Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Περιπλανήσεις στη φύση, την Ιστορία και τον πολιτισμό!

Πηγαίνοντας προς Τουρλίδα θα δείτε τις «πελάδες», δηλαδή τους ξύλινους ψαράδικους οικίσκους που στηρίζονται σε πασσάλους

Θοδωρής Αθανασιάδης /www.viewsofgreece.gr
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Περιπλανήσεις στη φύση, την Ιστορία και τον πολιτισμό!

  • A-
  • A+
Φθινοπωρινή απόδραση στην ομορφότερη λιμνοθάλασσα της Ελλάδας. Εξερευνήσεις σε δαιδαλώδεις χωματόδρομους, σε απρόσιτες παραλίες, σε μυστικές ακροθαλασσιές. Κλεφτές ματιές σ’ ένα «μαγικό» φτερωτό κόσμο, σ’ έναν από τους μεγαλύτερους και σπουδαιότερους υγροτόπους της Μεσογείου

Ξεχάστε τα ανοιχτά νερά του Ιονίου, τα τρικυμισμένα ακρωτήρια, τις απέραντες αμμουδιές. Το τοπίο εδώ είναι εντελώς διαφορετικό. Αβαθείς λιμνοθάλασσες, ασάλευτοι γλυκόβαλτοι, υδροχαρή δάση, τροπικές αμμοθίνες, ψαράδικοι οικισμοί χτισμένοι πάνω σε πασσάλους, διβάρια και αλυκές, στήνουν το σκηνικό ζωής σε έναν από τους μεγαλύτερους υγροτόπους της Μεσογείου.

Ομως δεν είναι μόνο η ανυπέρβλητη φυσική ομορφιά της περιοχής. Το Μεσολόγγι έχει συνδέσει το όνομά του με μια από τις πλέον ένδοξες και συνάμα τραγικές στιγμές της Ιστορίας μας. Μια επίσκεψη στην Ιερή Πόλη θα σας φέρει κοντά στον χώρο όπου έπεσαν χιλιάδες αγωνιστές της ελευθερίας, αλλά και στην εκπληκτική φύση της πανέμορφης λιμνοθάλασσας.

Για τον υποψήφιο επισκέπτη που είχε μάθει να εξερευνά, ένα είναι σίγουρο. Ο τόπος είναι απέραντος και δεν θα του χαριστεί εύκολα. Ψάχνοντας όμως και αφιερώνοντας αρκετό από τον χρόνο σας στην εξερεύνηση, θα ανακαλύψετε μέσα από ατέλειωτους χωματόδρομους και περιπατητικά μονοπάτια ένα μέρος πληθωρικά συναρπαστικό.

Ειδικά μάλιστα αυτήν την εποχή που έχουν υποχωρήσει οι ενοχλητικές ζέστες, ενώ παράλληλα έχει σταματήσει ο συνωστισμός των καλοκαιρινών ταξιδιωτών, η περιοχή μοιάζει να σαν να ξεπηδά μυστηριώδης και γοητευτική από ντοκιμαντέρ του National Geographic.

Δρόμο παίρνω, δρόμο αφήνω

Το Μεσολόγγι είναι εύκολα προσεγγίσιμο από όλη τη δυτική Ελλάδα και την Πελοπόννησο. Αν ξεκινάτε από την Αθήνα πιο σύντομα θα φτάσετε μέσω Πελοποννήσου. Θα πάρετε τον ασφαλή -και κλειστό στο σύνολο του- αυτοκινητόδρομο Αθηνών - Κορίνθου – Πατρών και στο ύψος του Ρίου (205 χλμ. από Αθήνα) χρησιμοποιώντας τη γέφυρα και πληρώνοντας φυσικά τα τσουχτερά διόδια, θα βρεθείτε αντίκρυ στα αιτωλοακαρνανικά παράλια. Από το Αντίρριο έως το Μεσολόγγι θα χρειαστεί να καλύψετε 35 χιλιόμετρα εκ των οποίων τα 28 στον νέο αυτοκινητόδρομο της Ιονίας Οδού.

Γεωγραφικοί και ιστορικοί προσανατολισμοί

Ο ποταμός Αχελώος, έπειτα από μια περιπετειώδη πορεία 220 χιλιομέτρων που αρχίζει από τα βουνά της Πίνδου, χύνεται στο Ιόνιο, δυτικά της πόλης του Μεσολογγίου. Μερικά χιλιόμετρα πιο νότια και ανατολικά εκβάλλει ο ποταμός Εύηνος που πηγάζει από τα βουνά της Κεντρικής Ρούμελης.

Τα δυο ποτάμια στην πορεία των αιώνων δημιούργησαν με τις προσχώσεις τους ένα εκτεταμένο υγροτροπικό σύμπλεγμα που απλώνεται σε έκταση 250.000 στρεμμάτων και περιλαμβάνει τις λιμνοθάλασσες του Αιτωλικού και του Μεσολογγίου. Η μεγάλη αυτή περιοχή με τις ρηχές θάλασσες, τις αλλεπάλληλες λιμνοθάλασσες, τους αμμόλοφους και τους καλαμιώνες υπήρξε για αιώνες καταφύγιο των ανθρώπων που αναζητούσαν εδώ τροφή, στέγη και ασφάλεια.

Ετσι στα παράκτια μέρη ή στους γύρω λόφους εμφανίστηκαν μερικοί από τους αρχαιότερους οικισμούς του ελλαδικού χώρου. Η αρχαία Αιτωλία, όπως ονομαζόταν τότε η ευρύτερη έκταση γύρω της, κατοικήθηκε από τους Αιτωλούς και τους Κουρήτες. Ο τόπος αναφέρεται από τον διάσημο αρχαίο γεωγράφο Στράβωνα ως Κυνία.

Εδώ άκμασαν σπουδαίες πόλεις-κράτη που έλαβαν μέρος στον Τρωικό πόλεμο με σαράντα πλοία. Επίσης εδώ βρισκόταν η πόλη Πλευρώνα, ένα μεγάλο αστικό κέντρο της εποχής, κτισμένο σύμφωνα με το ιπποδάμειο πολεοδομικό σύστημα που αποτέλεσε τον συνδετικό κρίκο των Αιτωλών με την Κόρινθο και την Αθήνα.

Σήμερα οι μεγαλύτερες πολιτείες της λιμνοθάλασσας είναι το Αιτωλικό και το Μεσολόγγι, όμως εκτός από τη σημαντική ανθρώπινη δραστηριότητά της η ευρύτερη περιοχή έχει να επιδείξει μια εξαιρετικά πλούσια πανίδα αφού εδώ έχουν παρατηρηθεί περίπου 290 διαφορετικά είδη πουλιών, από τα οποία τουλάχιστον 70 είδη είναι απειλούμενα. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν τα εντυπωσιακά αρπακτικά ψαραετός, κραυγαετός, βασιλαετός, στικταετός, χρυσαγέρακο κ.ά. Τον Μάιο του 2006, η περιοχή ανακηρύχτηκε σε Εθνικό Πάρκο.

Μεσολόγγι, Ιερή Πόλη: Η πόλη του Μεσολογγίου δημιουργήθηκε με τη συνένωση μικρών ψαράδικων οικισμών, ενώ ήδη από τις αρχές του 17ου αιώνα υπήρχε εδώ ένα μικρό εμπορικό λιμάνι που μετεξελίχθηκε σε σημαντικό διαμετακομιστικό κέντρο. Η ονομασία της πόλης έχει μάλλον ιταλική προέλευση (σημαίνει περιοχή ανάμεσα σε λίμνες) και πιθανόν να προήλθε από τη συνένωση των ιταλικών λέξεων «mezzo» και «laghi» πράγμα που σημαίνει «ένα μέρος εν μέσω λιμνών», ενώ γύρω στο 1650 συνήθιζαν να την αποκαλούν «Μικρή Βενετία», καθώς ήταν χτισμένη πάνω σε τρεις νησίδες. Οι κάτοικοί του ζούσαν από παλιά κυρίως από το ψάρεμα.

Ωστόσο το Μεσολόγγι γράφτηκε στις σελίδες της ελληνικής Ιστορίας όχι για τις εμπορικές του επιδόσεις, αλλά για την υπέρτατη θυσία των ανθρώπων του. Είναι γνωστό ότι έπειτα από τρεις τρομερές πολιορκίες της πόλης από τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο (1822 έως το 1826), η ηρωική έξοδος των πολιορκημένων κατοίκων κατέληξε στο δραματικό φινάλε της ανατίναξης της μπαρουταποθήκης από τον Χρήστο Καψάλη.

Το Μεσολόγγι με την πάροδο των χρόνων δυστυχώς αναπτύχθηκε και αυτό άναρχα, όπως εξάλλου και τα περισσότερα αστικά κέντρα της σύγχρονης Ελλάδας, και το πολεοδομικό του συγκρότημα εκτός από το παλιό εμπορικό κέντρο θυμίζει μια άχρωμη γειτονιά μιας οποιαδήποτε ελληνικής πόλης.

Οπωσδήποτε όμως ο ταξιδιώτης αξίζει να επισκεφτεί τον «Κήπο των Ηρώων» που ξεχωρίζει στην είσοδο της πόλης. Εδώ βρίσκονται οι τάφοι του Μάρκου Μπότσαρη, του Κυριακούλη Μαυρομιχάλη και άλλων αγωνιστών. Σίγουρα δεν περνά απαρατήρητο το άγαλμα του φιλέλληνα George Gordon Byron, πιο γνωστού ως λόρδου Βύρωνα, που πέθανε στις 19 του Απρίλη του 1824, στην πόλη που τόσο αγάπησε.

Στη συνέχεια περπατήστε ως το ιστορικό κέντρο, χαζέψτε την αγορά, πιείτε τον καφέ σας στην πλατεία, απολαύστε το καλό φαγητό στις ταβέρνες. Μην παραλείψετε να επισκεφθείτε το Μουσείο Ιστορίας και Τέχνης, που στεγάζεται στο νεοκλασικό κτίριο του παλιού Δημαρχείου, την Πινακοθήκη Σύγχρονης Τέχνης, τα σπίτια όπου έζησαν ο ποιητής Κωστής Παλαμάς και η οικογένεια Τρικούπη και σήμερα λειτουργούν ως μουσείο.

Επιπλέοντας στη λιμνοθάλασσα

Το ψαροχώρι της Τουρλίδας μοιάζει κυριολεκτικά να επιπλέει πάνω στο νερό! Αν και έχει χάσει το μεγαλύτερο μέρος της παλιάς του γραφικότητας καθώς σημαντικό τμήμα των αβαθών νερών μπαζώθηκαν (!), η περιοχή θα εντυπωσιάσει ακόμη και τον πιο δύσκολο επισκέπτη.

Μέχρι πριν από 50 - 60 χρόνια η Τουρλίδα ήταν ένας από τους ελάχιστους λιμναίους οικισμούς της Ελλάδας όπου οι φτωχικές ξύλινες καλύβες των ψαράδων στηρίζονταν επάνω σε πασσάλους που ήταν μπηγμένοι στον βυθό!

Το μικρό ψαροχώρι απέχει από το Μεσολόγγι μόλις 6 χιλιόμετρα και το σύνολο της διαδρομής πραγματοποιείται στον δρόμο που κυριολεκτικά έχει θεμελιωθεί στον πυθμένα της λιμνοθάλασσας.

Στην πορεία σας πριν φτάσετε στην Τουρλίδα θα δείτε τις «πελάδες» (ξύλινοι ψαράδικοι οικίσκοι) και τα διβάρια (φυσικά ιχθυοτροφεία) όπου αλιεύονται χέλια, τσιπούρες, λαβράκια και οι περίφημες μπάφες (κέφαλοι) του Μεσολογγίου, απ’ όπου παράγεται το πεντανόστιμο αυγοτάραχο. Ακόμα η περιοχή φημίζεται για το τροπικών διαστάσεων και χρωμάτων ηλιοβασίλεμα της!

Πηγαίνοντας προς το Αιτωλικό – απέχει 12 χιλιόμετρα από το Μεσολόγγι θα δείτε τα «λευκά βουνά» από το πολύτιμο αλάτι της λιμνοθάλασσας και θα επισκεφθείτε τη θέση «Φοινικιά» όπου δεσπόζει το εκκλησάκι της Παναγίας της Φοινικιάς. Εδώ όπου ερχόταν με βάρκα για να ξαποστάσει ο λόρδος Βύρωνας.

Δύο σημαντικά ιστορικά αξιοθέατα

Αη Συμιός: Με σύντομες εκδρομές από το Μεσολόγγι θα προσεγγίσετε το μοναστήρι του Αγίου Συμεών (Αη Συμιός) που βρίσκεται σε τοποθεσία με πηγαία νερά και θαλερά πλατάνια. Το μέρος θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για την τοπική κοινωνία καθώς εδώ στις 10 Απριλίου του 1826, -Σάββατο του Λαζάρου προς Κυριακή των Βαΐων -, οι επιζήσαντες από την Εξοδο μαχητές συγκεντρώθηκαν για να ανασυνταχτούν.

Αρχαιολογικός χώρος Πλευρώνας: Αξίζει να ανηφορίσετε ώς τον σπουδαίο και οργανωμένο αρχαιολογικό χώρο της Πλευρώνας, γνωστό στους παλιούς και σαν κάστρο της Κυρα-Ρήνης. Εντοπίζεται μόλις 5 χλμ. βορειοδυτικά του Μεσολογγίου, στις παρυφές του ορούς Ζυγός (Αράκυνθος) και εκτείνεται ανάμεσα σε δύο λόφους.

Η πόλη οφείλει το όνομά της στον ήρωα Πλευρώνα, γιο του Αιτωλού και γενάρχη της Αιτωλίας. Στην αρχή εδώ βρισκόταν η Παλαιά Πλευρώνα, πόλη ομηρική που καταστράφηκε από τον Δημήτριο ΒʹΜακεδόνα. Αργότερα επάνω στα θεμέλια της κτίστηκε με το ιπποδάμειο σύστημα η Νέα Πλευρώνα, σύμφωνα με τον Στράβωνα αυτό συνέβη το 235 π.χ.

Εντυπωσιακά είναι τα εξωτερικά τείχη, ενώ στο εσωτερικό εκτός από τα θεμέλια σημαντικών κτιρίων που έχει φέρει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη, θα δείτε και το όμορφο θεατράκι. Η θέα από το ύψωμα του αρχαιολογικού χώρου είναι θαυμάσια προς τη λιμνοθάλασσα και το ανοιχτό πέλαγος. Ωρες επισκέψεων καθημερινά 8 π.μ - 3 μ.μ. καθημερινά εκτός Τρίτης. Η είσοδος είναι 3 ευρώ και το μειωμένο εισιτήριο κοστίζει 2 ευρώ. Περισσότερες πληροφορίες Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας – Λευκάδας τηλ. 26310 55654

Αγορές

Πασίγνωστο για την ξεχωριστή νοστιμιά του είναι το αυγοτάραχο του Μεσολογγίου και φυσικά το αλάτι που θεωρείται ένα από τα πιο ποιοτικά σε παγκόσμια κλίμακα. Ακόμη μπορείτε ένα αγοράσετε τοπικά τυροκομικά και το ντόπιο ούζο «Τρικενέ» που παράγεται με τον ίδιο τρόπο εδώ και 120 χρόνια από την οικογένεια Τρικενέ.

📍 Πού θα μείνετε

● «Λίμπερτυ», ξενοδοχείο πόλης πολύ κοντά στον Κήπο των Ηρώων, τηλ. 26310 28050
● «Ηλέκτρα», ενοικιαζόμενα δωμάτια σε ήσυχο σημείο στην άκρη της πόλης, τηλ. 26310 25570 & 6972713559
● «Art Suites Mesologgi», επιπλωμένα δωμάτια, τηλ. 694 770 1885 

📍 Κείμενο - φωτογραφίες: Θοδωρής Αθανασιάδης /viewsofgreece.gr

ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Η ζωή σε κίνηση...
Σαν την κοιτάξεις θα νιώσεις ασήμαντος. Σύντομα η Κερκίνη θα σου αποδείξει πως έχει τον τρόπο της να σε διδάξει, να σε συγκινήσει, να σε αφυπνίσει…
Η ζωή σε κίνηση...
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Road trip στην Αργολίδα
Εκατόν είκοσι χιλιόμετρα και δέκα στάσεις θα σας φέρουν από τις πευκόφυτες ακτές του Σαρωνικού στα νερά του Αργολικού Κόλπου.
Road trip στην Αργολίδα
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Νερομάνες, θαύματα της ορεινής φύσης
Σε μια εποχή που οι περισσότεροι συνωστίζονται στις παραλίες, εμείς θα προτείνουμε να πάρετε τα βουνά! Εδώ, αναζητούμε μερικά από τα μικρά θαύματα της ελληνικής φύσης.
Νερομάνες, θαύματα της ορεινής φύσης
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Ο παράδεισος είναι κοντά
Ναυτικό και αρχοντονήσι, από τα πιο γνωστά του συμπλέγματος των Κυκλάδων, η Ανδρος, αν και τουριστικά αξιοποιημένη, κρύβει πολλές απρόσμενες ομορφιές. Μην εστιάσετε λοιπόν μόνο στα δημοφιλή αξιοθέατα.
Ο παράδεισος είναι κοντά
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Πράσινο πάνω στο γαλάζιο
Στη Σκόπελο, εκτός από την κατάφυτη ορεινή φύση, θα βρείτε υπέροχες παραλίες με βαθιά κρυστάλλινα νερά, συνήθως στρωμένες με βότσαλο ή πετραδάκι.
Πράσινο πάνω στο γαλάζιο
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Πενήντα αποχρώσεις του γαλάζιου
Οργανωμένες ή ερημικές και απόμερες, ανεμοδαρμένες ή απάνεμες, αμμουδερές ή βοτσαλωτές, κρυμμένες κάτω από γκρεμούς ή στην αγκαλιά του πυκνόφυτου πευκοδάσους… όπως και να ’χει, οι παραλίες της Θάσου...
Πενήντα αποχρώσεις του γαλάζιου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας