείζον γεγονός της πανδημίας έχουμε λόγο εκ των πραγμάτων και οι γελοιογράφοι, διερευνώντας με τα εργαλεία μας όλες τις πτυχές μιας πανδημίας που απειλεί να μεταλλάξει, με άγνωστες συνέπειες, τις κοινωνίες μας! Επειδή, λόγω της πανδημίας, ματαιώθηκε η τακτική μας ετήσια έκθεση στην αίθουσα του μετρό Συντάγματος, αποφασίσαμε ως Λέσχη Ελλήνων Γελοιογράφων να δώσουμε και φέτος το στίγμα μας “ανεβάζοντας” διαδικτυακά την έκθεση με κεντρικό, φυσικά, θέμα τον κορονoϊό και τις δραματικές συνέπειές του σε όλες τις εκδοχές της κοινωνικής μας ζωής!» αναφέρει η Λέσχη στην ανακοίνωσή της.

Πάνος Μαραγκός

Το Καρέ Καρέ μίλησε με τρεις από τους γελοιογράφους και μέλη της Λέσχης, τον Τάσο Αναστασίου, τον Βασίλη Παπαγεωργίου και τον Βαγγέλη Χερουβείμ θέτοντάς τους ορισμένα ερωτήματα:

1. Πόσο εύκολο είναι για τον γελοιογράφο να δημιουργεί όταν τριγύρω κυριαρχεί ο φόβος και η απομόνωση; Τις μέρες αυτές της καραντίνας, είχατε στόχο οι γελοιογραφίες σας να προκαλέσουν το γέλιο ή περισσότερο την περισυλλογή;

2. Τι ρόλο μπορεί να παίξει η γελοιογραφία ως προς την τόνωση της ψυχολογίας του κοινού σε εποχές όπως αυτή που διανύουμε; Λένε, επίσης, ότι σε κρίσιμες περιόδους οι άνθρωποι τείνουν να εμπιστεύονται την πολιτική ηγεσία. Ποιος ο δικός σας ρόλος;

3. Πού επικεντρωθήκατε αυτό το διάστημα; Στις παλινωδίες της κυβέρνησης; Στην οικονομική κατάσταση της χώρας; Σε ανεύθυνες συμπεριφορές πολιτών; Στους εκπροσώπους της ενημέρωσης του κοινού; Πώς ιεραρχήσατε τη θεματολογία σας;

4. Υπήρξε κάποιο θέμα γύρω από τον Covid-19 και την κατάσταση των τελευταίων δυο μηνών που σας δυσκόλεψε πολύ ή σας έφερε σε αμηχανία και, αντιστοίχως, κάποιο που θα το χαρακτηρίζατε «βούτυρο στο ψωμί του γελοιογράφου»;

Τάσος Αναστασίου

Τάσος Αναστασίου

1. Πρώτα πρώτα, την απομόνωση την είχαμε και πριν από την κρίση! Τώρα, ως προς τον φόβο, ναι, υπήρχε, ιδίως τον πρώτο καιρό που παρακολουθούσαμε τι συνέβαινε στην Ιταλία, και αυτό προφανώς το απεικόνιζες και στη δουλειά σου. Γενικά δεν μπορώ να πω ότι κάνω σκίτσα μόνο για το γέλιο· όχι ότι δεν υπάρχουν και τέτοια. Ας πούμε αυτό με το Β6 και τους σκύλους, δεν μπόρεσα να το αποφύγω. Αυτό, όμως, που θέλω και ήθελα πάντα μέσα από το σκίτσο ήταν να εκφράσω κάτι παραπάνω.

2. Δεν θυμάμαι να έχω κάτσει ποτέ να φτιάξω κάτι μόνο για μένα. Υπάρχει η απομόνωση που λέγαμε, αλλά στην ουσία δεν είναι μοναχική δουλειά, δεν είσαι σε πλεξιγκλάς. Δημιουργείς, για να το δει κάποιος άλλος, πολλές φορές για να πάρεις και να δώσεις κουράγιο. Και μάλλον δεν είναι πρώτιστο καθήκον ενός γελοιογράφου η συμβολή στη δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτών και κυβέρνησης.

3. Ανοσία τραπεζών, υποστελέχωση ιερών μητροπόλεων, δημοσιογραφία και τηλεκατάρτιση, η αλληλεγγύη στις ευρωπαϊκές αγέλες, μένουμε στον δρόμο, μένουμε φυλακή, μένουμε στρατόπεδο, μένουμε μεσαίωνα, μένουμε εργασιακό μεσαίωνα και λίγο Σόιμπλε. Αυτά πάνω-κάτω.

4. Δεν θυμάμαι κάτι να με δυσκόλεψε. Οχι ότι δεν υπάρχουν μέρες που παλεύεις με τα χαρτιά και τα μολύβια σου. Επίσης, δεν προλαβαίνεις να ασχοληθείς με όλες τις πτυχές της πανδημίας. Τώρα, ως προς το δεύτερο, ναι, υπήρχαν θέματα εύκολα, ιδίως αυτό με τους ναούς, σαν να κλέβεις εκκλησία!

Βασίλης Παπαγεωργίου

Βασίλης Παπαγεωργίου

1. Ο γελοιογράφος δοκιμάζεται κι αυτός και έχει ανάγκη επικοινωνίας πάνω στο θέμα όπως όλοι. Φοβάται όπως όλοι. Ξέρει όμως μέσω της τέχνης του να καταπιάνεται με τα δύσκολα. Υπάρχουν δυο γελοιογραφικά θέματα: η καραντίνα που ως κατάσταση βγάζει γέλιο και η εξάπλωση της πανδημίας που προβληματίζει. Αναφέρθηκα περισσότερο στο δεύτερο και στο οικονομικό-πολιτικό αποτέλεσμα.

2. Επειδή ο ιός είναι «αόρατος» ο γελοιογράφος τον κάνει ορατό, του δίνει μορφή, συνήθως αστεία. Ο «εχθρός» αποκτά πρόσωπο και αυτό τονώνει ψυχολογικά το κοινό. Είναι ένα μέρος της δουλειάς μας, αλλά τώρα είναι πρωτόγνωρο. Η πολιτική ηγεσία δεν δέχεται αμέσως τα γελοιογραφικά βέλη σε μια δραματική κατάσταση, πρέπει κάπως να ξεδιπλωθεί η πολιτική της. Ο γελοιογράφος δεν πρέπει να είναι προκατειλημμένος, αλλά να έχει άποψη βάσει γεγονότων. Στη φάση δηλαδή που ξεδιπλώνονται ευτράπελα και ανακολουθίες, τότε «επεμβαίνει» με τα σκίτσα του.

3. Σαφώς η αδυναμία του συστήματος υγείας να ανταποκριθεί στην πανδημία ήταν ο αρχικός προβληματισμός μου. Είναι πρόβλημα από το παρελθόν και ζητούμενο για το μέλλον. Θέμα είναι επίσης πώς συνδέεται η καραντίνα με την επαρκή αντιμετώπιση του ιού και τι ύφεση αναμένεται. Πιο δηκτικός όμως ήμουν με σκίτσα πάνω στη στάση της Ε.Ε. και το χάσμα Βορρά - Νότου. Είναι μια παρτίδα που δεν τελείωσε... Αρα το σκέλος «πολιτική μέσα στην πανδημία» και «πανδημία της... ύφεσης» είναι στην κορυφή της πυραμίδας για μένα.

4. Με δυσκόλεψε να δω τους πολίτες ως ανεύθυνους και απρόσεκτους. Ενιωσα ότι πέρα από συμπολίτες που δεν αντιλήφθηκαν γρήγορα ότι έπρεπε να αλλάξει το φάσμα συνηθειών τους και κάποιοι επέδειξαν άρνηση ως προς αυτό, οι περισσότεροι έζησαν την καραντίνα αμήχανα και μέσα στον φόβο. Αλλά η θεία κοινωνία και δηλώσεις κληρικών ή θρησκόληπτων ήταν η εξαίρεση, οπότε βρέθηκε φλέβα για γελοιογραφίες! Από δω και στο εξής θα φανούν περισσότερα ευτράπελα και ανακολουθίες ως προς την πολιτική διαχείριση της πανδημίας. Τίποτα δεν μένει στο απυρόβλητο της γελοιογραφίας (ούτε η γελοιογραφία είναι υπεράνω κριτικής), όταν η κυβέρνηση εργαλειοποιεί το δράμα ενός τόπου ή μιας χώρας.

Βαγγέλης Χερουβείμ

Βαγγέλης Χερουβείμ

1. Είναι κάποιες περιστάσεις που τα σκίτσα έρχονται να μοιάσουν με το σιγοτραγούδισμα που κάνει ένα παιδί για να αντιμετωπίσει τον φόβο και τους δυσοίωνους θορύβους, διασχίζοντας το άγνωστο σκοτεινό δάσος, ή τα φαντάσματα της αστικής ερημιάς. Δεν είναι πάντα χαρούμενο ή παιχνιδιάρικο το τραγούδι. Αρκεί να γεμίζει κάπως την ερημιά. Να μιλάει σαν δεύτερη φωνή, να δια-λαλεί αυτά που σκέφτεται ο φοβισμένος. Να του λέει «Δεν είσαι μόνος. Προχώρα...»

2. Στην ιδανική και πιο εύστοχη εκδοχή της, μπορεί να κάνει ανθρώπους να σκεφτούν ότι δεν είναι μόνοι, ότι οι φόβοι τους δεν είναι μοναχικοί, ότι η αναζήτηση διεξόδων αφορά και τους άλλους, μαζί και όχι εναντίον. Μόνος του κανείς και εναντίον των άλλων το πολύ πολύ να προλάβει να πάρει όλα τα κωλόχαρτα!... Οι (διαμεσολαβημένες από media και ιδεολογήματα) κοινωνίες ωθούνται να εμπιστεύονται ανορθολογικά τη «φυσική τους» ηγεσία. Ο ρόλος του πολιτικού σκίτσου, ακόμα και μέσω υπερβολής, είναι να καταδείξει τις παραμορφωμένες διαστάσεις όλων αυτών των εξουσιοφρενών φαινομένων. Και το μπόι προσώπων και ρόλων.

3. Σε όλα αυτά που αναφέρετε, με τη σειρά και ανάποδα. Ανάλογα με τις αιχμές, τα «νύχια» που μας έβγαζε κάθε στιγμή η επικαιρότητα. Ολα αυτά αποκαλύπτουν σχέσεις εξουσίας. Ακόμα και οι ανεύθυνες, αυτοθυματοποιητικές συμπεριφορές πολιτών πολιτική κριτική χρειάζονται, όχι ατομική ψυχοθεραπεία. Και ο στόχος που δεν πρέπει να λησμονεί η πολιτική γελοιογραφία, αυτές οι σχέσεις εξουσίας είναι. Τη θεματολογία την προσφέρει απλόχερα η επικαιρότητα. Μένει να αξιολογήσει κανείς το πιο σκανδαλώδες, το πιο απατεωνίστικο, το πιο πρόστυχο κάθε στιγμή.

4. Ολο το κοινωνικό σύμπαν του κορoνoϊού λίγο πολύ δυσκόλεψε το χιούμορ και μας έφερε σε αμηχανία. Δεν συγχωρείται πολύ περιπαιχτική διάθεση όταν πεθαίνουν άνθρωποι. Ισως μας βοηθούσε ώρες ώρες η μεταφυσικά εξωφρενική στάση ορισμένων πλευρών. Η εκδήλωση του Ιεραρχικού Ετσιγουσταρισμού. Βούτυρο στο ψωμί του γελοιογράφου, όμως, δεν νομίζω ότι υπήρξε πολύ. Και ευτυχώς. Γιατί έτσι όπως εργαζόμαστε, καθιστοί κι εσώκλειστοι, κινδυνεύαμε να φτάσουμε τα 300 κιλά και να μας λοιδορήσει κάνας υπουργός Ανάπτυξης Κυνισμού...

Γιάννης Δερμεντζόγλου

Ημερολόγιο COVID-19

Ετήσια έκθεση Λέσχης Ελλήνων Γελοιογράφων

Συμμετέχουν: Τ. Αναστασίου, Ι. Βάης, Κ. Βλάχος, Δ. Γεωργοπάλης, Κ. Γρηγοριάδης, Σ. Δερβενιώτης, Γ. Δερμεντζόγλου, Dranis, Π. Ζάχαρης, Π. Ζερβός, Χ. Ζωίδης, J. Antono, Μ. Κουντούρης, Σ. Κουτσαντάς, Γ. Κυριακόπουλος (ΚΥΡ), Η. Μακρής, Π. Μαραγκός, Π. Μήλας, Β. Μητρόπουλος, Κ. Μητρόπουλος, Π. Μητσομπόνος, Ε. Ξένου, Α. Οθωναίου, Σ. Ορνεράκης, Β. Παπαγεωργίου, Α. Πετρουλάκης, Κ. Ρουγγέρης, Κ. Σκλαβενίτης, Soloup, Στάθης (Σταυρόπουλος), Η. Ταμπακέας, Soter, Μ. Τζαμπουρά, Δ. Χαντζόπουλος, Β. Χερουβείμ

Ηλεκτρονική διεύθυνση: cartoonfair2020.cartoonists.gr

ΚΑΡΕ ΚΑΡΕ
Μια εικόνα, 349 λέξεις
Με αφορμή την παρουσίαση του τέταρτου μέρους του «1800» του Θανάση Καραμπάλιου βρήκαν την ευκαιρία διάφοροι Ελληναράδες να επιτεθούν μέσω πληκτρολογίου στον Ελασσονίτη δημιουργό κατηγορώντας τον για...
Μια εικόνα, 349 λέξεις
ΚΑΡΕ ΚΑΡΕ
«Πρέπει να διαβούμε το χάσμα»
Πώς είναι δυνατόν να εικονοποιηθούν τα γραπτά του Κάφκα, του Μπάροουζ, του Μπρετόν, του Τζόις, του Καρυωτάκη; Ο Γιώργος Τραγάκης το επιχειρεί με αριστοτεχνικό τρόπο.
«Πρέπει να διαβούμε το χάσμα»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας