Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Δράσεις και αποδράσεις…
Φωτογραφία: Θοδωρής Αθανασιάδης /viewsofgreece.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Δράσεις και αποδράσεις…

  • A-
  • A+

Ταξιδεύεις στον κάμπο και χαίρεσαι να απολαμβάνεις τη γόνιμη γη να καρπίζει εδώ και χιλιετίες από τον ακάματο κόπο των ανθρώπων της. Οταν πάρεις τον δρόμο των βουνών, θα βρεθείς να περιπλανιέσαι στο πλούσιο ανάγλυφο, στις βαθιές χαράδρες, στα γοργόνερα ποτάμια, στα χιόνια των κορυφογραμμών.

Πεζοπόροι, φυσιολάτρες, φανατικοί της περιπέτειας, έμπειροι αναρριχητές, αιωροπτεριστές και φυσιοδίφες ανακαλύπτουν την ιστορία, τη σπάνια χλωρίδα και πανίδα, τις μοναδικές ομορφιές αυτού του μαγικού τόπου.

Δυστυχώς οι περισσότεροι Ελληνες ξοδεύουν τον χρόνο των αποδράσεών τους μόνο στους γνωστούς ταξιδιωτικούς προορισμούς της περιοχής, που είναι φυσικά τα Μετέωρα και η λίμνη Πλαστήρα, ενώ σπάνια παρεκκλίνουν έστω και λίγο από την αρχική τους πορεία.

Η δυτική Θεσσαλία, με το απαράμιλλο τοπίο της, τα μοναδικής ομορφιάς δασικά της οικοσυστήματα, τον απεριόριστο πολιτισμικό της πλούτο, μας μαθαίνει πώς να γίνουμε πραγματικοί ταξιδευτές στον τόπο μας και όχι απρόσωποι τουρίστες!

Το Φανάρι του Κάμπου

Λίγα χιλιόμετρα βόρεια από την Καρδίτσα, στο σημείο όπου η θεσσαλική πεδιάδα «γλείφει» τα προβούνια της Πίνδου, συναντάμε την πολίχνη Φανάρι, τον λόφο και το μεσαιωνικό της κάστρο.

Το Φανάρι εικάζεται πως είναι κτισμένο σε θέση όπου προϋπήρχε από τα ομηρικά ακόμη χρόνια η ακρόπολη της Ιθώμης, μια αρχαία πόλη που πήρε μέρος στην εκστρατεία της Τροίας.

Στα μεσαιωνικά χρόνια, όταν πια οι ιππότες της Δ' Σταυροφορίας είχαν αλώσει την Κωνσταντινούπολη (1204), οι Βυζαντινοί δεσπότες κατέφυγαν στην Ηπειρο και με οχυρά, δυναμάρια και κάστρα προσπαθούσαν να διαφυλάξουν τα όρια της νεοσύστατης επικράτειάς τους. Τότε κτίστηκε το ισχυρό κάστρο του Φαναριού.

Σύντομα όμως πέρασε στα χέρια των Φράγκων και λόγω της στρατηγικής του θέσης έγινε έδρα και διοικητικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής. Στη ροή των αιώνων άλλαξε πολλές φορές χέρια.

Μάλιστα, κάποια εποχή -γύρω στα μέσα του 15ου αιώνα-, αφέντης του βρέθηκε να είναι ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, ο τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου!

Η οχύρωση έχει σχήμα πολυγωνικό, με πέντε πύργους και τείχη ύψους περίπου δέκα μέτρων και πλάτους δύο. Ο δρόμος οδηγεί στην είσοδό του, ενώ στο εσωτερικό του, εκτός από τα ερείπια, διακρίνονται μια παλιά υπόγεια τούρκικη δεξαμενή, αποθηκευτικός χώρος και στέρνες.

Το 1668, όταν όλη πια η Θεσσαλία βρισκόταν στα χέρια των Οθωμανών, ο χρονογράφος Εβλιγιά Τσελεμπή επισκέφθηκε το Φανάρι και το κάστρο του και αναφέρει ανάμεσα στα άλλα πως από τις επάλξεις του μπορεί κάποιος να δει τη Λάρισα, τα Τρίκαλα, την Ασπρη Θάλασσα (Αιγαίο).

Σήμερα εύκολα ο ταξιδιώτης μπορεί, ξεστρατίζοντας για λίγο από τον επαρχιακό δρόμο Καρδίτσας-Μουζακίου, να επισκεφθεί την πολίχνη και φυσικά να ανηφορίσει ώς το πρόσφατα ανακαινισμένο κάστρο της (1995).

Αν και τα σημάδια της παρακμής είναι ορατά παντού, αμέσως αντιλαμβάνεται πως το Φανάρι υπήρξε κάποτε ένα ζωντανό και ακμάζον κεφαλοχώρι καθώς ήταν έδρα Αρχιεπισκοπής. Ακόμα και σήμερα ο επικεφαλής της Εκκλησίας φέρει τον τίτλο μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφαρσάλων.

Στην πλατεία υπάρχουν καφενείο και ψησταριά όπου μπορείτε να πιείτε ένα τσιπουράκι και να ακούσετε τους γεροντότερους να ζωντανεύουν ιστορίες από το παρελθόν, γεννημένες από μια γόνιμη φαντασία που ξέρει με απερίγραπτη ευκολία να μπλέκει τους σιδηρόφρακτους Φράγκους ιππότες με τους φουστανελάδες του Καραϊσκάκη.

Μέσα από τις λαϊκές αυτές διηγήσεις των παλαιότερων, η ιστορία γίνεται παραμύθι και το παραμύθι ιστορία. Ο χρόνος χάνει πια την καθοριστική του σημασία και αυτό που μένει στο μυαλό είναι η αναπαράσταση των γεγονότων με την ομορφιά των λέξεων!

Ελληνόπυργος, στους δρόμους της παράδοσης

Ο Ελληνόπυργος είναι ίσως το πιο παραδοσιακό χωριό του νομού

Φωτογραφία: Θοδωρής Αθανασιάδης /viewsofgreece.com

Επιστρέφοντας στον επαρχιακό δρόμο Καρδίτσας-Μουζακίου, θα δούμε τις πινακίδες να δείχνουν τον στενότερο ανηφορικό δρόμο που σκαρφαλώνει στα προβούνια των Αγράφων για να καταλήξει στο κεφαλοχώρι του Ελληνόπυργου.

Συνολικά από το Φανάρι ώς τον Ελληνόπυργο θα διανύσετε 11 χιλιόμετρα. Ο Ελληνόπυργος (παλιά ονομασία Γράλιστα) είναι ίσως το πιο παραδοσιακό χωριό του νομού (χαρακτηρισμένο «παραδοσιακός οικισμός»), με αρκετά από τα παλιά πέτρινα αρχοντικά του να διατηρούνται σε καλή κατάσταση, ενώ μερικά από αυτά έχουν πρόσφατα αναπαλαιωθεί.

Διαθέτει παραδοσιακό ξενώνα, μια υπέροχη πλατεία και καθώς βρίσκεται κτισμένο σε υψόμετρο 550, ενδείκνυται ως αφετηρία για εξορμήσεις στις παρυφές των Αγράφων, αλλά και στην περιοχή της λίμνης Πλαστήρα, από την οποία απέχει μέσω του νέου ασφάλτινου δρόμου μόλις 18 χιλιόμετρα (προσοχή στις κατολισθήσεις και φυσικά στις πολυάριθμες στροφές).

Το χωριό αναφέρεται μαζί με άλλα ορεινά χωριά στη Συνθήκη του Ταμασίου, που υπογράφτηκε το 1525 και παραχωρούσε καθεστώς αυτονομίας στα Αγραφα και στους ανυπότακτους ορεσίβιους κατοίκους τους.

Η οικονομία του στηρίχθηκε κυρίως στην κτηνοτροφία, αλλά και στην εξαιρετικά ανεπτυγμένη υφαντουργία.

Το χωριό είναι γνωστό για τις πολλές πήγες νερού που αναβλύζουν από τα γύρω υψώματα και τροφοδοτούν τον ορεινό ποταμό Γραλισιώτη, ο οποίος διατρέχει τον οικισμό χωρίζοντάς τον σε δύο γειτονίες.

Λίγο έξω από το χωριό, στον δρόμο που οδηγεί προς τη λίμνη Πλαστήρα, υπάρχει κακός χωματόδρομος που οδηγεί στα ριζά του λόφου όπου δεσπόζει ακόμη και σήμερα απομεινάρι αρχαίου πύργου, πιθανόν ελληνιστικών χρόνων (από το αρχαίο αυτό οχυρό πήρε και την ονομασία το χωριό).

Η διαδρομή για να φτάσετε μέχρι εδώ είναι πανέμορφη καθώς διατρέχει υπέροχο δρυοδάσος. Ο χώρος γύρω από τον αρχαίο πύργο του 4ου π.Χ. αιώνα έχει καθαριστεί από τη βλάστηση και είναι προσβάσιμος.

Η θέα από εδώ προς τα Αγραφα, αλλά κυρίως προς τον Θεσσαλικό Κάμπο είναι πέραν κάθε περιγραφής.

Εγώ ραγιάς δε γίνομαι, χαράτσι δεν πληρώνω…

Στην περίφημη σπηλιά του Λώλου που βρίσκεται σε μια ρεματιά κοντά στον Ελληνόπυργο, κατέφυγε πιτσιρικάς, ορφανός και κατατρεγμένος, ο «γιος της καλογριάς» που δεν είναι άλλος από τον Γεώργιο Καραϊσκάκη. Ο Γιώργης Καραΐσκος (με αυτό το όνομα υπέγραφε) γεννήθηκε στο γειτονικό χωριό Μαυρομάτι και έμεινε στη Γράλιστα (Ελληνόπυργος) ώς τα 18 του χρόνια.

Λίγο έξω από το χωριό, στη θέση «Ταμπούρια», κοντά στον Αϊ-Θανάση, ο μετέπειτα θρυλικός πρωτοκαπετάνιος της Επανάστασης, άμαθο κλεφτόπουλο ακόμη, ξέκανε το απόσπασμα των φοβερών και τρομερών τζοχατζαραίων (Τούρκοι χωροφύλακες) που τον είχε πάρει στο κατόπι.

Λίγο αργότερα, το Πάσχα του 1817, εγκλωβισμένος και πάλι από τους Τούρκους, στο διασωζόμενο σήμερα αρχοντικό του Αηδόνη, κατάφερε μ’ ένα ευφυές τέχνασμα να ξεφύγει από τους διώκτες του. Από τις γενναίες αλλά και παράτολμες αυτές πράξεις του λέγεται ότι η δημοτική μούσα εμπνεύστηκε το τραγούδι:

«Ενα μικρό κλεφτόπουλο δε θέλ' να προσκυνήσει,
ψηλά στην πέτρα κάθονταν, τον ταμπουρά λαλούσε
“εγώ ραγιάς δε γίνομαι, χαράτσι δεν πληρώνω”…»

Μουζάκι, επιλογή για εναλλακτικά σπορ

Η γεωργοκτηνοτροφική πολίχνη του Μουζακίου βρίσκεται στα όρια των νομών Καρδίτσας και Τρικάλων και απέχει από το Φανάρι μόλις 18 χιλιόμετρα.

Θεωρείται η πύλη των βουνών προς τον Θεσσαλικό Κάμπο, καθώς από εδώ ξεκινά η ανάβαση προς τον άγονο και απομονωμένο ορεινό όγκο της Αργιθέας.

Στην κοντινή τοποθεσία «Επισκοπή» βρισκόταν η αρχαία πόλη των Γόμφων, που ήταν, μετά την Τρίκκη -σημερινά Τρίκαλα-, η μεγαλύτερη πόλη της περιοχής.

Το 48 π.Χ. ο Ιούλιος Καίσαρας κατακτά και εκθεμελιώνει την ακμάζουσα πολιτεία, η οποία έκτοτε χάθηκε από το προσκήνιο της ιστορίας.

Σήμερα το Μουζάκι είναι μια τυπική κωμόπολη, γνωστή στην ευρύτερη περιοχή για το ζωηρό σαββατιάτικο παζάρι της.

Φυσικά ο ταξιδιώτης μπορεί να χρησιμοποιήσει τα ξενοδοχεία της περιοχής ως αφετηρία για ενδιαφέρουσες εκδρομές, κυρίως προς τον ορεινό όγκο της Αργιθέας και των Αγράφων.

Σε ελάχιστη απόσταση έξω από την πολίχνη υπάρχουν διαμορφωμένες πίστες για όσους αγαπούν την αναρρίχηση.

Οι σημαδεμένες διαδρομές είναι ιδανικές για αρχάριους, αλλά και για προχωρημένους. Οχι άδικα, θεωρούνται για τους ειδήμονες του είδους από τις πλέον ενδιαφέρουσες στην Κεντρική Ελλάδα και για τον λόγο αυτό τις επισκέπτονται Ελληνες, αλλά και ξένοι αναρριχητές υψηλού επιπέδου.

Λίγο ψηλότερα, ανηφορικός και δύσκολος χωματόδρομος οδηγεί στα 1.000 υψόμετρο, στην κορφή «Παλιλιάς» του όρους Ιταμος, όπου βρίσκεται μια από τις δημοφιλείς στη Θεσσαλία πίστες απογείωσης αλεξίπτωτων πλαγιάς.

Από εδώ οι αιωροπτεριστές, αφού κάνουν μια μεγάλη βόλτα, μπορούν να προσεγγίσουν τα Μετέωρα και μετά από μια κυκλική διαδρομή στους αιθέρες, που μπορεί να κρατήσει ακόμη και 5 ώρες, προσγειώνονται σε διαμορφωμένο χώρο, λίγο έξω από το Μουζάκι.

 Διαμονή

Μουζάκι

● «Mouzaki Palace Hotel and Spa», τηλ. 24450 43450-2 

● «Apolis Club», τηλ. 24450 42672

● «Πανόραμα», τηλ. 24450 41313

● «Κεραμαρίο» (12 χλμ. από Μουζάκι, στο χωριό Δρακότρυπα), τηλ. 24450 61470 

Ελληνόπυργος

● «Αρχοντικό», ποιοτικός, παραδοσιακός ξενώνας, σε αναπαλαιωμένο αρχοντικό, τηλ. 24410 33000 

 Κείμενο - φωτογραφίες: Θοδωρής Αθανασιάδης / viewsofgreece.com

ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Θεσσαλική αρχοντιά με πλούσια ιστορία
Αμπελάκια - Ραψάνη: Δύο αρχοντοχώρια που μοιράζονται την ίδια, ορεινή γειτονιά, χτισμένα αντικριστά το ένα από το άλλο, θαρρείς και συνομιλούν αναπολώντας τα μεγαλεία που πέρασαν, τους ανθρώπους που έφυγαν,...
Θεσσαλική αρχοντιά με πλούσια ιστορία
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Βόρεια ορεινή Θεσσαλία
Στη σκιά των κορυφών, μέσα σε θαλερά δάση και βουερά ποτάμια, η φύση της νότιας Πίνδου μάς αποκαλύπτει όλο της το μεγαλείο.
Βόρεια ορεινή Θεσσαλία
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Στον ίσκιο των ελάτων
Βρισκόμαστε στις νοτιοανατολικές απολήξεις των Αγράφων, εκεί που σμίγει η Θεσσαλία με τη Στερεά Ελλάδα. Πρόκειται για έναν ενδιαφέροντα ορεινό τόπο που κρύβει στον κόρφο του τα κεφαλοχώρια Φουρνά, Ρεντίνα,...
Στον ίσκιο των ελάτων
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Οι πρώτες αποδράσεις μιας χαμένης άνοιξης
Πραγματοποιώντας ενδιαφέρουσες μονοήμερες εκδρομές απολαμβάνουμε την άνοιξη που μας στέρησε η καραντίνα, σε υπέροχους τόπους που απέχουν μία με μιάμιση ώρα από την Αθήνα.
Οι πρώτες αποδράσεις μιας χαμένης άνοιξης
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Ψηλά στα Θεοδώριανα
Εντυπωσιακό, ανόθευτο τοπίο που γοητεύει με τις συναρπαστικές αντιθέσεις του. Αυτό που σε καθηλώνει σε αυτόν τον ιδιαίτερο τόπο είναι η επιβλητική κορμοστασιά των Τζουμέρκων με τους βράχινους πύργους τους που...
Ψηλά στα Θεοδώριανα
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Εδώ ακούς το κάλεσμα της φύσης
Χρησιμοποιώντας την ακριτική πόλη της Ηπείρου ως εφαλτήριο, πραγματοποιούμε αναγνωριστικές εξορμήσεις σε έναν τόπο που συναρπάζει με την άγρια φύση του και γοητεύει με το αποτύπωμα των ανθρώπων που έφυγαν.
Εδώ ακούς το κάλεσμα της φύσης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας