Αθήνα, 27°C
Αθήνα
Ελαφρές νεφώσεις
27°C
28.6° 24.6°
3 BF
54%
Θεσσαλονίκη
Ελαφρές νεφώσεις
27°C
28.4° 26.0°
4 BF
42%
Πάτρα
Αραιές νεφώσεις
25°C
27.1° 24.0°
3 BF
66%
Ιωάννινα
Ελαφρές νεφώσεις
24°C
23.9° 23.9°
4 BF
35%
Αλεξανδρούπολη
Ελαφρές νεφώσεις
25°C
24.9° 24.9°
3 BF
50%
Βέροια
Σποραδικές νεφώσεις
23°C
28.0° 23.5°
2 BF
65%
Κοζάνη
Αυξημένες νεφώσεις
24°C
24.4° 24.4°
2 BF
27%
Αγρίνιο
Αίθριος καιρός
27°C
27.4° 27.4°
2 BF
46%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
25°C
26.6° 23.8°
2 BF
74%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
25°C
25.9° 24.6°
1 BF
65%
Ερμούπολη
Αίθριος καιρός
23°C
25.8° 21.6°
2 BF
78%
Σκόπελος
Αίθριος καιρός
23°C
24.0° 22.7°
2 BF
68%
Κεφαλονιά
Ελαφρές νεφώσεις
24°C
23.9° 23.9°
4 BF
60%
Λάρισα
Ελαφρές νεφώσεις
32°C
31.9° 31.9°
2 BF
22%
Λαμία
Αίθριος καιρός
30°C
30.5° 25.5°
2 BF
36%
Ρόδος
Ελαφρές νεφώσεις
28°C
30.8° 26.0°
3 BF
59%
Χαλκίδα
Ελαφρές νεφώσεις
28°C
29.9° 25.4°
4 BF
36%
Καβάλα
Ελαφρές νεφώσεις
22°C
24.3° 22.1°
2 BF
72%
Κατερίνη
Αίθριος καιρός
24°C
27.7° 24.2°
2 BF
57%
Καστοριά
Σποραδικές νεφώσεις
21°C
20.9° 20.9°
4 BF
60%
ΜΕΝΟΥ
Τετάρτη, 22 Μαΐου, 2024
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Αννα Καβάν. ΑΝΝΑ ΚΑVAN. Πάγος. Μετάφραση: Λευτέρης Καλοσπύρος. Σελ. 270. ΕΚΔΟΣΕΙΣ GUTENBERG, 2022

Το τέλος του κόσμου

Ο «Πάγος», το τελευταίο βιβλίο της Αννας Καβάν, δημοσιεύτηκε το 1967 και διακρίθηκε ως το καλύτερο βιβλίο επιστημονικής φαντασίας εκείνης της χρονιάς.

Πρόκειται μεν για μια αλληγορική δυστοπία, αλλά τόσο η γραφή όσο και η επινοητικότητα της δομής με τις επαναλαμβανόμενες σεκάνς παραπέμπουν περισσότερο σε απαιτητικά μοντερνικά κείμενα όπως του Μπέκετ ή της Μπαρνς.

Το αγωνιώδες αφήγημα της αποσύνθεσης του αισθητού κόσμου, όπως τον γνωρίζουμε, και της υποχρεωτικής συρρίκνωσης του εσωτερικού κόσμου ώστε ο αφηγητής να επιβιώσει και να φέρει εις πέρας τις απανωτές προκλήσεις κυριαρχoύν, ωστόσο η συνείδησή του διέπεται από έναν ολέθριο σολιψισμό που μας υποχρεώνει να ακολουθήσουμε τη δική του σκέψη και οπτική στη σκληρή μάχη του ενάντια στους πάγους και στο ατέρμονο κυνηγητό της ιδανικής γυναίκας, μιας γυναίκας που θυμίζει τη «βασίλισσα του χιονιού».

Μέσα από τις συνεχείς μεταμορφώσεις εγκαταλείπουμε την όποια προσδοκία μιας λογικής ερμηνείας ή την ψευδαίσθηση κάποιας στοιχειώδους εξέλιξης της πλοκής. Ο κόσμος με το ψυχροπολεμικό κλίμα δεν είναι παρά μια αντανάκλαση μιας θολωμένης συνείδησης που κυριαρχείται από ένα αίσθημα καταδίωξης αλλά και έναν εναγώνιο υπαρξιακό τρόμο.

Η ιστορία ακολουθεί τρεις χαρακτήρες που παλεύουν μεταξύ τους αλλά και ενάντια στον παγετώνα – αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής ή κάποιας άλλης καταστροφής που εξαπλώνεται σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Το χιόνι καλύπτει όλα τα τοπόσημα, σκεπάζει τις πόλεις, οι δρόμοι, ο ένας μετά τον άλλο, κλείνουν, παγώνουν τα ποτάμια ενώ ο ανώνυμος αφηγητής κυνηγάει την αγαπημένη του, μια ανώνυμη εύθραυστη κοπέλα με εντυπωσιακά ασημόλευκα μαλλιά που «έλαμπαν στο φεγγαρόφωτο, σαν φεγγαρόλουστο βενετσιάνικο γυαλί. Της φερόταν σαν να ήταν ένα κορίτσι από γυαλί, κάποιες φορές δεν έμοιαζε αληθινή».

Η κοπέλα είναι φυλακισμένη από τον δεσποτικό σύζυγο και «φύλακά» της και ο αφηγητής, ως άλλος ιππότης σε γοτθικό μυθιστόρημα, καλείται να την ελευθερώσει, ενώ η αϋπνία και τα φάρμακα που παίρνει του δημιουργούν παραισθήσεις.

«Οι νιφάδες που χόρευαν τρελά συμβόλιζαν γενικά τη ζωή. Πέρασε από μπροστά μου η εικόνα της, με τ’ ασημένια μαλλιά να κυματίζουν, και χάθηκε αμέσως μέσα στο πανδαιμόνιο. Σ’ αυτό το χαοτικό ντελίριο ήταν αδύνατον να ξεχωρίσεις τους βίαιους από τα θύματα. Ετσι κι αλλιώς, οι διακρίσεις δεν έπαιζαν κανένα ρόλο σ’ ένα χορό θανάτου όπου όλοι οι χορευτές στροβιλίζονταν στην άκρη του τίποτα».

Και πράγματι, μετά την ανάγνωση μερικών σελίδων διαπιστώνουμε ότι δεν πρόκειται για χαρακτήρες που περιπλανώνται σε μια διαλυμένη χώρα, αλλά για έναν αντιήρωα που παλεύει με τη δική του παράνοια, τους εφιάλτες και τους δαίμονές του που απειλούν να τον αφανίσουν, αγώνας που, όπως ειπώθηκε, αποτυπώνει και τη σχέση της Καβάν με την ηρωίνη – η λευκότητα του χιονιού παραπέμπει στη λευκή σκόνη.

Στον «Πάγο», χώρες, τόποι, κτίρια και δρόμοι παραμένουν ανώνυμα, ενισχύοντας την αίσθηση της αρχικής αβεβαιότητας. Είμαστε χαμένοι και αποπροσανατολισμένοι σε μια ονειρική επικράτεια, χωρίς κάποιον οδοδείκτη που θα μας οδηγήσει προς την έξοδο.

Ο δε αφηγητής, που μας «έβαλε» σ’ αυτόν τον εφιάλτη, γλιστράει στις δικές του ψευδαισθήσεις, αφήνοντάς μας σε ένα τοπίο απ’ όπου θύμα και κυνηγός δεν δύνανται να δραπετεύσουν, καταδικασμένοι σε έναν αέναο αγώνα δρόμου που δεν οδηγεί πουθενά.

Ο τρόμος για τη μεταμόρφωση του κόσμου δεν περιορίζεται, ο πάγος κυριαρχεί και απειλεί να νεκρώσει τον πλανήτη και ο ανώνυμος αφηγητής κυνηγά την αγαπημένη του για να τη σώσει από τους βασανιστές της, αλλά και για να την κάνει ολοκληρωτικά δική του. Ποιος είναι ο δεσμώτης, ποιος είναι ο κυνηγός, ποιος ο προστάτης – οι ρόλοι εναλλάσσονται και θύτης και θύμα εγκλωβίζονται σε ένα εφιαλτικό λευκό σκηνικό.

Ενα αφήγημα εν πολλοίς προφητικό, μια άγρια ιστορία γραμμένη με σπαρακτικό λυρισμό που πενθεί το τέλος ενός κόσμου πολιορκημένου από τις εμμονές και τους εθισμούς των ενοίκων του. Η μετάφραση του Λευτέρη Καλοσπύρου αναδεικνύει την πυκνότητα της γλώσσας του πρωτοτύπου.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Το τέλος του κόσμου

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας