Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Στον δρόμο των ορεινών λιμνών

Από επάνω αριστερά: Η λίμνη Δόξα- τα νερά του ποταμού Κράθι που τροφοδοτούν τη λίμνη Τσιβλού- λίμνη Δασίου- Στυμφαλία | Φωτογραφία: Θοδωρής Αθανασιάδης / www.viewsofgreece.com

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Στον δρόμο των ορεινών λιμνών

  • A-
  • A+
Συνεχίζοντας το οδοιπορικό μας στον μαγικό κόσμο των λιμνών ανηφορίζουμε τα βουνά του βορινού Μοριά και αναζητούμε τέσσερις από τις ομορφότερες ορεινές λίμνες της Ελλάδας.

Η Πελοπόννησος λόγω του ξηρού μεσογειακού της κλίματος δεν διαθέτει μεγάλες φυσικές λίμνες. Ομως στο βόρειο τμήμα της συναντάμε τη Στυμφαλία που θεωρείται μια από τις κυριότερες φυσικές ορεινές λίμνες της Ελλάδας και ένας από τους σημαντικότερους υγροτόπους στα νότια των Βαλκανίων.

Σε μικρή απόσταση και στην ίδια γεωγραφική περιοχή της Κορινθίας, κρυμμένη όμως αυτήν τη φορά πίσω από τις ορεινές επάλξεις της Ζήρειας και τα πυκνά ελατοδάση, θα ανακαλύψουμε το μικρό φυσικό θαύμα των μοραΐτικων βουνών, τη λιλιπούτεια λίμνη του Δασίου που είναι η πιο ορεινή λίμνη της Πελοποννήσου.

Το 1913, μια τεράστια φυσική καθίζηση που συνέβη στις βορινές απολήξεις του Χελμού, εγκλώβισε τα νερά του μικρού ορεινού ποταμού Κράθι με συνέπεια να δημιουργηθεί εδώ, στα αχαϊκά βουνά, μια από τις πιο... νεότευκτες φυσικές λίμνες της Ελλάδας, η λίμνη Τσιβλού.

Στο υψίπεδο του Φενεού υπήρχε μέχρι και τον 19ο αιώνα μια λίμνη-φάντασμα που γεννιόταν τους χειμερινούς μήνες και χανόταν το καλοκαίρι. Τα νερά της λίμνης αυτής αποστραγγίζονταν προς τη Στυμφαλία, αλλά και τον ποταμό Λάδωνα, τον «διαυγέστερο και ομορφότερο ποταμό της Πελοποννήσου», με φυσικές καταβόθρες τις οποίες, σύμφωνα με τον Παυσανία, άνοιξε ο μυθικός Ηρακλής. Η λίμνη του Φενεού σήμερα δεν υπάρχει. Ομως στη θέση της ο άνθρωπος δημιούργησε, με μικρή παρέμβαση, την τεχνητή λίμνη Δόξα, έναν από τους πλέον δημοφιλείς ορεινούς προορισμούς της Ελλάδας.

Παρά το ορεινό του εδάφους η περιοχή όπου συναντάμε αυτές στις λίμνες –με εξαίρεση τη λίμνη Δάσιου- είναι εύκολα προσβάσιμη μέσω κεντρικών οδικών αρτηριών. Μάλιστα αυτήν την εποχή που τα χιόνια σιγά-σιγά αρχίζουν να λιώνουν και η άνοιξη κάνει τα πρώτα της δειλά σκιρτήματα, είναι πραγματικά υπέροχο το συναίσθημα να περιπλανιέσαι σε αυτόν τον εξαίσιο, αρχέγονο τόπο.

Λίμνη Δόξα: Μια πύλη του Αδη

Η λίμνη Δόξα είναι τεχνητή και έχει μετατραπεί σε έναν από τους πλέον δημοφιλείς ορεινούς προορισμούς της Ελλάδας | Φωτογραφία: Θοδωρής Αθανασιάδης / www.viewsofgreece.com

Μέχρι το 1829 το μεγαλύτερο μέρος του οροπεδίου στον Φενεό το κάλυπτε μια ρηχή λίμνη, η οποία τους καλοκαιρινούς μήνες συρρικνωνόταν.

Οι λίμνη αυτή που έπνιγε τη γη και εμπόδιζε τις καλλιέργειες, απασχόλησε στο παρελθόν θεούς, ήρωες και περιηγητές. Παράδειγμα, ο ημίθεος Ηρακλής που προσπάθησε με διάφορα έργα να αποστραγγίσει τα έλη του Φενεού. Οι αρχαίοι Ελληνες είχαν την πεποίθηση πως εδώ βρισκόταν μια από τις πύλες του Αδη.

Σύμφωνα με μια εκδοχή του μύθου, όταν ο Πλούτωνας έκλεψε την Περσεφόνη, αυτή οδηγήθηκε στο σκοτεινό Βασίλειο του χθόνιου θεού μέσα από τις καταβόθρες του Φενεού. Ο Παυσανίας αναφέρει ότι εδώ υπήρχε ιερό της θεάς Δήμητρας, μητέρας της Περσεφόνης.

Στα τέλη του 19ου αιώνα οι φυσικές καταβόθρες καθαρίστηκαν και το οροπέδιο αποστραγγίστηκε. Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 ένα φράγμα που ανυψώθηκε στην κοίτη του ποταμού Δόξα (στο βορειοδυτικό άκρο της λεκάνης) δημιούργησε μια καινούργια υδάτινη επιφάνεια, την τεχνητή λίμνη Δόξα.

Η λίμνη Δόξα βρίσκεται σε ύψος 850 μέτρων, καταλαμβάνει μια έκταση περίπου 500 στρεμμάτων και κυριολεκτικά είναι ζωσμένη από ψηλά βουνά. Βορειοδυτικά υψώνεται ο Χελμός. Πιο δίπλα το μικρότερο, αλλά επίσης ψηλό βουνό Ντουρτουβάνα γειτονεύει με τον Ολίγυρτο, ενώ ανάμεσά τους ξεπηδά η όμορφη κορμοστασιά του όρους Σαϊτάς. Βορειοανατολικά κυριαρχεί η Ζήρεια με το ογκώδες παρουσιαστικό της και προς Νότο φράζουν τον ορίζοντα τα βουνά της Αρκαδίας.

Σήμερα εδώ ζουν και αναπαράγονται 43 είδη θηλαστικών, ανάμεσά τους η αλεπού, το απειλούμενο τσακάλι, ο ασβός, το κουνάβι, το αγριογούρουνο που πρόσφατα επανεντάχθηκε στο οικοσύστημα της Πελοποννήσου και σποραδικά το ζαρκάδι, το οποίο επανεμφανίζεται στα δάση της Πελοποννήσου μετά από 100 χρόνια απουσίας!

Το ενδιαφέρον των επισκεπτών επικεντρώνεται κυρίως γύρω από τις όχθες της λίμνης όπου υπάρχει ασφάλτινος δρόμος. Δυστυχώς οι εποχούμενοι φυσιολάτρες κάθε Σαββατοκύριακο αφήνουν πίσω τους άφθονα σκουπίδια που τις περισσότερες φορές καταλήγουν στην λίμνη!!!

Η ευρύτερη περιοχή του Φενεού διαθέτει ποιοτικά καταλύματα, ενώ απέχει από την Αθήνα μέσω Κιάτου - Στυμφαλίας 175 χλμ. και μέσω Δερβενιού - Ευρωστίνας 180 χιλιόμετρα.

Λίμνη Τσιβλού: Με ηλικία 106 χρόνων

Η λίμνη Τσιβλού δημιουργήθηκε το 1913 έπειτα από μια τεράστια φυσική καθίζηση.| Φωτογραφία: Θοδωρής Αθανασιάδης / www.viewsofgreece.com

Από το καλοκαιρινό θέρετρο της Ακράτας, εδώ στις βόρειες ακτές της Πελοποννήσου, ανηφορίζουμε τον ορεινό δρόμο που σκαρφαλώνει με αλλεπάλληλες στροφές στις απόκρημνες παρυφές του Χελμού.

Ξεπερνάμε το θλιβερό τοπίο που έχουν αφήσει πίσω τους οι παλαιότερες πυρκαγιές και σε ύψος 800 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας αντικρίζουμε τα πρώτα έλατα. Εδώ, σε κάποιο σημείο, θα δούμε τον στενότερο δρόμο που ξεστρατίζει με κατεύθυνση βορειοδυτική και μας οδηγεί μετά από σύντομη πορεία στις όχθες της λίμνης Τσιβλού.

Οπως είπαμε, η λιμνούλα σχηματίστηκε το 1913 από τα νερά του ποταμού Κράθι, έπειτα από καθίζηση του εδάφους, η οποία καταπλάκωσε τα χωριά Τσιβλού και Συλίβαινα.

Η λίμνη αγκαλιάζεται από τις δασωμένες σιλουέτες των βουνών «Δυο Ελατα» (1.028 μ.), Στόλος (1.524 μ.), Γερακάρη (1.228 μ.) που αποτελούν παρακλάδια του Χελμού. Η έκτασή της μόλις που αγγίζει τα 80 στρέμματα, ενώ το βάθος της είναι στα 30 μέτρα.

Ενδιαφέρουσα είναι και η πανίδα της λίμνης, καθώς εδώ συναντάμε αρκετά είδη που ζουν στο δάσος αλλά και στις όχθες των λιμνών. Υπάρχει ένας μικρός πληθυσμός από βίδρες, ενώ έχει αναφερθεί και η παρουσία του σπάνιου πια τσακαλιού. Στα νερά της λίμνης ζουν διάφορα είδη ψαριών που έχουν προέλθει από εμπλουτισμό, καραβίδες του γλυκού νερού και καβούρια.

Σ’ ελάχιστη απόσταση από τη λίμνη Τσιβλού βρίσκονται τα χωριά Σόλος, Περιστέρα και Μεσορούγγι -γνωστά στους ντόπιους και ως Κλουκινοχώρια. Ο ασφάλτινος δρόμος σταματά στην ελατοσκέπαστη Ζαρούχλα (185 χλμ. από Αθήνα) που λόγω υποδομής είναι η καλύτερη επιλογή για διαμονή.

Λίμνη Δασίου: Δεν είναι πίστα αγώνων

Το μικρό φυσικό θαύμα των μοραΐτικων βουνών, η λιλιπούτεια λίμνη του Δασίου, είναι η πιο ορεινή λίμνη της Πελοποννήσου | Φωτογραφία: Θοδωρής Αθανασιάδης / www.viewsofgreece.com

Από το παραθαλάσσιο Ξυλόκαστρο, που απέχει 121 χιλιόμετρα από την Αθήνα και 42 χιλιόμετρα από την Κόρινθο, ακολουθούμε τη διαδρομή που καταλήγει στο γνωστό ορεινό θέρετρο των Τρικάλων. Ο δρόμος, αφού διασχίσει τον πυρήνα του οικισμού των Ανω Τρικάλων, συνεχίζει την ανάβαση και καταλήγει στο Χιονοδρομικό Κέντρο Ζήρειας που βρίσκεται σε ύψος 1.450 μέτρων.

Από εδώ μπορείτε να ακολουθήσετε τον εξαιρετικά λασπωμένο δρόμο που καταλήγει στις όχθες της λίμνης του Δασίου, της πιο ορεινής λίμνης της Πελοποννήσου που τη συναντάμε σε ύψος 1.500 μέτρων.

Η ονομασία της οφείλεται στην εύπορη οικογένεια των Δασαίων που ζούσαν στα Τρίκαλα και είχαν καλλιεργήσιμες εκτάσεις και βοσκοτόπια σε αυτά τα υψίπεδα της Ζήρειας. Πρόκειται για μια εποχική, μικρή σε μέγεθος, λίμνη με ευμετάβλητη επιφάνεια που την άνοιξη πλησιάζει τα 60 στρέμματα. Αυτήν την εποχή το βάθος της ξεπερνά τα 2 μέτρα, ενώ το φθινόπωρο περιορίζεται σε 40-50 εκατοστά. Η ευρύτερη γεωλογική λεκάνη αποτελεί φυσικό υδατοσυλλέκτη και τα νερά της καταλήγουν σε διάφορες πηγές από τις οποίες υδρεύονται τα γύρω χωριά.

Τη λιμνούλα αγκαλιάζει ένα εκτεταμένο μικρό δάσος ελάτης και μαύρης πεύκης, ενώ θαυμάσια είναι η θέα προς την κορφή της Μεγάλης Ζήρειας (υψόμ. 2.376 μ.). Η λίμνη Δασίου αποτελεί σημαντικό τόπο αναπαραγωγής για τουλάχιστον 8 είδη αμφιβίων, ανάμεσά τους και ο πράσινος δενδροβάτραχος, το μοναδικό είδος βατράχου στην Ελλάδα που αναζητεί τη λεία του σκαρφαλώνοντας σε δέντρα.

Δυστυχώς το μοναδικό αυτό για τα δεδομένα της Πελοποννήσου ορεινό οικοσύστημα μετατρέπεται τους καλοκαιρινούς μήνες σε πίστα όπου διάφοροι ανεγκέφαλοι κυριολεκτικά το οργώνουν με τα ελαστικά των τετρακίνητων οχημάτων τους!!!

Στυμφαλία Λίμνη: Μια ζωγραφιά...

Η Στυμφαλία θεωρείται μια από τις κυριότερες φυσικές ορεινές λίμνες της Ελλάδας | Φωτογραφία: Θοδωρής Αθανασιάδης / www.viewsofgreece.com

Ησυχα χωριά, αρχαία ερείπια, παλιά μοναστήρια, εντυπωσιακά ελατοδάση, χιονισμένες ακρώρειες, τοπία λευκά... Ολα μοιάζουν εδώ με ζωγραφιά. Κρυμμένη μέσα στους πυκνούς καλαμιώνες και τυλιγμένη στην αχλή του μύθου, η πιο διάσημη ίσως λίμνη της Ελλάδας καταφέρνει ακόμη να εμπνέει με τις υπέροχες εικόνες της φύσης της. Είναι πασίγνωστη ήδη από την αρχαιότητα, καθώς έχει συνδέσει το όνομά της με έναν από τους άθλους του Ηρακλή.

Η γεωμορφολογία της περιοχής προσδιορίζεται από την παρουσία των βουνών Ολίγυρτος, Γερόντιο, Μικρή και Μεγάλη Ζήρεια. Η λεκάνη της λίμνης που απλώνεται την άνοιξη σε μια έκταση 7.700 στρεμμάτων βρίσκεται σε ύψος 600 μέτρων. Η Στυμφαλία είναι μια ρηχή βαλτώδης λίμνη και το μέγιστο βάθος της μόλις που αγγίζει τα δυο μέτρα.

Καθώς είναι μια από τις ελάχιστες φυσικές ορεινές λίμνες της Ελλάδας και ίσως ο σημαντικότερος ορεινός υγροβιότοπος στο νοτιότερο άκρο των Βαλκανίων, συγκεντρώνει ένα μεγάλο αριθμό ειδών της πανίδας και της χλωρίδας.

Δυστυχώς το παράνομο κυνήγι και η υποβάθμιση της ποιότητας των νερών της λίμνης από τις παρακείμενες γεωργικές και κτηνοτροφικές δραστηριότητες δημιουργούν προβλήματα στο ήδη εύθραυστο οικοσύστημα.

Περιμετρικά, τις όχθες της διατρέχει ασφάλτινος δρόμος προσφέροντας πρόσβαση σε σημεία θέας, αλλά και στην ακρολιμνιά. Επιβάλλεται μια επίσκεψη στο Μουσείο Περιβάλλοντος Στυμφαλίας που βρίσκεται κοντά στο χωριό Κιόνια, τηλ.: 27470-22296. Στα γύρω χωριά υπάρχουν μικροί ξενώνες και εξοχικές ταβέρνες όπου μάλιστα μπορείτε να δοκιμάσετε ντόπιο κρέας και τυροκομικά προϊόντα υψηλής ποιότητας.

Κείμενο - φωτογραφίες: Θοδωρής Αθανασιάδης / www.viewsofgreece.com

ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Αποκάλυψη τώρα
Οδοιπορικό από το Λιμένι στη Βάθεια ● Με το φευγιό του καλοκαιριού η σιωπή επανέρχεται και πάλι στα σκελεθρωμένα μανιάτικα χωριά. Για πολλούς αυτή είναι η κατάλληλη εποχή για εξερευνήσεις στο νοτιότερο άκρο...
Αποκάλυψη τώρα
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Στα κάστρα του Μοριά
Διάσπαρτος από κάστρα ο Μοριάς. Από τη χαραυγή της Ιστορίας η ανάγκη προστασίας των ανθρώπων, των εμπορικών δρόμων και των αγαθών ήταν επιτακτική σε αυτό το σταυροδρόμι της Ανατολής με τη Δύση.
Στα κάστρα του Μοριά
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Από την Κλειτορία στα Καλάβρυτα
Προσεγγίζουμε γνωστές και άγνωστες γωνιές του Χελμού μέσα από μια διαφορετική διαδρομή που επιφυλάσσει αρκετές εκπλήξεις και ελάχιστη κίνηση. O ασφάλτινος δρόμος που οδηγεί από την Κλειτορία στα Καλάβρυτα και...
Από την Κλειτορία στα Καλάβρυτα
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Χριστούγεννα στα χωριά του δυτικού Πάρνωνα
Από το οροπέδιο της Τεγέας μέχρι τα βράχια του Ζάρακα Λακωνίας και από την κοιλάδα του Ευρώτα μέχρι τα παράλια του Αστρους, τον πρώτο λόγο έχει ο Πάρνωνας. Ιδανικός προορισμός για να νιώσεις την ανάσα του...
Χριστούγεννα στα χωριά του δυτικού Πάρνωνα
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Φθινοπωρινή συμφωνία
Οδοιπορικό στη βορειοδυτική Μακεδονία, στις Πρέσπες, σ’ ένα από τα πιο συναρπαστικά τοπία της Βαλκανικής, σ’ έναν τόπο μοναδικό όπου φύση και άνθρωπος συμβιώνουν -όχι πάντα χωρίς προβλήματα- χιλιάδες χρόνια...
Φθινοπωρινή συμφωνία
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Από την Καλαμάτα στη Σκαρδαμούλα
Από τα θαλασσινά τοπία της Σκαρδαμούλας ώς τις απολιθωμένες γειτονιές στα Τσέρια, στο Πραστείο (ή Προάστιο) και στο Ξωχώρι. Η ίδια αρχέγονη δύναμη της γης κρύβεται παντού. Αυτή που γέννησε τον Ταΰγετο, το πιο...
Από την Καλαμάτα στη Σκαρδαμούλα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας