• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 24.2°C / 27.9°C
    4 BF
    59%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 22.9°C / 26.6°C
    2 BF
    73%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.0°C / 27.1°C
    1 BF
    56%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    2 BF
    41%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.1°C / 24.9°C
    0 BF
    69%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.0°C / 26.0°C
    1 BF
    68%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.4°C / 23.7°C
    2 BF
    38%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    1 BF
    57%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.4°C / 26.0°C
    4 BF
    61%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.5°C / 24.9°C
    2 BF
    57%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.8°C / 26.4°C
    4 BF
    47%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.7°C / 25.1°C
    0 BF
    56%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    3 BF
    89%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.4°C / 23.9°C
    3 BF
    69%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    28°C 22.5°C / 29.5°C
    1 BF
    52%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 25.4°C / 25.8°C
    1 BF
    53%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.5°C / 28.0°C
    1 BF
    40%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.3°C / 24.9°C
    2 BF
    73%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.7°C / 25.1°C
    1 BF
    84%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.1°C / 24.1°C
    0 BF
    54%

Η λίμνη Ιλαρίωνα και η μονή Ζάβορδας

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Από τον Βενέτικο στον Αλιάκμονα: εξήντα χιλιόμετρα υδάτινης πορείας

  • A-
  • A+
Νομός Γρεβενών: Εξερευνούμε ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα παραποτάμια οικοσυστήματα της Ελλάδας, ανιχνεύουμε τα σημάδια που άφησαν οι άνθρωποι στο πέρασμα των αιώνων, απολαμβάνουμε τα υπέροχα τοπία και ανεβάζουμε την αδρεναλίνη διασχίζοντας μερικά από τα ομορφότερα φαράγγια της χώρας.

Ο ποταμός Αλιάκμονας με συνολικό μήκος 297 χιλιόμετρα είναι το μεγαλύτερο ποτάμι της Ελλάδας και πηγάζει από τα υψίπεδα του Γράμμου και του Βοΐου, στο βορειοδυτικό άκρο της Ελλάδας. Ενας σημαντικός του παραπόταμος είναι ο Βενέτικος που γεννιέται πάνω στα όρια των νομών Γρεβενών και Ιωαννίνων. Το γρεβενιώτικο ποτάμι αποστραγγίζει μια εκτεταμένη ορεινή περιοχή των βουνών Βασιλίτσα, Λύγκος και Ορλιακας.

Ο Βενέτικος ύστερα από μια πραγματικά επεισοδιακή πορεία θα σμίξει με τον κύριο κορμό του Αλιάκμονα κοντά στο Ελευθεροχώρι. Λίγο χαμηλότερα, περίπου στο ύψος της Δεσκάτης, ο Αλιάκμονας εγκλωβίζεται στα νερά της νεότευκτης λίμνης Ιλαρίωνα σχηματίζοντας έτσι ένα από τα νεότερα παραλίμνια τοπία της χώρας.

Εδώ θα σας προτείνουμε έξι ξεχωριστές στάσεις σε σημεία που έχουν εύκολη πρόσβαση με το αυτοκίνητο και θα σας φέρουν κοντά σε αυτό το μοναδικό για τα ελληνικά μεσογειακά δεδομένα παραποτάμιο οικοσύστημα.

Φαράγγι Πορτίτσας

Το Σπήλαιο είναι ένα μικρό παραδοσιακό χωριό που απέχει από την πόλη των Γρεβενών 25 χιλιόμετρα και βρίσκεται σε ύψος 950 μέτρων στις παρυφές του Ορλιακα. Από την πλατεία του χωριού ένας τσιμεντένιος δρόμος ξεκινά και κατηφορίζει για 7 χιλιόμετρα ώς την είσοδο του φαραγγιού όπου στέκεται ένα πανέμορφο μονότοξο πέτρινο γεφύρι. Σε αυτό το σημείο θα έχουμε την πρώτη μας επαφή με το ποτάμι που Βενέτικου που διατρέχει με τα κρυστάλλινα νερά του την ορεινή κοιλάδα Κανάβι.

Το πέτρινο γεφύρι της Πορτίτσας χτίστηκε πιθανόν στα μέσα του 19ου αιώνα, δίνοντας διέξοδο στην επικοινωνία των ντόπιων, ανάμεσα στα χωριά Σπήλαιο, Μοναχίτι, Τρίκωμο. Από το λιθόκτιστο τόξο του διάβαιναν οι βοσκοί και τα κοπάδια τους όταν μετακινούνταν από τα χειμαδιά στα ορεινά λιβάδια. Στην Πορτίτσα το ποτάμι εγκλωβίζεται ορμητικά στο στενό άνοιγμα του βράχου και στριφογυρνά με δύναμη καθώς παλεύει για να βρει διέξοδο στη θέση «Καρούτες», κοντά στο χωριό Τρίκωμο. Το καλοκαίρι που το νερό είναι σαφώς λιγότερο, η διάσχιση του φαραγγιού είναι μια θαυμάσια εμπειρία.

Επίσης μια καλή ιδέα για όσους αγαπούν την πεζοπορία είναι -ξεκινώντας από το Σπήλαιο- να ακολουθήσουν το σημαδεμένο μονοπάτι ώς το γεφύρι της Πορτίτσας. Για περισσότερες πληροφορίες για ασφαλείς οικοπεριηγητικές διαδρομές στην ευρύτερη περιοχή των Γρεβενών, απευθυνθείτε στο Γραφείο Οικοτουρισμού Overland, τηλ. 6977772542, υπεύθυνος κ. Απόστολος.

Τρίκωμο, γεφύρι Αζίζ Αγά

Πηγαίνοντας από τα Γρεβενά προς το χωριό Τρίκωμο θα πρέπει να καλύψετε μια απόσταση περίπου 20 χιλιομέτρων σε ασφάλτινο, επαρχιακό δρόμο. Λίγο πριν από το χωριό θα δείτε το χωμάτινο δρομάκι που θα σας βγάλει και πάλι στις όχθες του Βενέτικου ποταμού, στο σημείο όπου ορθώνεται το πανέμορφο μονότοξο γεφύρι του Αζίζ Αγά. Το γεφύρι έχει άνοιγμα τόξου 15 μέτρων, το μεγαλύτερο σε άνοιγμα τόξο από όλα τα σωζόμενα γεφύρια της Μακεδονίας. Χτίστηκε επί Τουρκοκρατίας το 1727 και χρηματοδοτήθηκε από τον Αζίζ Αγά. Το σημαντικό αυτό γεφύρι βρισκόταν πάνω στους ορεινούς δρόμους που συνέδεαν την Ηπειρο με τη Μακεδονία, τα Βλαχοχώρια με τα Κουπατσαραίικα χωριά.

Να αναφέρουμε ότι τα Κουπατσοχώρια διασκορπίζονται κυρίως γύρω από την κοίτη του Βενέτικου ποταμού και πήραν το όνομά τους από τη βλάχικη λέξη «κουπάτσου» που σημαίνει βελανιδιά. Σε αυτό το σημείο ο Βενέτικος έχει μια αρκετά φαρδιά κοίτη και καθώς διατρέχει την όμορφη κοιλάδα χτυπά με δύναμη τα νερά του στις κροκάλες των όχθεων δημιουργώντας χαρούμενους, ρυθμικούς ήχους.

Στα γεφύρια του Σπανού και του Ελευθεροχωρίου

Σε μικρή απόσταση από τον επαρχιακό δρόμο που συνδέει τα Γρεβενά με το Μέτσοβο, πάλι επάνω στην κοίτη του Βενέτικου, θα δούμε τα πολύτοξα γεφύρια του Σπανού και του Σταυροχωρίου. Αν έχετε έναν καλό χάρτη θα εντοπίσετε εύκολα τη θέση τους, αφού βρίσκονται λίγο πιο χαμηλά από το κεφαλοχώρι Κηπουριό.

Σε αυτό το σημείο ο Βενέτικος κυλά τα γοργά νερά του ανάμεσα σε βράχους και κροκάλες δημιουργώντας σε αρκετά σημεία μικρά υδάτινα σκαλοπάτια. Αλλού πάλι εγκλωβίζεται σε λιλιπούτειες πέτρινες χαράδρες και τα νερά του βαθαίνουν και περιδινίζονται. Σε αυτά τα απόμερα μέρη η αρκούδα κυνηγά έντομα αλλά και ψάρια, ενώ στα νερά του κολυμπούν η βίδρα αναζητώντας όστρακα και καβούρια και η άγρια πέστροφα της Πίνδου, παραμονεύοντας τη λεία της. Ενα όμορφο σημείο για να απολαύσετε επίσης το ποτάμι είναι από τη σύγχρονη γέφυρα του Ελευθεροχωρίου.

Μονή Τουρνικίου, η Παναγιά που «περπάτησε»

Αμέσως μετά τη γέφυρα του Ελευθεροχωρίου, ο Βενέτικος σμίγει τα νερά του με τον κυρίως κορμό του Αλιάκμονα που έρχεται από τα βόρεια. Το ποτάμι σε αυτό το σημείο απλώνεται σαν φίδι στον κάμπο και αργοσέρνει τη μακρόστενη κοίτη του ανάμεσα σε κτήματα, μικρά χωριά και βαθυπράσινες κοιλάδες. Αξίζει να πάτε στο χωριό Παλιούρια (52 χλμ. από τα Γρεβενά), να περάσετε τη γέφυρα του Αλιάκμονα και να κατευθυνθείτε προς τον οικισμό Παναγία που βρίσκεται στην αντικρινή πλευρά, ενώ οδηγώντας παράλληλα με τις όχθες της λίμνης να φτάσετε ώς τη Μονή Τορνικίου.

Πρόκειται για ένα σημαντικό μοναστηριακό συγκρότημα που χτίστηκε τον 12ο αιώνα. Οταν ολοκληρώθηκαν τα σχέδια για τη δημιουργία της λίμνης Ιλαρίωνα-Αλιάκμονα το σημαντικό θρησκευτικό μνημείο κινδύνευσε να χαθεί για πάντα στα νερά της. Ετσι αποφασίστηκε η μεταφορά της μονής αρκετά μέτρα ψηλότερα από την αρχική της θέση, δηλαδή εκεί που τη βλέπουμε σήμερα.

Να αναφέρουμε πως η τεχνητή λίμνη του Ιλαρίωνα σχηματίστηκε το 2012 μετά την ανύψωση του τέταρτου στη σειρά φράγματος που κατασκεύασε η ΔΕΗ στο ποτάμι, με σκοπό την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας, τη διασφάλιση της ποιοτικής ύδρευσης της Θεσσαλονίκης και την άρδευση του κάμπου της Δυτικής Μακεδονίας.

Λίμνη Ιλαρίωνα, Μονή Ζάβορδας και σκήτη οσίου Νικάνορα

Πολύ κοντά στην κοίτη του Αλιάκμονα, στην κορφή ενός λόφου που δεσπόζει πάνω από το σημείο όπου το ποτάμι εγκλωβίζεται στα στενά και σήμερα απλώνεται η υδάτινη επιφάνεια της λίμνης, συναντάμε τη Μονή Ζάβορδας. Το μοναστήρι χτίστηκε το 1537 από τον όσιο Νικάνορα και σήμερα έχει ανακαινιστεί από τη Βυζαντινή Εφορεία Αρχαιοτήτων. Στο καθολικό υπάρχουν αγιογραφίες του αγιογράφου Φράγκου Κατελάνου (1542), που είχε δεχτεί επιρροές από την ιταλική τέχνη.

Από το μοναστήρι υπάρχει εντυπωσιακό μονοπάτι προστατευμένο με μεταλλική κουπαστή που οδηγεί στην ανακαινισμένη σκήτη του Αγίου Νικάνορα, χτισμένη στον κάθετο βράχο, πάνω από τα νερά της λίμνης. Να σημειώσουμε πως η σκήτη, που κυριολεκτικά είναι κολλημένη στον κάθετο βράχο, προϋπήρχε του μοναστηριού της Ζάβορδας. Εσωτερικά αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα και είναι αγιογραφημένη με θαυμάσιες νωπογραφίες.

Πού θα μείνετε

Γρεβενά:
 Ξενοδοχείο «Μηλιώνης» (2 χλμ. έξω από την πόλη) τηλ. 24620 81766
 «Hotel Metropolis» τηλ. 24620 80571

Ζιάκας:
 «Βίλα Αλεξάνδρα» τηλ. 24620 25660

Κοσμάτι:
 «Παπαζήσης» τηλ. 24620 85712

Λάβδα:
 «Overland Stone House», πλήρως εξοπλισμένη κατοικία, ιδανική για οικογένειες και μεγάλες παρέες που θέλουν να εξερευνήσουν την γρεβενιώτικη Πίνδο, τηλ. 6974945354, κ. Μαρία

📍 viewsofgreece.com

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Νομός Κοζάνης: Σέρβια, Βελβεντό, Νεράιδα
Στα όρια του Νομού Κοζάνης δοκιμάζουμε συνταγές «απόδρασης» στις παρόχθιες εξοχές της λίμνης Πολυφύτου, ιχνηλατούμε ιστορικές διαδρομές των Σερβίων, περπατάμε στις αρχοντογειτονιές του Βελβεντού.
Νομός Κοζάνης: Σέρβια, Βελβεντό, Νεράιδα
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Στη ράχη του Σμόλικα
Από το Κεράσοβο στη Φούρκα και στη Σαμαρίνα ⫸ Ολική ορεινή απόδραση στο δεύτερο σε ύψος βουνό της Ελλάδας. Πετρόκτιστα χωριά, παραδοσιακοί ξενώνες, απέραντα δάση και διαδρομές περιπέτειας.
Στη ράχη του Σμόλικα
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Κούλουμα, τρεις προτάσεις για μονοήμερη εκδρομή κοντά στην Αθήνα
Αλλάζουμε εικόνες και παραστάσεις διανύοντας λίγα χιλιόμετρα και απολαμβάνουμε τη φύση και την αρμονία της τοπιογραφίας στην Αττική και τη Βοιωτία.  
Κούλουμα, τρεις προτάσεις για μονοήμερη εκδρομή κοντά στην Αθήνα
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Δέκα μέρη που αξίζει να επισκεφτείς
Μια λίμνη όνειρο, θεαματικοί καταρράκτες, οθωμανικά λουτρά, βυζαντινά μοναστήρια, παροπλισμένα οχυρά, μυθικά σπήλαια, ένα πανέμορφο γεφύρι, βουνά με έντονη δασοκάλυψη και παραδοσιακά χωριά σάς περιμένουν στο...
Δέκα μέρη που αξίζει να επισκεφτείς
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Αναζητούμε την αισιοδοξία του λευκού σε έναν γκρίζο Δεκέμβρη
Από τα υψίπεδα του Γράμμου και τις πεδιάδες τις Κεντρικής Μακεδονίας έως τα Αγραφα και τα βουνά της Πελοποννήσου, οι λίμνες της Ελλάδας ποζάρουν στον φωτογραφικό φακό, χιονισμένες και πανέμορφες.
Αναζητούμε την αισιοδοξία του λευκού σε έναν γκρίζο Δεκέμβρη
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Φθινόπωρο στα απόμερα χωριά των Γρεβενών
Ομορφα χωριά, κρυμμένα μέσα στην πληθωρική οροσειρά της Β. Πίνδου με μικρούς ξενώνες, που μπορούν να γίνουν το ιδανικό εφαλτήριο για αξέχαστες εξορμήσεις στη μαγευτική, φθινοπωρινή, ορεινή φύση.
Φθινόπωρο στα απόμερα χωριά των Γρεβενών

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας