• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 24.4°C / 26.7°C
    2 BF
    50%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    27°C 25.6°C / 28.3°C
    4 BF
    57%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.0°C / 23.0°C
    1 BF
    68%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 14.4°C / 19.0°C
    1 BF
    88%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    21°C 21.0°C / 21.0°C
    2 BF
    88%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    27°C 26.7°C / 26.7°C
    2 BF
    53%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    23°C 22.0°C / 23.9°C
    1 BF
    43%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 18.3°C / 23.0°C
    1 BF
    68%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.1°C / 23.0°C
    2 BF
    83%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 26.0°C / 26.0°C
    3 BF
    57%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.0°C / 26.0°C
    3 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 22.8°C / 25.0°C
    2 BF
    69%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.0°C / 23.0°C
    2 BF
    83%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    27°C 27.0°C / 27.0°C
    4 BF
    47%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    24°C 22.8°C / 25.6°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.0°C / 25.0°C
    4 BF
    69%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 20.0°C / 25.6°C
    2 BF
    60%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 21.7°C / 22.0°C
    1 BF
    83%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    27°C 26.7°C / 27.8°C
    2 BF
    53%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    23°C 22.0°C / 23.9°C
    1 BF
    43%
Εγώ δεν ήμουνα Ελύτης (Ελύτη μ’ έκανες εσύ)

Οδυσσέας Ελύτης

EUROKINISSI

Εγώ δεν ήμουνα Ελύτης (Ελύτη μ’ έκανες εσύ)

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

«Οταν ακούς "τάξη", ανθρωπινό κρέας μυρίζει»

Οδυσσέας Ελύτης

Η μεγάλη μας πορεία στη λεπτή αυτή γραμμή όπου τα όρια ανάμεσα στο γελοίο και στο επικίνδυνο θολώνουν, δεν λέει να σταματήσει.

Μήνυση κατέθεσε, λέει, κάποιος κύριος Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, λέει, απέναντι στη σατιρική σελίδα του facebook «Ελύτης ο ποιητής του Αιγαίου».

Σύμφωνα με το σκεπτικό του μηνυτή, η σελίδα «προσβάλλει βάναυσα τη μνήμη του ποιητή» και «Οποιος έχει στοιχειώδες κριτήριο καταλαβαίνει ότι αυτή η πρακτική είναι απαράδεκτη και αδιανόητη».

Στην πραγματικότητα η ιστοσελίδα δεν σατιρίζει τόσο τον Ελύτη (όχι πως κάτι τέτοιο θα ήταν μεμπτό, ίσα ίσα) όσο τη χρήση του στην ιντερνετική εποχή.

Ο Ελύτης είναι μαζί με τον Τάσο Λειβαδίτη οι δύο κυρίαρχοι ποιητές του ελληνικού ίντερνετ. Οι στίχοι τους αποσπασμένοι από το σύνολο κυκλοφορούν κολλημένοι σε κακόγουστες πιξελιασμένες ταπετσαρίες, συνοδευόμενοι με φρέσκα κιτς ρόδα, νεράιδες, φεγγάρια και σκοτάδια, ή δίπλα σε στοχαστικές πόζες.

Οι φράσεις αυτές καρατομούν τα ποιητικά έργα και τα παρουσιάζουν εκτός πλαισίου, υπογραμμίζουν άκριτα, μονομερώς και με πομπώδη τρόπο στοιχεία της ποίησής τους, τα υποβιβάζουν σε μια φτηνή λειτουργικότητα, ακόμη πιο ανέξοδη και από τις τετριμμένες ευχετήριες κάρτες, μεταμφιέζουν πρόχειρα τον στίχο σε σοφό γνωμικό προς πάσα χρήση και στην αισθητική ουσία τους αντιστρέφουν ό,τι έχει σχέση με τον στίχο, την ποίηση, τη γραφή.

Η σάτιρα της σελίδας «Ελύτης ο ποιητής του Αιγαίου» αντιγράφει την αισθητική αυτή και τη φέρνει στα όριά της.

Μέσω της υπερβολής παρουσιάζει μια σειρά από στερεότυπα και τα τοποθετεί σε μια παράδοξη συνομιλία με μόνο αποτέλεσμα το γέλιο. Στερεότυπα σχετικά με το πώς έχει κυκλοφορήσει ο Ελύτης στη δημόσια σφαίρα της τηλεόρασης, των πολιτικών και των ημερολογίων (ποιητής του έρωτα, της πατρίδας και του Αιγαίου) και στερεότυπα σε σχέση με το ελληνικό καλοκαίρι, την ελληνικότητα, τις διακοπές, το ξεφάντωμα, το θερινό σεξ κ.ά.

Η συνομιλία αυτή ανάμεσα στην υψηλή και τη χαμηλή κουλτούρα γεννά σατιρικά διαμάντια όπως:

«Οταν σε ένα πιτόγυρο προσθέτεις κέτσαπ και μουστάρδα τού αφαιρείς το Αιγαίο, του αφαιρείς την Ελλάδα», «Σήμερα πέταξα στις ράγες του ηλεκτρικού έναν τύπο που μιλούσε στο κινητό και έλεγε: Η Αθήνα είναι πανέμορφη τον δεκαπενταύγουστο», «Οπου και αν ταξιδέψεις Σεφέρη ο Ελύτης σε πληγώνει» και πολλά ακόμη.

Η σελίδα δημιουργεί έναν χαρακτήρα καρικατούρα. Οχι καρικατούρα του Ελύτη, αλλά καρικατούρα της καρικατούρας του ποιητή όπως αυτή έχει προκύψει στον δημόσιο λόγο από πρόχειρες αναγνώσεις, από ανέξοδες αναφορές και από την ατελείωτη τυποποίηση.

Εχω την αίσθηση πως η σάτιρα της σελίδας «Ελύτης ο ποιητής του Αιγαίου» προσφέρει στην ελληνική ποίηση πολύ περισσότερα από πολλές άλλες χρήσεις του ποιητικού έργου του Ελύτη.

Η σάτιρα –ειδικά όταν είναι τόσο πετυχημένη- καθιστά το αντικείμενό της οικείο, ανοιχτό στην κριτική και φυσικά την αποκαθήλωση.

Γδύνει τον στίχο από τη σοβαροφάνεια, τον αποσπά από το μουσείο και τον πετά στον δρόμο, εκεί που η ομιλία και η σκέψη ανασαίνουν.

Η ελληνική ποίηση έχει υποφέρει από πολλές μάστιγες: από τα ελληνικά σχολικά εγχειρίδια, από τους φιλολόγους, από τα ημερολόγια, από τη χρήση της σε εθνικές επετείους και πολιτικούς επικήδειους, από τον παραγκωνισμό της σε ένα δυσθεώρητο βάθρο όπου κανείς δεν μπορεί να την ακουμπήσει.

Για να την πλησιάσει κάποιος πρέπει να την αναζητήσει ανάμεσα σε όλο αυτόν τον όγκο σανού.

Αν το συγκεκριμένο περιστατικό έχει σημασία, αυτό είναι γιατί περιγράφει με παράδοξο τρόπο τους όρους με τους οποίους αντιλαμβανόμαστε την ελευθερία στις μέρες μας. Καθένας μπορεί να αποφασίσει πως ένα «δεν μ’ αρέσει» ή ένα «με προσβάλλει» είναι αρκετό για να ποινικοποιήσει μια μορφή έκφρασης.

Οχι να το απορρίψει, αλλά να το απαγορεύσει και για όλους τους άλλους.

Η περίπτωση της λογοκρισίας στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου -με τις ευλογίες ενός μεγάλου κομματιού του πολιτικού κόσμου (και υπό την ανοχή ενός ακόμη μεγαλύτερου)- μοιάζει να λειτουργεί ως παράδειγμα προς μίμηση.

Και η μεγάλη μας πορεία στη λεπτή αυτή γραμμή όπου τα όρια ανάμεσα στο γελοίο και το επικίνδυνο θολώνουν, δεν λέει να σταματήσει.

http://tsalapatis.blogspot.gr

ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Η δικτατορία των ερωτήσεων: με αφορμή έναν στίχο
Οι πραγματικές ερωτήσεις είναι ακριβώς αυτές που θα έπρεπε να έχουν προηγηθεί. «Είναι η υγεία δημόσιο αγαθό;», «Είναι συμβατό το κέρδος με την υγεία;», «Είναι δυνατόν το μόνο μέτρο προστασίας της ζωής να είναι...
Η δικτατορία των ερωτήσεων: με αφορμή έναν στίχο
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
«Ποιο ρόλο έχει η Ποίηση στην προσωπική σας ζωή;»
Δεν υπάρχει χώρα που να περιφρονεί την ποίηση περισσότερο από την Ελλάδα. Το παράδοξο είναι πως η ποίηση επιβιώνει παρ’ όλα αυτά. Από στόμα σε στόμα, σε μικρές παρέες, μέσα από προσωπικές πρωτοβουλίες.
«Ποιο ρόλο έχει η Ποίηση στην προσωπική σας ζωή;»
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ποίηση και φασίστες
Οι ποιητές επιβιώνουν μετά θάνατον με πολλούς τρόπους. Το μίσος είναι ένας από αυτούς. Πριν από λίγες μέρες άγνωστοι βεβήλωσαν την αναθηματική πλάκα στο σπίτι όπου γεννήθηκε ο Μανώλης Αναγνωστάκης. Οι άγνωστοι...
Ποίηση και φασίστες
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Λόρενς Φερλινγκέτι: τα πρώτα εκατό χρόνια
Στις 24 Μαρτίου ο ποιητής, εκδότης, συγγραφέας και ακτιβιστής Λόρενς Φερλινγκέτι έγινε 100 χρόνων. Από το 1953, ο εκδοτικός του οίκος και το βιβλιοπωλείο City Lights συνέβαλαν όσο λίγοι στη διαμόρφωση της...
Λόρενς Φερλινγκέτι: τα πρώτα εκατό χρόνια
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Πώς ο Ρομπέρτο Μπολάνιο έσωσε την παρτίδα για την ποίηση
Η χρήση του facebook, του Twitter και πιο πρόσφατα και πιο μαζικά του Instagram ανοίγουν τον ποιητικό λόγο σε νέα ακροατήρια και μεγάλους αριθμούς. Το άνοιγμα όμως αυτό δεν αποτελεί αλλαγή παραδείγματος, αλλά...
Πώς ο Ρομπέρτο Μπολάνιο έσωσε την παρτίδα για την ποίηση
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Οι ίσκιοι τον Αύγουστο
Γύρω το φως, η βιαιότητα του ήλιου, το έγκαυμα της ζωής. Ο ήλιος φωτογραφίζει τα πάντα χωρίς να εμφανίζει την εικόνα. Τη συντηρεί σε εκείνη τη δροσιά, μακριά από τον τόπο ή τον χρόνο. Και την υπενθυμίζει...
Οι ίσκιοι τον Αύγουστο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας