Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τα διαφορετικά πρόσωπα του Αιγαίου

Η πανέμορφη Καρδιανή

Θοδωρής Αθανασιάδης - viewsofgreece.gr

Τα διαφορετικά πρόσωπα του Αιγαίου

  • A-
  • A+

Ανασαίνουμε την αύρα του πελάγους μέσα από ιδιαίτερες διαδρομές που διατρέχουν από άκρο σε άκρο το φροντισμένο νησί της… Παναγιάς, αποκαλύπτοντας την πολυσχιδή προσωπικότητά του. Στην ανθισμένη και νοτισμένη από τις χειμωνιάτικες βροχές γη της Τήνου, στους παλιούς περιστερώνες, στα ξεχασμένα ξωκλήσια και στους νερόμυλους ανακαλύπτουμε μια υπέροχη φύση που συναρπάζει.

Παραδοσιακοί καλαθοπλέκτες και… αναρρίχηση

Αφού επισκεφθούμε τον αρχαιολογικό χώρο στη δημοφιλή παραλία Κιόνια (3 χλμ. από το λιμάνι), όπου έχουν βρεθεί τα ερείπια ναού του Ποσειδώνα και της Αμφιτρίτης, αναζητούμε το παλιό καλντερίμι που συνδέει τα ορεινά χωριά Κτικάδο και Χατζηράδο με την ακτογραμμή.

Η ανάβαση είναι αρκετά έντονη, όμως το υπέροχο αγροτικό τοπίο με τις φροντισμένες ξερολιθιές αποζημιώνει.

Γύρω από τον απόκρημνο βράχο του Ξώμπουργκου που δεσπόζει στο κέντρο του νησιού βρίσκονται τα παλιά γραφικά χωριά Σκαλάδος, Κούμαρος, Ξυνάρα, Λουτρά.

Στη ρίζα του βράχου κουρνιάζει η καθολική εκκλησία της Ιερής Καρδιάς (18 χλμ. από το λιμάνι της Τήνου).

Από εδώ ξεκινά το απότομο μονοπάτι για το μεσαιωνικό κάστρο που αναρριχάται με συνεχείς ελιγμούς στον εντυπωσιακό ηφαιστειακό βράχο και οδηγεί στην κορφή του, 559 μέτρα ψηλά από τη στάθμη της θάλασσας, όπου δεσπόζει το ιστορικό κάστρο της Αγίας Ελένης.

Η απόσταση που θα χρειαστεί να καλύψετε δεν ξεπερνά τα 500 μέτρα, όμως φροντίστε να έρθετε μια μέρα που δεν φυσά δυνατός άνεμος, καθώς σε αυτήν την περίπτωση η ανάβαση γίνεται εξαιρετικά δύσκολη και καμιά φορά επικίνδυνη.

Σε ελάχιστη απόσταση βρίσκεται το μεσόγειο, παραδοσιακό χωριό Βώλαξ, που κουρνιάζει ανάμεσα σε τεράστιους ογκόλιθους στην αγκαλιά ηφαιστειακής λάβας.

Αφού επισκεφτούμε το λαογραφικό μουσείο και τα εργαστήρια των παραδοσιακών καλαθοπλεκτών, κατευθυνόμαστε προς τον χώρο στάθμευσης.

Από εδώ αρχίζει ο στενός χωματόδρομος που περνά μέσα από ξερολιθιές και θεόρατους γρανιτένιους βράχους, οι οποίοι χαρακτηρίζουν τη γεωμορφολογία της περιοχής.

Ενδιαφέρον είναι το πεζοπορικό μονοπάτι που προσεγγίζει μέσα από μια θαυμάσια διαδρομή με αρκετές εναλλαγές τοπίου το χωριό Αγάπη.

Η πεζοπορία ειδικά αυτή την εποχή που το ποταμάκι έχει νερό πραγματοποιείται ανάμεσα σε σύδεντρα από αμυγδαλιές, συκιές αλλά και βελανιδιές.

Παντού συναντάς πέτρινα γεφυράκια, ξερολιθιές και παλιούς περιστερώνες. Επίσης, αξίζει να εξερευνήσετε το νοτιοανατολικό άκρο του νησιού όπου δεσπόζει ο παλιός φάρος της Λιβάδας.

Για όσους δεν αρκούνται στη δράση της παραδοσιακής πεζοπορίας, τα τελευταία χρόνια έχουν ανοιχθεί στο νησί ενδιαφέρουσες διαδρομές από έμπειρους αναρριχητές.

Ενδεικτικά να αναφέρουμε τα αναρριχητικά πεδία του Βώλακα, ιδανικά για bouldering, και του Ξώμπουργκου. Για πιο οργανωμένες εξορμήσεις θα απευθυνθείτε στο «Climb Xomvourgo».

Γεύσεις όπως παλιά

Στα χωριά που θα συναντήσετε στο διάβα σας υπάρχουν παραδοσιακά ταβερνάκια και καφενεία, όπου αξίζει να ξαποστάσετε και να απολαύσετε τους μεζέδες τους.

Ανάμεσα στα άλλα νόστιμα πιάτα, δοκιμάστε τα περίφημα τηνιακά προϊόντα που ξεχωρίζουν για τη γεύση και την ποιότητά τους, όπως τα ντόπια τυριά και αλλαντικά, τα εκλεκτά κρέατα, τα σπιτικά κρασιά και φυσικά την περίφημη τηνιακή κάππαρη.

Ιδιαίτερα να σταθούμε στη γραβιέρα Τήνου που παράγεται από αγελαδινό και κατσικίσιο γάλα. Εξίσου γευστικά είναι το τηνιακό τυράκι και φυσικά η κοπανιστή.

Με παράδοση από τα χρόνια της ενετοκρατίας οι Τηνιακοί παρασκευάζουν και σήμερα πεντανόστιμα αλλαντικά, όπως είναι η λούζα που μοιάζει με το προσούτο, το σύγκλινο με τα μυρωδικά και το λουκάνικο με σκόρδο που οι ντόπιοι ονομάζουν «σαλσίσι».

Φυσικά, όπως και στις υπόλοιπες Κυκλάδες, εδώ θα βρείτε εξαιρετικό μέλι και λιαστές ντομάτες. Επίσης, ένα από τα ιδιαίτερα προϊόντα του νησιού είναι «αγκιναράκι Τήνου», για το οποίο μάλιστα κάθε Ιούνιο γίνεται ιδιαίτερη γιορτή.

Τα χωριά της τέχνης

Ακολουθώντας τον δρόμο που διατρέχει το βόρειο τμήμα του νησιού, θα προσεγγίσουμε τον πανέμορφο οικισμό της Καρδιανής με τα μεσαιωνικά καλντερίμια, τις μαρμάρινες βρύσες και τις καθολικές εκκλησίες, αμφιθεατρικά χτισμένο να ατενίζει το Αιγαίο και την αντικρινή Σύρο.

Περίπου το ίδιο σκηνικό επαναλαμβάνεται στο άλλο μπαλκόνι της Τήνου, το χωριό Ιστέρνια.

Σε μικρή απόσταση, στον δρόμο για το λιμανάκι του Πάνορμου, θα δούμε το χωριό Πύργος, χτισμένο πάνω στον γκρίζο βράχο σαν ολόλευκη νιφάδα.

Το χωριό έχει παράδοση στη μαρμαροτεχνία, με εμφανείς τις βενετσιάνικες και βυζαντινές επιρροές από το μακρινό παρελθόν του νησιού.

Εδώ υπάρχει το σπίτι του γλύπτη Χαλεπά και το Μουσείο Τηνιακών Καλλιτεχνών αλλά και τα παραδοσιακά εργαστήρια αρκετών σύγχρονων μαρμαρογλυπτών.

Οπωσδήποτε να επισκεφθείτε το εκπληκτικό νεότευκτο Μουσείο Μαρμαροτεχνίας (τηλ.: 22830-31290).

Λες και μάγια μού ’χεις κάνει...

Το λιμάνι, η Ερμούπολη και η Ανω Σύρα

Θοδωρής Αθανασιάδης - viewsofgreece.gr

Πασίγνωστο για τις δυο δραστήριες χριστιανικές του κοινότητες, την καθολική και την ορθόδοξη, τα ιδιαίτερα έθιμα του Πάσχα, τις κυκλαδίτικες πολιτείες και φυσικά τον «πατριάρχη» του ρεμπέτικου Μάρκο Βαμβακάρη, το αρχοντικό νησί των Κυκλάδων είναι, ωστόσο, λιγότερο δημοφιλές για την όμορφη φύση του, τα παραδοσιακά επώνυμα προϊόντα του ή τα άσημα ξωκλήσια του, που λιτά κι απέριττα στολίζουν διάσπαρτα την ξερική γη.

Ερμούπολη και Ανω Σύρα

Καθώς το πλοίο μανουβράρει στο λιμάνι, η Σύρος σε καλοδέχεται και σε εντυπωσιάζει. Χαζεύεις την πολυσύχναστη προκυμαία, τα μεγαλοπρεπή νεοκλασικά κτίρια, ψηλότερα στη γειτονιά της Ανάστασης, και την κυκλαδίτικη πολιτεία της Ανω Σύρας που στεφανώνει με τα σπίτια της την κορφή του λόφου. Ολο το σκηνικό μοιάζει με αιγαιοπελαγίτικη ζωγραφιά.

Η Ερμούπολη δημιουργήθηκε με την Επανάσταση του 1821 από πρόσφυγες που κατέφυγαν εδώ, από όλη την Ελλάδα, αναζητώντας καταφύγιο. Μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους αναδεικνύεται σε πρώτη βιομηχανική πόλη της Ελλάδας και στολίζεται με θαυμάσια νεοκλασικά κτίρια. Στην πλατεία Μιαούλη δεσπόζει το μέγαρο του δημαρχείου, έργο του Γερμανού αρχιτέκτονα Ερνέστου Τσίλερ (1886). Στη συνοικία Βαπόρια θα δείτε τα περισσότερα και καλύτερα διατηρημένα αρχοντικά. Προς το λιμάνι βρίσκονται τα νεότερα κτίρια, σχεδιασμένα από διάσημους αρχιτέκτονες όπως οι Ερλάχερ, Βάιλερ, Σαμπό.

Ανάμεσα στις εκκλησίες ξεχωρίζει αυτή του Αγίου Νικολάου με τα θολωτά παράθυρα. Στον Ναό της Κοίμησης στην οδό Πρωίου φυλάσσεται η εικόνα της Παναγίας, αυθεντικό έργο του ζωγράφου Ελ Γκρέκο. Δίπλα στο δημαρχείο βρίσκεται το κτίριο της παλιάς λέσχης «Ελλάς» –σχεδιασμένο από τον Σαμπό– που σήμερα στεγάζει το Πνευματικό Κέντρο. Πίσω από την πλατεία ξεχωρίζει το θέατρο «Απόλλων» (1864). Ονομάζεται και «Μικρή Σκάλα του Μιλάνου», καθώς έχει εσωτερικά διακοσμηθεί σύμφωνα με ευρωπαϊκά πρότυπα.

Ψηλότερα, στην κορφή του λόφου ξεχωρίζουν οι ασβεστωμένες γειτονιές της Ανω Σύρας.

Ο δρόμος από το λιμάνι μάς φέρνει στην εκκλησία του Σαν Τζώρτζη, τη μητρόπολη των καθολικών στην Ανω Σύρα, σε σημείο με εξαίσια θέα στο λιμάνι και την Ερμούπολη. Από εδώ, ο μεσαιωνικός κυκλαδίτικος οικισμός με τη σφιχτά δομημένη ρυμοτομία του μοιάζει να κατρακυλά στη ράχη του λόφου. Στο κεντρικό σοκάκι, την «Πιάτσα», την προσοχή τραβούν τα μαγαζάκια, τα παλιά εργαστήρια και η εμπορική κίνηση. Στα στενά της Ανω Σύρας γεννήθηκε το 1905 ο μεγάλος ρεμπέτης, συνθέτης και τραγουδιστής Μάρκος Βαμβακάρης.

Ανω Μεριά λουσμένη στο φως του Αιγαίου

Ασφάλτινος δρόμος από την Ανω Σύρα συνεχίζει με άφθονες στροφές, διατρέχοντας τον βόρειο κορμό του νησιού (Ανω Μεριά) και τερματίζει έπειτα από 18 χιλιόμετρα στο χωριό Κάμπος. Η περιοχή της Ανω Μεριάς που μέρος της έχει χαρακτηριστεί ως περιοχή «Natura», αν και δεν διαθέτει οδική πρόσβαση προς τη θάλασσα, είναι από τις πλέον ενδιαφέρουσες όχι μόνο της Σύρου, αλλά και όλων των Κυκλάδων. Εδώ βρίσκονται τα αγροτικά χωριά Φοινικιά, Κυπερούσσα, Μύτακας, Σαν Μιχάλης και ο κτηνοτροφικός οικισμός Σύριγγας.

Ο τόπος είναι κατάστικτος από μικρά καθολικά παλιά ξωκλήσια. Στο χωριό Λυγερό αναζητήστε την καθολική εκκλησία των Αγίων Αναργύρων σε σημείο με απίστευτη θέα στο Αιγαίο, στην Ανδρο, την Τήνο, τη Δήλο, τη Μύκονο. Χαμηλότερα, βρίσκεται το επίσης καθολικό εκκλησάκι της Παναγιάς Χαλανδριανής, ένα από τα παλιότερα της Σύρου (πιθανόν του 8ου ή 9ου αι.)

Στην περιοχή του Κάμπου ξεκινούν τα μονοπάτια για τις απόμερες παραλίες Γράμματα (60 λεπτά γερής πεζοπορίας) και Λιά (30 λεπτά). Στους υπήνεμους αυτούς ορμίσκους, παλιότερα, όταν το μελτέμι αγρίευε, τα πλοία που περνούσαν από εδώ έβρισκαν καταφύγιο. Μέχρι να κοπάσουν οι άνεμοι, οι ταξιδιώτες χάραζαν πάνω στους βράχους της ακτής δεήσεις και παρακλήσεις για νηνεμία προς τους θεούς, τους αγίους και την Παναγία!

Προϊόντα με άρωμα Κυκλάδων

Φυσικά η Σύρος είναι πασίγνωστη και για το λουκούμι της! Το μικροσκοπικό αυτό γλύκισμα στην πραγματικότητα κατάγεται από την Κωνσταντινούπολη, τα μικρασιατικά παράλια και τον Καύκασο. Ηρθε στο νησί από τη Χίο μαζί με τους πρόσφυγες και η πρώτη παρασκευή του έγινε στη Σύρο, το 1832. Περίπου ίδια είναι η ιστορία της πεντανόστιμης χαλβαδόπιτας, αλλά και της «παστελαριάς» (σύκο ψημένο με σουσάμι, αμύγδαλα και κανέλα).

Ενα επίσης ονομαστό συριανό προϊόν είναι το τυρί «Σαν Μιχάλη» που παράγεται αποκλειστικά στη Σύρο από αγελαδινό γάλα και στη γεύση θυμίζει την ιταλική παρμεζάνα. Από το 1996 έχει αναγνωριστεί ως Προϊόν Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ).

Στα μέσα του 19ου αιώνα επιχειρείται εδώ στη Σύρο πρώτη φορά σε όλη την Ελλάδα, η καλλιέργεια της ντομάτας. Πολύ αργότερα η εντατικοποίηση της παραγωγής εξάντλησε τον υδροφόρο ορίζοντα και η καλλιέργεια περιορίστηκε. Σήμερα οι ντόπιοι καλλιεργητές ασχολούνται με ήπιες μεθόδους, παράγοντας λίγα, αλλά εξαιρετικής ποιότητας, προϊόντα.

Στα καταστήματα της Ερμούπολης θα βρείτε σπιτικές σάλτσες, ντομάτες, ντομάτες λιαστές, αλλά και μια μεγάλη ποικιλία από προϊόντα κάππαρης.

Επίσης παρασκευάζονται, σε μικρές όμως ποσότητες, ιδιαίτερα κρασιά που προέρχονται από σπάνιες ποικιλίες αμπελιού, οι οποίες καλλιεργούνται μόνο στη Σύρο. Τέτοιες είναι το «ρωμέικο», η «αρμελετούσα» και το κόκκινο «πρόνικο», ενώ στα λευκά θα βρείτε τον «αυγουστιάτη» και το «κατσανό». Στο νησί λειτουργεί οινοποιείο.

 Διαμονή

Τήνος

● «Μυρτιά», τηλ.: 22830-24885

● «Golden Beach», τηλ.: 22830-22579

● «Αλτάνα», τηλ.: 22830-25102

● «Sail Inn», τηλ.: 22830-24511

● «Porto Raphael», τηλ.: 22830-23913

● «Φοίνικας», τηλ.: 22830-25942

● «Anemologio Apart.», τηλ.: 22830-25983

● «Βουκαμβίλια», τηλ. 6976-122595

Σύρος

● «Λίλα», τηλ.: 22810-82738

● «Αρχοντικό Βούρλη», τηλ.: 22810-81682

● «Villa Selena», τηλ.: 22810-86007

● «Απόλλωνας», τηλ.: 22810-81387

● «Μόντε Κρίστο», τηλ.: 22810-86122

● «Παλλάδιο», τηλ.: 22810-86400

● «Εν Ερμουπόλει», τηλ.: 22810-85789

● «Paradise», τηλ.: 22810-83204

● «Maison de Pepie», τηλ.: 22810-81270

● «Εsperance», τηλ.: 22810-81671

● «Αρίων», τηλ.: 22810-81749

● «Ομηρος», τηλ.: 22810-84910

 Κείμενα - φωτογραφίες: Θοδωρής Αθανασιάδης - viewsofgreece.gr

ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Ηφαιστειακή ομορφιά στο Αιγαίο
Με ενδιαφέρουσες ακτές, έντονο αιγαιοπελαγίτικο χρώμα κι ένα ηφαίστειο να κοιμάται στα σπλάχνα της, η μικρή και μάλλον ξεχασμένη Νίσυρος, μπορεί να γίνει η έκπληξη των διακοπών σας.
Ηφαιστειακή ομορφιά στο Αιγαίο
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Αποδράσεις στην ανοιξιάτικη Ελλάδα
«Επρόβαλε η Ανοιξη! Ξέχνα τα περασμένα!» λέει ο Καρυωτάκης και καθώς φέτος το Πάσχα σχεδόν συμπίπτει με την Πρωτομαγιά, η «Λαμπρή» των Ελλήνων θα γιορταστεί όπως της πρέπει, με την αισιοδοξία της λιακάδας και...
Αποδράσεις στην ανοιξιάτικη Ελλάδα
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Και τι ζητάω; Μια ευκαιρία στον παράδεισο να πάω…
Οσοι γνωρίζουν πως αυτή είναι η καλύτερη εποχή για διακοπές και έχουν την οικονομική δυνατότητα, ετοιμάζουν ήδη βαλίτσες για να απολαύσουν με την ησυχία τους τον ήλιο, τη θάλασσα και τη «νιρβάνα» του Αιγαίου...
Και τι ζητάω; Μια ευκαιρία στον παράδεισο να πάω…
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Νύχτες μαγικές και θάλασσες γαλάζιες
Με άρτια υποδομή, η Σέριφος παραμένει ένας αυθεντικός προορισμός στο στερέωμα των Κυκλάδων. Οταν τα χρώματα του δειλινού ξεθωριάσουν και το σκοτάδι σκουρύνει το τοπίο, ο κόσμος χάνεται στα καλντερίμια και το...
Νύχτες μαγικές και θάλασσες γαλάζιες
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Σεμνή παρουσία στο Αιγαίο
Αν και βρίσκεται τόσο κοντά στα αττικά παράλια, διατηρεί χαμηλό προφίλ, χωρίς τις άφθονες νεοελληνικές παρεμβάσεις που τόσο έχουν γίνει της μόδας σε αρκετά άλλα νησιά. Η άγνωστη Κύθνος γοητεύει με το άγριο,...
Σεμνή παρουσία στο Αιγαίο
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Με του Αιγαίου τα χρώματα
Ενα ιδιαίτερο νησί με θαυμάσιες παραλίες, υπέροχα χωριά, αξιόλογη ενδοχώρα κι ένα κάστρο που δεν χορταίνεις να το περπατάς. Η Λέρος είναι ένα απ’ τα σκαλοπάτια γης στα ανατολικά του Αιγαίου, την οποία το...
Με του Αιγαίου τα χρώματα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας