Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μια αγκαλιά θάλασσα στον Λακωνικό κόλπο

Η φτερούγα του Αρχάγγελου απλώνεται στον Λακωνικό κόλπο. Αντίκρυ ξεχωρίζει ο Ταΰγετος

Φωτογραφία: Θοδωρής Αθανασιάδης / viewsofgreece.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μια αγκαλιά θάλασσα στον Λακωνικό κόλπο

  • A-
  • A+

Το ανατολικότερο πόδι του Μοριά, αυτό που καταλήγει στο φοβερό ακρωτήρι του Κάβο Μαλιά, κρύβει στον κόρφο του άφθονες άγνωστες γωνιές τόσο στα παράλια όσο και στα μεσόγεια σημεία του.

Η φύση έχει απλόχερα προικίσει με τα δώρα της τούτη την άκρη της Λακωνίας, ενώ τα σημάδια των πολιτισμών που πέρασαν στη διάρκεια των αιώνων είναι διάσπαρτα παντού.

Στο ταξιδιωτικό μας στόχαστρο θα βρεθεί το ψαροχώρι της Πλύτρας που βρίσκεται στα βόρεια του όρμου Ξυλής ή Ξυλί (ξυήλη ή ξυλί ήταν κάποιο είδος αρχαίου εργαλείου που έμοιαζε με δρέπανο ή ξυλοφάγο) και είναι περιτριγυρισμένο από κάθετα βράχια που το προφυλάσσουν από τους βόρειους και ανατολικούς ανέμους.

Το τμήμα του παραθαλάσσιου οικισμού παρουσιάζει αρκετό ενδιαφέρον. Πολλά από τα παραλιακά σπίτια είναι παλιά, παραδοσιακά, πέτρινα και βρίσκονται χτισμένα πάνω στα βράχια ή σε στενές «γλώσσες» γης που εισχωρούν για αρκετά μέτρα μέσα στη θάλασσα.

Ταβερνάκια βρίσκονται γύρω από το καλά προφυλαγμένο λιμάνι που είναι αγκυροβόλιο δεκάδων σκαφών, όταν ο Λακωνικός κόλπος δείχνει το άλλο του πρόσωπο.

Τη βλάστηση της περιοχής την αποτελούν τεράστιοι ευκάλυπτοι, λεύκες και πλατάνια. Βέβαια με τα χρόνια η Πλύτρα αναπτύχθηκε άκομψα και καθώς επεκτάθηκε προς τα μεσόγεια, σήμερα πια μοιάζει με μικρή, μα μάλλον άχαρη πολιτεία.

Επίνειο της Πλύτρας είναι o επίσης παράλιος συμπαθητικός οικισμός Καραβοστάσι που βρίσκεται στο βορειοδυτικό άκρο του κόλπου.

Ανάμεσα στους δύο οικισμούς παρεμβάλλεται μια καταπληκτική και αξιοποιημένη παραλία, η Παχιά Αμμος, με ψιλή και λευκή σαν ζάχαρη αμμουδιά, που την προτιμούν κυρίως οικογένειες.

Δρόμο παίρνω, δρόμο αφήνω

Η περιοχή προσεγγίζεται από τη Σπάρτη που απέχει από την Αθηνά 215 χιλιόμετρα και από την Πάτρα 225 (μέσω του ορεινού δρόμου Ε 111).

Από τη λακωνική πρωτεύουσα θα συνεχίσετε προς Μολάους (65 χλμ.) οδηγώντας με προσοχή σ’ έναν δρόμο που παρουσιάζει κίνηση, τόσο από τα αυτοκίνητα των επισκεπτών όσο και από αγροτικά οχήματα και μηχανήματα.

Από τους Μολάους εύκολα θα κατηφορίσετε προς Πλύτρα (17 χλμ.) και Αρχάγγελο (25 χλμ.).

Η περιοχή μπορεί να συνδυαστεί και με μια ημερήσια εκδρομή στη Μονεμβασιά (35 χλμ. από Πλύτρα) αλλά και στη Νεάπολη Λακωνίας (38 χλμ.) ή ακόμη και την Ελαφόνησο.

Η φτερούγα του Αρχάγγελου

Η εντυπωσιακή αμμουδιά Χαραχιά κοντά στον Αρχάγγελο

Φωτογραφία: Θοδωρής Αθανασιάδης / viewsofgreece.com

Στο νοτιότερο άκρο του όρμου είναι χτισμένος ο οικισμός του Αρχάγγελου, πάνω στη ρίζα μιας βράχινης λωρίδας γης που εισχωρεί για αρκετές εκατοντάδες μέτρα βαθιά στη θάλασσα και μοιάζει έτσι όπως την κοιτάς από ψηλά με φτερούγα πουλιού ή κατά τη λαϊκή φαντασία με το φτερό ενός αρχάγγελου.

Παλιά το μόνο που υπήρχε εδώ ήταν ελάχιστες ψαράδικες καλύβες (καθώς η περιοχή ήταν εξαιρετικός ψαρότοπος) και δυο-τρία πέτρινα οικήματα.

Σύμφωνα με γραπτές μαρτυρίες, το «πόρτο του Αρχάγγελου» υπαγόταν στο μεσόγειο χωριό Λυρά. Ηταν έρημο, ακατοίκητο και μόνο στην άκρη της χερσονήσου υπήρχε ένα παλιό ξωκλήσι.

Η περιοχή περιήλθε ύστερα από πολλές περιπέτειες στα χέρια του μητροπολίτη Μονεμβασιάς και Καλαμάτας Χρύσανθου Παγώνη, ο οποίος το 1811 μαγεύτηκε από την ομορφιά της τοποθεσίας και θέλησε να δημιουργήσει εδώ οικισμό.

Τα σχέδιά του όμως ανεστάλησαν με το ξέσπασμα της Επανάστασης του 1821.

Τις τελευταίες δεκαετίες χτίστηκαν στον Αρχάγγελο αρκετά νέα κτίρια, κυρίως για τις ανάγκες του τουρισμού, που δυστυχώς δεν διακρίνονται για τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής παράδοσης της περιοχής και χρησιμοποιούνται είτε ως ενοικιαζόμενα δωμάτια είτε ως εξοχικές κατοικίες.

Ο Αρχάγγελος τα τελευταία χρόνια έχει καταξιωθεί ως το «κρυφό μυστικό» της Λακωνίας και δεν είναι λίγοι αυτοί που προτιμούν να περάσουν εδώ τις καλοκαιρινές διακοπές τους πραγματοποιώντας σύντομες εκδρομές προς τη Νεάπολη (Βάτικα), την Ελαφόνησο, τη Μονεμβασιά, ακόμη και το Γύθειο.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, ειδικά αυτή την εποχή που ακόμη δεν έχει ξεκινήσει η μεγάλη κίνηση του καλοκαιριού, εδώ θα χαρείς τις ήσυχες πρωινές βόλτες στο μικρό λιμάνι κοιτάζοντας τις πολύχρωμες βάρκες να λικνίζονται απαλά στην πρωινή φρεσκαδούρα, θα απολαύσεις τον καφέ ή το φαγητό σου στις παραλιακά μαγαζιά, θα επιδοθείς σε δροσερές βουτιές στις κοντινές ακρογιαλιές ή σε εξερευνήσεις στην ενδοχώρα.

Νησιώτικες εικόνες στον όρμο Ξυλής στον Λακωνικό κόλπο

Φωτογραφία: Θοδωρής Αθανασιάδης / viewsofgreece.com

Ανάμεσα στην Πλύτρα και στον Αρχάγγελο παρεμβάλλονται μερικές εκπληκτικές παραλίες. Ξεχωρίζει η ακτή Πυλά που ξεδιπλώνει το αμμουδερό τόξο της λίγο βορειότερα από το ξωκλήσι της Αγ. Μαρίνας και προσεγγίζεται εύκολα από τον παραλιακό ασφάλτινο δρόμο.

Ομως αυτή που κλέβει την παράσταση είναι η ακρογιαλιά της Χαραχιάς που έχει πρόσβαση μόνο από έναν χωμάτινο δρόμο.

Πρόκειται για μια θαυμάσια λευκή αγκαλιά που εκτείνει το αμμουδερό της τόξο σε μήκος 1.500 μέτρων και δίκαια κατατάσσεται ως μια από τις καλύτερες της Λακωνίας.

Σ’ ένα ελάχιστο μέρος της υπάρχουν ομπρέλες και ξαπλώστρες, ενώ πολύ πιο ήσυχα είναι λίγο βορειότερα από τις εκβολές του μικρού ποταμού.

Στον Αρχάγγελο βρίσκεται ακόμη σε λειτουργία ένα από τα τελευταία νταλιάνια (κλειστός παραθαλάσσιος χώρος για ψάρεμα) της Πελοποννήσου όπου οι ψαράδες με μόνιμα δίχτυα παγιδεύουν κοπάδια από μαγιάτικα και παλαμίδες.

Πίσω στην Ιστορία

Η βυζαντινή εκκλησιά της Παντάνασσας (12ος αι.)

Φωτογραφία: Θοδωρής Αθανασιάδης / viewsofgreece.com

Η αρχαία πόλη του Ασωπού εντοπίζεται στην περιοχή της Λακωνίας, στην παραλιακή τοποθεσία Μποζά, ή κοντά στο σημερινό χωριό Πλύτρα, στη θέση Κόκκινες.

Κατ’ άλλους στην τοποθεσία Μποζά ανιχνεύθηκε η θέση της αρχαίας πόλης Κυπαρισσίας. Η ονομασία της πολιτείας πιθανόν να προήλθε από κάποιον ποταμό που τον ονόμαζαν Ασωπό και διέσχιζε την κοιλάδα.

Η χρονολογία ίδρυσής της χάνεται στα βάθη των αιώνων, πιθανόν πριν από την κάθοδο των Δωριέων στη Λακωνία.

Ιδιαίτερη ακμή γνώρισε η πόλη Ασωπός στη ρωμαϊκή εποχή, κυρίως λόγω της εξαίρετης γεωγραφικής της θέσης και υπήρξε μέλος –μαζί με ακόμη 18 λακωνικές πόλεις– του Κοινού των Ελευθερολακώνων.

Είχε κόψει δικό της νόμισμα με την κεφαλή του Ποσειδώνα στη μία όψη και του Διονύσου στην άλλη.

Γνωστή στην αρχαιότητα ήταν και η πόλη Υπερτελεάτον με τους φημισμένους ναούς του Απόλλωνα και του Ασκληπιού, που σύμφωνα με τον Παυσανία απείχε από τον Ασωπό 9 στάδια. Η πιθανή θέση της εντοπίστηκε κοντά στο χωριό Φοινίκι.

Στον μεγάλο σεισμό του 375 μ.Χ. στον οποίο οφείλεται η αποκόλληση του βράχου της Μονεμβασιάς και η δημιουργία του νησιού της Ελαφονήσου, η περιοχή του όρμου Ξυλής έπαθε μεγάλη καθίζηση και μέρος της αρχαίας πόλης βυθίστηκε στα νερά του Λακωνικού κόλπου.

Στην τοποθεσία Κόκκινες ακόμη και σήμερα διακρίνεται μέρος των κατοικιών και του αρχαίου λιμανιού όταν η θάλασσα είναι απάνεμη. Ενώ τμήματα από κίονες και θεμέλια από αρχαίους ναούς υπάρχουν διάσπαρτα πλάι στο ακρογιάλι!

Τα μεσόγεια χωριά Ασωπός, Παπαδιάνικα, Δαιμονιά, Τάλαντα, Φοινίκι, Παντάνασσα παρουσιάζουν αρκετό ενδιαφέρον καθώς διατηρούν ακόμη το τοπικό οικιστικό χρώμα.

Τετράριχτες κεραμοσκεπές, τοίχοι βαμμένοι στα χρώματα της ώχρας, καλοσυντηρημένα κατώγια, ολάνθιστες γωνιές με γεράνια, βουκαμβίλιες και αγιοκλήματα.

Από το σκηνικό δεν λείπει το πηγάδι και η γέρικη κληματαριά με το δασύ φύλλωμα. Η αυλή του σπιτιού είναι το δροσερό απάγκιο της φαμελιάς τους θερμούς καλοκαιρινούς μήνες. Ασπρισμένα πεζούλια, πολύχρωμες γλάστρες με βασιλικό, δυόσμο και νυχτολούλουδα.

Οι αποστάσεις μεταξύ των χωριών είναι μικρές και σε καμία περίπτωση δεν ξεπερνούν τα 10-15 χλμ. σε ασφάλτινο οδόστρωμα. Ολα τα μεσόγεια χωριά έχουν κάποια παραθαλάσσια επίνεια.

Ετσι οι κάτοικοι των οικισμών Παπαδιάνικα, Ασωπός και Φοινίκι κατεβαίνουν για μπάνιο στην απάνεμη αγκαλιά της Πλύτρας.

Η Δαιμονιά και τα Τάλαντα έχουν συντομότερη πρόσβαση στη θάλασσα τις παραλίες του Αρχάγγελου.

Ο τόπος όμως είναι κατάστικτος από βυζαντινά αλλά και ενετικά κτίσματα και ναούς. Εντελώς ενδεικτικά ν’ αναφέρουμε τον μονόκλιτο καμαροσκέπαστο ναό αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου Κρισά που έχει κηρυχθεί διατηρητέο μνημείο και το εσωτερικό του κοσμούν θαυμάσιες τοιχογραφίες του 14ου αιώνα.

Αλλά και τον πεντάτρουλο οκταγωνικό βυζαντινό ναό της Παντάνασσας που χρονολογείται την ίδια εποχή με την Αγία Σοφία της Μονεμβασιάς (12ος αι.).

 Διαμονή

Πλύτρα

● «Princess Kyniska Suites» τηλ. 27320 83410 

● «Κυνίσκα» τηλ. 27320 82107 

● «Costa Rampane» τηλ. 27320 82746 

● «Plytra Mare» τηλ. 27320 82022 

● «Αρώννης» τηλ. 27320 83036 

● «Bollas Studios» τηλ. 27320 82425

● «Σελήνη» τηλ. 27320 83500 

Αρχάγγελος

● «Hotel Palazzo» τηλ. 27320 54111 

● «Lakonia bay apart» τηλ. 27320 54164 

● «Kavos Apart» τηλ. 27320 54530 

● «Glaros-Studios» τηλ. 27320 54219 

Κείμενο - φωτογραφίες: Θοδωρής Αθανασιάδης / viewsofgreece.com

ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Και οι επτά είναι υπέροχες!
Καθώς το θερμόμετρο -και όχι μόνο το πολιτικό- ανεβαίνει, καλοκαίρι γαρ, επιλέξαμε και προτείνουμε επτά εκπληκτικές παραλίες που βρίσκονται κοντά στην Αθήνα και μπορούν να συνδυαστούν με μια θαυμάσια μονοήμερη...
Και οι επτά είναι υπέροχες!
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Απρόσμενη συνάντηση στην προσηλιακή Μάνη
Από τα παστέλ χρώματα της ναυτικής πολιτείας του Γυθείου στα σκελεθρωμένα πυργόσπιτα της Μάνης. Η ναυτική πολίχνη εντυπωσιάζει καθώς απλώνεται αμφιθεατρικά στο ύψωμα του λόφου, αντικρίζοντας το λιμάνι και το...
Απρόσμενη συνάντηση στην προσηλιακή Μάνη
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Και από στεριά και από θάλασσα
Αν αντιπαθείς τα θαλασσινά ταξίδια και θέλεις να επισκεφτείς ένα νησί, κανένα πρόβλημα. O Πόρος μοιάζει να τα έχει όλα, καταπράσινη φύση, μικρά μεγέθη, κατάφυτες παραλίες και άφθονα μέρη για εξερευνήσεις....
Και από στεριά και από θάλασσα
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Γη, πέτρα και ψυχή
Μαυριδερά βράχια και γκρεμοί, πυργόσπιτα που μοιάζει να τα έχει στοιχειώσει ο χρόνος, χαμογελαστές παραλίες και πολύχρωμα ψαροχώρια, όλα συνοδοιπόροι σ' ένα ταξίδι μοναδικό που καθηλώνει και τον πιο απαιτητικό...
Γη, πέτρα και ψυχή
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Εξι πελαγίσιες παραλίες
Προτάσεις διαφυγής για τους δραπέτες της τελευταίας στιγμής, σε ακρογιάλια της Εύβοιας, που κρύβονται πίσω από άγρια βουνά, αγκαλιάζουν θαλερά πευκοδάση και βρέχονται από τα βαθυγάλαζα νερά του Αιγαίου.
Εξι πελαγίσιες παραλίες
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Η αποθέωση των Κυκλάδων
Στη Σίφνο θα βρεις όλη τη διακριτική γοητεία των Κυκλάδων, υπέροχες παραλίες, επιλογές στο φαγητό και στη διαμονή, καλό οδικό δίκτυο, αλλά και άφθονα μονοπάτια για να ξεφύγεις από τα τετριμμένα και να χαθείς...
Η αποθέωση των Κυκλάδων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας