Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Επιλέξαμε τον ξεσηκωμό, δηλαδή τη ζωή»
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Επιλέξαμε τον ξεσηκωμό, δηλαδή τη ζωή»

  • A-
  • A+
Ο «Υποδιοικητής Μάρκος» ενέπνευσε όλα τα επαναστατικά κινήματα με τη δράση του ως μέλους του Στρατού των Ζαπατίστας για την Εθνική Απελευθέρωση. Ηταν, όμως, και ένας εξαιρετικός συγγραφέας και χαρισματικός ομιλητής. Μια επιλογή από δικά του κείμενα μεταφέρει σε κόμικς ο Αργεντινός δημιουργός Ian Debiase

Ενα βιβλίο με αποσπάσματα από λόγους και κείμενα του θρυλικού Σουμπκομαντάντε Μάρκος.

«Ο Υποδιοικητής Μάρκος δεν υπάρχει πια» δήλωσε το 2014, όταν ανακοίνωσε την παραίτηση του από την ενεργό δράση στην πρώτη γραμμή του Κινήματος των Ζαπατίστας για την Εθνική Απελευθέρωση. Μπορεί να μην εμφανίζεται πια δημόσια με τη γνωστή του μάσκα και την πίπα στο στόμα, αλλά οι αγώνες του στο Μεξικό επί σειρά δεκαετιών, σε συνδυασμό με τα συγκλονιστικά γραπτά του δεν θα αφήσουν να ξεχαστεί ποτέ η προσωπικότητά του.

Ορισμένα από τα γραπτά αυτά, τα περισσότερα φορτισμένα με συναίσθημα και λυρισμό, επέλεξε ο Ian Debiase να αποδώσει σε κόμικς που δίνουν μια, έστω και αποσπασματική, εικόνα της σκέψης του εμβληματικού Μεξικανού επαναστάτη.

«Ονομάζουμε στιλ κάθε χαζομάρα, κάθε σκόνταμμα πάνω στο χαρτί… Ολοι έχουμε ένα μάτι υγιές, φρουρό, που αγρυπνά για να μην αλλάξει τίποτα, που επιζητά τα μετάλλια που δίνει η νόμιμη πραγματικότητα, η χειρότερη από όλες τις πραγματικότητες. Αυτό το ορθόδοξο μάτι θα μας έκανε να ζωγραφίζουμε ένα σύννεφο πάντα με τον ίδιο τρόπο.

Υπάρχει, όμως, και το άλλο μάτι, που μισανοίγει και μας θυμίζει ότι το στατικό είναι εχθρός της ομορφιάς.

Ευτυχώς, υπάρχουν κάποιοι που μας δίδαξαν πως ο κόσμος φτιάχνεται κάθε στιγμή που τον κοιτάμε».

Με αυτά τα λόγια προλογίζει ο Debiase το βιβλίο του «Subcomandante Marcos - Εικονογραφημένοι λόγοι και ανακοινωθέντα του Υποδιοικητή Μάρκος» (εκδόσεις ΚΨΜ, μετάφραση: Δανάη Ταχταρά).

Κάνοντας ξεκάθαρο προς κάθε αναγνώστη και θεατή του έργου του ότι αποτελεί τη δική του, προσωπική ματιά πάνω στα συγκεκριμένα γραπτά αλλά και γενικότερα πάνω στη ζωή του ένοπλου διανοούμενου που κατά τα φαινόμενα εγκατέλειψε μια βολεμένη αστική ζωή και μια πανεπιστημιακή καριέρα για να συμβάλει στην οργάνωση και την αυτοδιάθεση των καταπιεσμένων ιθαγενών πληθυσμών του Μεξικού ενάντια στις αυταρχικές κυβερνήσεις.

Οι εικόνες του Debiase συνοδεύουν ιδανικά την πάντα έντονη ποιητική διάθεση των γραπτών του Μάρκος από έξι διαφορετικά κείμενα και παρουσιάζουν τη ζωή στα βουνά της επαρχίας Τσιάπας, τα στρατόπεδα των Ζαπατίστας, την κρατική καταστολή απέναντι σε άοπλους διαδηλωτές, τον περήφανο και αγέρωχο υποδιοικητή σε στιγμές δράσης αλλά και περισυλλογής.

Ο Μάρκος, άλλωστε, δεν υπήρξε ποτέ, τουλάχιστον στις δημόσιες εμφανίσεις του, ένας κλασικός, βλοσυρός και αυταρχικός στρατιωτικός που ζει για να πολεμά, αλλά ένας άνθρωπος, οργανωτικός μεν αλλά και βολονταριστής, με βαθύ χιούμορ, με φιλοσοφικές αναζητήσεις, με ευρύτατο πεδίο γνώσεων, με αγάπη για τη ζωή και τη φύση, την ιστορία και τον πολιτισμό, με σεβασμό στη διαφορετικότητα των ανθρώπων, ακόμα και των αντιπάλων του.

Χωρίς ποτέ να αυτοπροβάλλεται και να περιαυτολογεί αλλά πεπεισμένος ότι οι αγώνες και οι επαναστάτες δεν έχουν ανάγκη από ηγέτες και σωτήρες. Ηταν πάντα «υποδιοικητής» γιατί θεωρούσε ότι «διοικητής» ήταν ο λαός.

Οταν ξεκινούσε η πρωτοβουλία των Ζαπατίστας το 2005 που έμεινε στην ιστορία ως «Η Αλλη Καμπάνια» είχε πει στην ολομέλεια: «Μέσα σε όλα, αφήνουμε περιθώριο στη φαντασία. Ο,τι είναι να συμβεί, σύντροφοι και συντρόφισσες, σίγουρα δεν θα μοιάζει σε τίποτα με αυτό που φανταζόμαστε. Μακάρι να είναι καλύτερο και μακάρι να μην φορτωθεί τα εμπόδια που μπορεί να του κληροδοτήσουμε. Να είναι ελεύθερο ακόμα κι από εμάς. Οχι άλλοι δικτάτορες ή ανώτεροι σωτήρες, ούτε Καίσαρες, αστοί ή θεοί. Ούτε Αντρές ούτε Μάρκος. Κανείς δεν θα ’ναι η λύτρωσή σας».

Τη φαντασία αυτή του Μάρκος και των επαναστατημένων Ζαπατίστας επιχειρεί να περιλάβει, μέσω των σχεδίων του, στις ελεύθερες προσαρμογές του και ο Debiase, καταφέρνοντας να φιλοτεχνήσει ένα κάθε άλλο παρά «ακαδημαϊκό» έργο με περιλήψεις κειμένων. Αντιθέτως, συνθέτει ένα υπέροχο βιβλίο τόσο για όσους γνωρίζουν τα γεγονότα στο μακρινό Μεξικό όσο και για όσους επιθυμούν να μάθουν περισσότερα για τη ζωή και το έργο του Σουμπκομαντάντε Μάρκος.

«Οταν εισβάλαμε και παρεμβάλαμε την παρουσία μας το 1994 με αίμα και φωτιά, δεν ξεκινούσε ο πόλεμος για εμάς, τους άντρες και τις γυναίκες ζαπατίστας. Αιώνες τώρα υπομένουμε τον πόλεμο των από πάνω, με τον θάνατο και την καταστροφή, την εκδίωξη και την ταπείνωση, την εκμετάλλευση και τη σιωπή που επιβλήθηκαν στον νικημένο. Αυτό που ξεκινά για εμάς το 1994 είναι μία από τις πολλές στιγμές του πολέμου των από κάτω ενάντια στους από πάνω, ενάντια στον κόσμο τους. Αυτή η αντίσταση, που κάθε μέρα πραγματώνεται στους δρόμους σε οποιοδήποτε σημείο των πέντε ηπείρων, στους κάμπους και τα βουνά τους. Ηταν και είναι ο δικός μας πόλεμος, πολλών αντρών και γυναικών που βρίσκονται από κάτω, ένας πόλεμος για την ανθρωπότητα και ενάντια στον νεοφιλελευθερισμό.

Ενάντια στον θάνατο, εμείς επιζητούμε τη ζωή.

Ενάντια στη σιωπή, εμείς απαιτούμε τον λόγο και τον σεβασμό.

Ενάντια στη λήθη, τη μνήμη.

Ενάντια στην ταπείνωση και την υποτίμηση, την αξιοπρέπεια.

Ενάντια στην καταπίεση, τον ξεσηκωμό.

Ενάντια στη σκλαβιά, την ελευθερία. Ενάντια στην επιβολή, τη δημοκρατία.

Ενάντια στο έγκλημα, τη δικαιοσύνη.

Ποιος, με λίγη ανθρωπιά στις φλέβες, θα μπορούσε ή μπορεί να αμφισβητήσει αυτά τα αιτήματα;»

Απόσπασμα από το ανακοινωθέν-αποχαιρετιστήριο κείμενο του Μάρκος «Ανάμεσα στο φως και τη σκιά» που διαβάστηκε από τον ίδιο στις 25 Μαΐου του 2014, ως δήλωση αποχώρησης από τη θέση του και συνέχισης του αγώνα για την απελευθέρωση από άλλες θέσεις.

ΚΑΡΕ ΚΑΡΕ
Μια εικόνα, 359 λέξεις
Εχει δικαίωμα μια ιστοσελίδα να προπαγανδίζει μια μονοθεϊστική θρησκεία, να δημοσιεύει άρθρα με τίτλους όπως «Γνωρίζετε ότι η Παναγία τα βράδια γυρνά...
Μια εικόνα, 359 λέξεις
ΚΑΡΕ ΚΑΡΕ
Μια εικόνα, 359 λέξεις
Ο γράφων έχει μια εμμονική αγάπη προς τη σειρά ταινιών Toy Story της Pixar. Το τέταρτο μέρος της σειράς, 24 χρόνια μετά το πρώτο, προβλήθηκε πριν από λίγες εβδομάδες στη χώρα μας και όσοι το περίμεναν...
Μια εικόνα, 359 λέξεις
ΚΑΡΕ ΚΑΡΕ
Ο Ενδοξος Παράφρων
Μια μοναδική βιογραφία του Τηνιακού γλύπτη Γιαννούλη Χαλεπά από τους Δημήτρη Βανέλλη και Θανάση Πέτρου.
Ο Ενδοξος Παράφρων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας