Αθήνα, 27°C
Αθήνα
Αίθριος καιρός
27°C
29.0° 24.1°
2 BF
48%
Θεσσαλονίκη
Αίθριος καιρός
25°C
26.9° 22.0°
1 BF
57%
Πάτρα
Αίθριος καιρός
23°C
22.7° 18.0°
1 BF
64%
Ιωάννινα
Αίθριος καιρός
15°C
14.9° 14.9°
1 BF
88%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
21°C
22.4° 20.9°
3 BF
64%
Βέροια
Αίθριος καιρός
23°C
23.2° 21.0°
1 BF
72%
Κοζάνη
Αίθριος καιρός
17°C
19.5° 17.4°
0 BF
68%
Αγρίνιο
Αίθριος καιρός
23°C
22.7° 22.7°
2 BF
55%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
27°C
28.6° 24.3°
1 BF
49%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
27°C
26.9° 22.9°
3 BF
37%
Ερμούπολη
Σποραδικές νεφώσεις
25°C
27.2° 24.8°
4 BF
65%
Σκόπελος
Αίθριος καιρός
24°C
24.0° 24.0°
2 BF
69%
Κεφαλονιά
Αίθριος καιρός
23°C
22.8° 22.8°
2 BF
75%
Λάρισα
Αίθριος καιρός
23°C
23.0° 22.9°
0 BF
48%
Λαμία
Αίθριος καιρός
26°C
26.8° 20.5°
0 BF
58%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
25°C
24.9° 24.8°
3 BF
60%
Χαλκίδα
Αίθριος καιρός
23°C
28.2° 22.7°
2 BF
50%
Καβάλα
Αίθριος καιρός
27°C
26.6° 21.3°
1 BF
61%
Κατερίνη
Αίθριος καιρός
23°C
23.9° 20.7°
1 BF
81%
Καστοριά
Αίθριος καιρός
19°C
18.8° 18.8°
1 BF
70%
ΜΕΝΟΥ
Τρίτη, 18 Ιουνίου, 2024
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Caleb Azumah Nelson. Ανοιχτή θάλασσα. Μετάφραση: Αλέξης Καλοφωλιάς. Σελ. 276. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, 2022

Η σφοδρότητα του έρωτα

Αυτή είναι η ιστορία μιας αγάπης, μιας σχέσης που δεν άντεξε, ακόμα μια ιστορία αγάπης, μιας σχέσης που δεν άντεξε. Ο πρωτοπρόσωπος αφηγητής, ένας νεαρός μαύρος που ασχολείται με τη φωτογραφία –στοιχεία ταυτότητας που δημιουργούν υπόνοιες συσχετισμού με τον ίδιο τον συγγραφέα Caleb Azumah Nelson–, λέει την ιστορία του απευθυνόμενος σε δεύτερο πρόσωπο στον ίδιο του τον εαυτό.

Βγαίνει από το σώμα του για να πάρει απόσταση, για να μπορέσει να πει την ιστορία αυτή. Οταν γνωρίστηκαν, εκείνη ήταν σύντροφος ενός φίλου του, εκείνος ήταν που ανέλαβε να τους συστήσει ένα βράδυ ανάμεσα σε ποτά και νότες.

Πρώτα ήρθε η φιλία, μέσα της κρύφτηκε και άνθισε ο έρωτας, το τέλος του παρέσυρε τα πάντα στο διάβα του. Η αφήγηση ξεκινάει in medias res, σ’ ένα κουρείο, όπου εκείνη μπαίνει αποφασισμένη να απαλλαγεί από το μακρύ της μαλλί. Ο κουρέας αντιλαμβάνεται το συναίσθημα που αιωρείται ανάμεσα στους δύο νεαρούς, κάτι όμορφο υπάρχει εδώ, λέει. Υστερα, ο αφηγητής θα πιάσει το νήμα από την αρχή, από το βράδυ εκείνο που γνωρίστηκαν.

Ο αφηγητής απομαγνητοφωνεί το μαύρο κουτί της σχέσης, όσα προηγήθηκαν και όσα ακολούθησαν, όσα έκαναν τη φιλία έρωτα, όσα υποχώρησαν και άφησαν πίσω τους ένα κενό, όλα τα μικρά συστατικά της αντίδρασης, την έλξη και την αποκόλληση, εκείνον να αφηγείται την ιστορία. Το τέλος μιας σχέσης αναδύεται ως ενδεχόμενο μόνο εξαιτίας της δημιουργίας της ίδιας της σχέσης, χωρίς σχέση δεν υπάρχει χωρισμός.

Κοινοτοπίες ίσως, κοινοτοπίες που ωστόσο ακόμα γεμίζουν με γράμματα άδειες σελίδες. Μεγάλο μέρος των όσων καταφέρνει ο Νέλσον σχετίζεται με το αφηγηματικό εύρημα, με τον τρόπο που κρύβει το εγώ στο εσύ, παρότι πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο, εύρημα άκρως λειτουργικό, που ταυτόχρονα απλώνει μια σκιά στην οποία στέκεται εκείνη, έτσι αποτυπώνεται και ενδοκειμενικά η απουσία της.

Τώρα, εκείνος αποτελεί τον μοναδικό αυτόπτη μάρτυρα με τον οποίο μοιράζεται την επιθυμία για ανασύσταση μιας ιστορίας που ανήκει πια στο παρελθόν. Η επιτακτικότητα της δευτεροπρόσωπης απεύθυνσης διαθέτει έντονη δυναμική, ικανή να εμπλέξει τον αναγνώστη στην ιστορία, προσφέροντας απλόχερα ένα εμβαδό ταύτισης και διατηρώντας την ένταση σε υψηλά επίπεδα καθ’ όλη τη διάρκεια της αφήγησης. Μια εις εαυτόν ανάκληση των περασμένων, μια απόπειρα επισήμανσης όλων εκείνων των λεπτομερειών, απαρατήρητων ίσως την ώρα της καύσης, αυτό είναι η «Ανοιχτή θάλασσα» (κέρδισε το βραβείο Costa 2021).

Η ιστορία, παρά τα ιδιαίτερα πραγματολογικά στοιχεία, δεν διαθέτει πρωτοτυπία· είπαμε: ακόμα μια ιστορία αγάπης, ακόμα μια σχέση που δεν άντεξε. Αλλά, όπως κάθε ιστορία αγάπης, διαθέτει μια μοναδικότητα, και ο Νέλσον φροντίζει να την αποδώσει.

Ολες αυτές οι λεπτές αποχρώσεις που κάτι οικείο μας θυμίζουν, που κάτι δικό μας έχουν. Το διαρκές εσύ στην απεύθυνση διατηρεί τον αναγνώστη σε συναισθηματική εγρήγορση, τουλάχιστον τον αναγνώστη που θέλησε να διαβάσει ακόμα μία ιστορία αγάπης, τον αναγνώστη που δεν θα πει: και τι με νοιάζει εμένα. Ο συγγραφέας, αφού βρήκε το κατάλληλο αφηγηματικό όχημα, πρόσθεσε τις λεπτομέρειες με λελογισμένη χρήση ποιητικότητας και λυρικότητας, διατηρώντας το βλέμμα στον σκληρό και επώδυνο ρεαλισμό μιας κατάστασης μεταφυσικής όπως αυτή μιας ερωτικής ιστορίας που έληξε.

Πέρα από τα δύο πρόσωπα της ιστορίας, υπάρχουν και συμπρωταγωνιστές: το Λονδίνο, η μαύρη πραγματικότητα, η μουσική και η λογοτεχνία. Συμπρωταγωνιστές που ωστόσο δεν βαραίνουν άνισα την ιστορία, αλλά αποτελούν το απαραίτητο περιτύλιγμα, το σκηνικό εντός του οποίου τοποθετείται η δράση, επιτυγχάνοντας τη συγχρονία.

Πριν από την ανάγνωση, εκτός από προσδοκίες, είχα και επιφυλάξεις. Επιφυλάξεις που δεν είχαν τόσο να κάνουν με το πρωτόλειο ενός νεαρού συγγραφέα και την πιθανή όσμωση στον σωλήνα των εργαστηρίων δημιουργικής γραφής και επιμέλειας, εκεί που οι γωνίες λειαίνονται και η συγχρονία επιβάλλεται, όσο με μια πιθανή συγγένεια με το έργο συγγραφέων όπως ο Λουί ή ο Βουόνγκ, ανάμεσα σε άλλους, ο φόβος για μια απόπειρα αντιγραφής μιας επιτυχημένης συνταγής.

Επιφύλαξη η οποία με κρότο κατέρρευσε. Γιατί ναι, υπάρχει συγγένεια, αλλά ο Βρετανογκανέζος συγγραφέας καταφέρνει να καταστήσει τη δική του φωνή διακριτή, όχι μόνο εξαιτίας του ευρήματος της αφήγησης, αλλά και γιατί πέτυχε να μπολιάσει με την απαραίτητη συναισθηματική πειστικότητα την ιστορία του, να της προσδώσει έναν χαρακτήρα κατεπείγοντος.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Η σφοδρότητα του έρωτα

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας