Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Φθινόπωρο με τσίπουρο και κάστανα

Η Ανω Χώρα, αγκαλιά με τα κορφοβούνια και τα έλατα

Θοδωρής Αθανασιάδης/ www.viewsofgreece.gr

Φθινόπωρο με τσίπουρο και κάστανα

  • A-
  • A+

Είναι σαν να λαχταρούσε η γη τις πρώτες φθινοπωρινές στάλες που έπεσαν σαν «μάννα εξ ουρανού», ξεπλένοντας τις φυλλωσιές των δέντρων, ξεδιψώντας το αφυδατωμένο χώμα.

Μια υπέροχη μυρωδιά αναδίδεται από τα δάση και τους αγρούς και ο τόπος στολίζεται με κρόκους, κυκλάμινα και μανιτάρια που ξεπηδούν ζωηρά από τη βρεγμένη γη.

Οχι άδικα, αυτή η εποχή είναι για πολλούς ιδανική για περιπλανήσεις σε βουνά και ακροποταμιές, για περιηγήσεις σε παραδοσιακά χωριά και διαμονή σε όμορφους ορεινούς ξενώνες που προσφέρουν δελεαστικά πακέτα για μια αξέχαστη απόδραση.

Οι ορεσίβιοι στα βουνά της ορεινής Ναυπακτίας καλωσορίζουν τους επισκέπτες μπροστά σε φουντωμένα τζάκια με τα κάστανα να τριζοβολούν στην πυροστιά, τα ποτήρια με το τσίπουρο να υψώνονται στο αέρα και όλοι να εύχονται καλό φθινόπωρο!!!

Ιστορίες από τα Κράβαρα

Κατά την αρχαιότητα, κάτοικοι της Ορεινής Ναυπακτίας θεωρούνταν οι Αποδοτοί, συγγενικό φύλο των αρχαίων Αιτωλών, και πρωτεύουσά τους -σύμφωνα με τον Θουκυδίδη- ήταν η πόλη Αιγίτιο που πιθανόν να βρισκόταν στις παρυφές του όρους Κόρακας.

Ωστόσο στη σύγχρονη Ιστορία όλη η περιοχή με τις άγριες βουνοσειρές που ορθώνονται βόρεια από την πόλη της Ναυπάκτου είναι γνωστή με την ονομασία «Κράβαρα».

Οι σκληροτράχηλοι κάτοικοι αυτών των βουνών δούλεψαν στη ροή των αιώνων με πείσμα και υπομονή την άγονη γη τους. Εστησαν πεζούλες στις απότομες πλαγιές και φύτευαν τα μποστάνια τους, ενώ παράλληλα ασχολήθηκαν με την κτηνοτροφία και την υλοτομία.

Κάποιοι από αυτούς, κυρίως οι άκληροι, ασκούσαν συστηματικά το «επάγγελμα» της... επαιτείας για να επιβιώσουν!

Ο Καρκαβίτσας στην πολυδιαβασμένη νουβέλα του «Ο ζητιάνος» αναφέρει λεπτομέρειες για την «τέχνη» των Κραβαριτών ζητιάνων.

Περιγράφει με γλαφυρό τρόπο πώς εκπαίδευαν οι παλιότεροι τούς νεότερους σε διάφορες τεχνικές με τις οποίες παραμόρφωναν το σώμα τους, ώστε να είναι απόλυτα πειστικοί όταν έβγαιναν στην επαιτεία.

Μάλιστα αναφέρεται και στην ιδιαίτερη συνθηματική γλώσσα τα λεγόμενα «Μπολιάρικα» που είχαν αναπτύξει για να συνεννοούνται μεταξύ τους!

Με την πάροδο του χρόνου στήθηκε ένας ολόκληρος μύθος γύρω από αυτήν τη βουνίσια περιοχή, ο οποίος σύντομα πήρε διαστάσεις υπερβολής, ταυτίζοντας το σύνολο των φτωχών και εργατικών αυτών ορεσίβιων ανθρώπων με τη ζητιανιά.

Ψηλά στα έλατα

Η βασική διαδρομή για τα αλπικά τοπία της Ναυπακτίας ξεκινά από την πόλη της Ναυπάκτου, περνά από τη γέφυρα του Μόρνου που δρασκελίζει την πλατιά κοίτη του ποταμού και τραβά τη ζόρικη ανηφόρα.

Η μεσογειακή τοπιογραφία σιγά-σιγά αλλάζει και καθώς το υψόμετρο αυξάνεται, τα πρώτα έλατα κάνουν την εμφάνισή τους! Τώρα πια ξέρεις ότι τα κραβαρίτικα χωριά είναι κοντά.

Εκεί στις μασχάλες των βουνών, σ’ ένα γύρισμα του δρόμου, σε υψόμετρο 950 μέτρων, πίσω από τους ευθυτενείς κορμούς των θαλερών ελάτων, θα δούμε τις στέγες της όμορφης Ελατούς (45 χλμ. από Ναύπακτο) να κατακλύζουν την πλαγιά.

Το χωριό είναι χτισμένο στη ράχη του Κερασοβουνίου, γνωστό και σαν όρος Ομάλια (ψηλότερη κορφή στα 1.694 μ.).

Μέχρι το 1928 το χωριό ονομαζόταν Ελετσού ή Ελετζού -πιθανόν σλάβικης προέλευσης- που σημαίνει «τόπος ευήλιος». Ομως οι περισσότεροι κάτοικοι της σημερινής Ελατούς ήρθαν εδώ στα τέλη τον 18ου αιώνα από τις αντικρινές ακτές του Μοριά.

Αξίζει να περιδιαβείτε τις ανηφορικές γειτονιές του χωριού, να περπατήσετε στα όμορφα μονοπάτια που διατρέχουν δάση ελάτων και καστανιάς, τα οποία αγκαλιάζουν από παντού το ήσυχο χωριό.

Ανω Χώρα - Αμπελακιώτισσα

Από την Ελατού ο δρόμος διασχίζει τον οικισμό και συνεχίζει με φιδίσιες στροφές διατρέχοντάς τοπία απαράμιλλης ομορφιάς για την Ανω Χώρα (9 χλμ.), γνωστή στους παλαιότερους ως Μεγάλη Λομποντίνα.

Το εντυπωσιακό κεφαλοχώρι απλώνει τις γειτονιές του σε ύψος 1.100 μέτρων, στην κατάφορτη από έλατα ράχη του βουνού Σύρτα.

Στο κέντρο του χωριού, εκεί που τελειώνει ο εμπορικός δρόμος, συναντάμε τον εντυπωσιακό ναό της Αγ. Παρασκευής με τα δύο καμπαναριά του.

Λίγο πιο εκεί, θα δούμε κάτω από το στέγαστρο την παλιά Μερσεντές, το θρυλικό λεωφορείο που εκτελούσε τις δεκαετίες του 1960 και '70 το δρομολόγιο Ναύπακτος – Ελατού – Ανω Χώρα, συνδέοντας τα Κράβαρα με τον έξω κόσμο.

Οποιον γεροντότερο και να ρωτήσετε θα έχει να σας διηγηθεί και μια προσωπική περιπέτεια που έζησε σε αυτήν τη διαδρομή.

Από την Ανω Χώρα αξίζει μια σύντομη παράκαμψη μόλις 14 χιλιομέτρων για να επισκεφθείτε το χωριό Αμπελακιώτισσα.

Ο δρόμος στο σύνολό του ασφάλτινος, περιηγείται μέσα από υπέροχα δάση, περνά τη γέφυρα του ποταμού Κάτσαλου και συνεχίζει ανηφορικά για την Αμπελακιώτισσα (παλιότερα Kοζίτσα).

Εδώ θα επισκεφθείτε το ομώνυμο μοναστήρι που χτίστηκε στη θέση όπου το 1455 βρέθηκε, σύμφωνα με τον τοπικό θρύλο, η εικόνα της Θεοτόκου κρεμασμένη σ’ ένα δέντρο.

Η θρησκευτική παράδοση αναφέρει ότι προέρχεται από τα γνωστά Αμπελάκια της Θεσσαλίας και έφτασε εδώ με θαυματουργό τρόπο όταν οι Οθωμανοί κατέλαβαν το χωριό και πέταξαν το εικόνισμα στον Πηνειό.

Με τα πόδια θα προσεγγίσετε το φαράγγι του Κάκαβου ακολουθώντας το μονοπάτι που συνέδεε παλιά, τα χωριά Ανω Χώρα και Αμπελακιώτισσα.

Σύμφωνα με τη μυθολογία, αυτήν τη διαδρομή ακολουθούσε ο Ηρακλής όταν επισκεπτόταν την πόλη Πλεύρωνα της Αιτωλίας.

Το πιο βατό τμήμα του μονοπατιού είναι αυτό που ξεκινά από την Ανω Χώρα μέχρι το ποτάμι του Κάκαβου.

Γιορτή κάστανου και τσίπουρου

Θοδωρής Αθανασιάδης/viewsofgreece.gr

Στις 14 Οκτωβρίου στην πλατεία της Ανω Χώρας, ο Δήμος Ναυπακτίας σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Ανωχωριτών διοργανώνουν τη «Γιορτή κάστανου & τσίπουρου».

Η συγκομιδή του πιο νόστιμου χειμωνιάτικου καρπού συνέπιπτε πάντα με το στήσιμο των «καζαναριών» και την απόσταξη του τσίπουρου.

Μια διαδικασία που χάνεται στα βάθη των αιώνων.

Ακολουθώντας τις πατροπαράδοτες συνήθειες των ορεσίβιων, η σύγχρονη γιορτή επιτάσσει ψήσιμο των κάστανων και δωρεάν κέρασμα σε ντόπιους και επισκέπτες που περιλαμβάνει εκλεκτό τσίπουρο, παραδοσιακές πίτες, λουκουμάδες και τηγανίτες.

Ολο το χωριό τυλίγεται με λαχταριστές μυρωδιές, το γλέντι μερικές φορές, αν ο καιρός το επιτρέπει, συνεχίζεται ώς το ξημέρωμα της Κυριακής με παραδοσιακούς χορούς και κλαρίνα.

 Διαμονή

Ελατού

• «Ελατού» με προνομιακή θέα στο ελατόδασος, ένας οικονομικός ξενώνας με ευγενέστατους οικοδεσπότες και πεντακάθαρα δωμάτια. Στα «συν» το εστιατόριο που λειτουργεί στο ισόγειο, όπου η κυρία Ελένη με ντόπια υλικά κάνει θαύματα, τηλ. 26340 53000

Ανω Χώρα

• «Το Κανναβέικο», παραδοσιακός ξενώνας σε ανακαινισμένο αρχοντικό της βυζαντινής οικογένειας των Κανναβαίων, τηλ. 26340 41077, 26101 

• «Crystal mountain», μεγάλη μονάδα στις παρυφές του χωριού με άνετους χώρους στάθμευσης, τηλ. 26340 41555-7 

• «Αλθαία», παραδοσιακός, ποιοτικός ξενώνας με υπέροχες, καλαίσθητα διακοσμημένες μεζονέτες και στούντιο, τηλ. 26340 26438

• «Το Πανδοχείο της Ρίνας», ολοκαίνουργιος ξενώνας, αξίζει να ζητήσετε δωμάτιο με τζάκι, τηλ. 6944667860

 Κείμενο - φωτογραφίες: Θοδωρής Αθανασιάδης/ viewsofgreece.gr

ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Βόρεια ορεινή Θεσσαλία
Στη σκιά των κορυφών, μέσα σε θαλερά δάση και βουερά ποτάμια, η φύση της νότιας Πίνδου μάς αποκαλύπτει όλο της το μεγαλείο.
Βόρεια ορεινή Θεσσαλία
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Φθινοπωρινή, άγρια ομορφιά
Ενα φιλικό βουνό με εντυπωσιακά πλούσια άγρια φύση, άφθονα μονοπάτια που διατρέχουν σκιερά δάση και χωριά που ακόμη αγνοούν τι θα πει μαζικός τουρισμός… Δεν νομίζω ότι χρειάζεται τίποτα περισσότερο για να...
Φθινοπωρινή, άγρια ομορφιά
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Ψηλά στα Θεοδώριανα
Εντυπωσιακό, ανόθευτο τοπίο που γοητεύει με τις συναρπαστικές αντιθέσεις του. Αυτό που σε καθηλώνει σε αυτόν τον ιδιαίτερο τόπο είναι η επιβλητική κορμοστασιά των Τζουμέρκων με τους βράχινους πύργους τους που...
Ψηλά στα Θεοδώριανα
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Εδώ ακούς το κάλεσμα της φύσης
Χρησιμοποιώντας την ακριτική πόλη της Ηπείρου ως εφαλτήριο, πραγματοποιούμε αναγνωριστικές εξορμήσεις σε έναν τόπο που συναρπάζει με την άγρια φύση του και γοητεύει με το αποτύπωμα των ανθρώπων που έφυγαν.
Εδώ ακούς το κάλεσμα της φύσης
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Ψάχνουμε το χιόνι στα υψίπεδα της Αρκαδίας
Λεβίδι - Βυτίνα▪️Εφορμώντας προς τα υψίπεδα της Πελοποννήσου και πάντα εφοδιασμένοι με αντιολισθητικές αλυσίδες, ελπίζουμε να δούμε κάποια στιγμή τις πολυπόθητες νιφάδες να στήνουν τον χορό τους στον αρκαδικό...
Ψάχνουμε το χιόνι στα υψίπεδα της Αρκαδίας
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Θεσσαλική αρχοντιά με πλούσια ιστορία
Αμπελάκια - Ραψάνη: Δύο αρχοντοχώρια που μοιράζονται την ίδια, ορεινή γειτονιά, χτισμένα αντικριστά το ένα από το άλλο, θαρρείς και συνομιλούν αναπολώντας τα μεγαλεία που πέρασαν, τους ανθρώπους που έφυγαν,...
Θεσσαλική αρχοντιά με πλούσια ιστορία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας