Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η Ευρώπη, τα σοκολατάκια, το Αουσβιτς

Η Ευρώπη επιλέγει μια διαφορετική κληρονομιά από την ιστορία της, αυτή των στρατοπέδων συγκέντρωσης, της αποικιοκρατίας, των αντιδραστικών πολιτικών, της μαζικής εξαθλίωσης

EPA/J. LIKOVSKI

Η Ευρώπη, τα σοκολατάκια, το Αουσβιτς

  • A-
  • A+

Κάθε έθνος χρειάζεται το επικό του παρελθόν. Ενα παρελθόν βγαλμένο τόσο από την ιστορία όσο και από τον μύθο. Μια κοινή αναφορά συγκρότησης, τέτοια ώστε να εξασφαλίζει όρους πυκνότητας στο δείγμα και όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ομοιογένεια.

Οι εθνικές επαναστάσεις του 20ού αιώνα είχαν όλες την αφήγησή τους. Ειπωμένες με πολιτικούς όρους, με όρους απελευθέρωσης, με όρους ρομαντικής σύνθεσης του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος.

Κάθε μόρφωμα έχει ανάγκη από κάτι που προηγείται. Μια συλλογική ανάγκη, ένα συμφέρον, μια συγκολλητική αφήγηση που θα το ενοποιήσει στρέφοντάς το επιτακτικά προς το μέλλον. Αυτό το μέλλον είναι και το μόνο στοιχείο που μπορεί να εξασφαλίσει την ύπαρξη στο παρόν.

Εχει λοιπόν νομίζω τρομερό ενδιαφέρον να εντοπίσουμε ποιο είναι το παρελθόν αυτό που επικαλείται η Ευρώπη ως στοιχείο συγκρότησης. Η Ευρώπη ως μόρφωμα, η Ευρώπη ως αφήγηση, η Ευρώπη ως επίκληση όσων νιώθουν ως βασικό στοιχείο ταυτότητας ακριβώς αυτή την επίκληση.

Η Ευρώπη μονίμως παρουσιάζεται ως ένα συμπίλημα επιτευγμάτων, κατακτήσεων και προσώπων. Ως ένα επιλεκτικό βλέμμα προς το παρελθόν. Ενα παρελθόν το οποίο παρουσιάζεται μες στη βιασύνη ενιαίο και συμπαγές λίγο-πολύ σαν τον Ευρωπαίο πολίτη (όχι τον πραγματικό, αλλά αυτόν που κατοικεί σε κάποιο αποστειρωμένο από πραγματικότητα φαντασιακό).

Ηρωες και καλλιτέχνες, ιστορικά γεγονότα και πολιτικοί λόγοι, αιώνες χωρίς αρίθμηση και περιοχές χωρίς γεωγραφία κατοικούν σε ένα ταυτόχρονο παρόν χωρίς χρόνο.

Η πραγματική μας σχέση βέβαια με όλα αυτά είναι αντίστοιχη με τη σχέση που έχουν τα σοκολατάκια Μότσαρτ με τη μουσική. Ως περιτύλιγμα μιας αμφίβολης γεύσης μαζικής παραγωγής, ως τροφή για πνευματικό λίπος με την πρόφαση της άνευ όρων αναφοράς σε ένα άσχετο πρόσωπο και μια άσχετη αξία.

Στην Ευρώπη του σήμερα, μακάριοι μασάμε σοκολατάκια κοιτώντας τις ειδήσεις να διαδέχονται η μία την άλλη. Να αλληλοκαλύπτονται, να εξουδετερώνονται και να σιωπούν στη διαδοχή τους: Η Δανία και η Ελβετία θα κατάσχουν τα μετρητά και τα αντικείμενα αξίας από τους πρόσφυγες, με στόχο να συγκεντρώνονται χρήματα για τη σίτιση και στέγασή τους στη χώρα.

Ο Βέλγος υπουργός Εσωτερικών Jan Jambon, σε συνέντευξή του σε ραδιοφωνική εκπομπή, αναφορικά με τα μέτρα ασφαλείας για το προσφυγικό ζήτημα, πρότεινε να φορούν οι πρόσφυγες ειδικά διακριτικά σήματα, ώστε να εντοπίζονται πιο εύκολα από τις αστυνομικές αρχές.

Με κόκκινη μπογιά έχουν βαφτεί τα σπίτια στα οποία διαμένουν πρόσφυγες στην πόλη Middlesbrough, στη βορειοανατολική Αγγλία.

Στον πρώτο γύρο των γαλλικών περιφερειακών εκλογών του 2015 το ακροδεξιό Εθνικό Μέτωπο ήρθε πρώτο στις 6 από τις 13 περιφέρειες. Οι διαδηλώσεις του ακροδεξιού μορφώματος Pegida πληθαίνουν σε αριθμό και σε πληθυσμό.

Ο αυστριακός στρατός κινείται στα σύνορα Ελλάδας-ΠΓ Δημοκρατίας της Μακεδονίας ώστε να προστατέψει την Ευρώπη από την εισβολή των μεταναστών. Το ΝΑΤΟ θα εμπλακεί στη φρούρηση των συνόρων.

Προφανώς μπορεί κανείς εύκολα να αντιληφθεί πως τα μέτρα και οι απόψεις αυτές δεν έχουν να κάνουν μόνο με το προσφυγικό αλλά στην πραγματικότητα περιγράφουν με τον πιο κυριολεκτικό τρόπο όλο το αξιακό πλαίσιο της Ευρώπης.

Πολύ πιο έντονα από προκηρύξεις και αγάλματα, πολύ πιο εμφατικά από προθέσεις, επικλήσεις και ιδεολογήματα. Και μαζί: η Γαλλία σε μόνιμη κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ο Νότος εμμονικά καταδικασμένος στην εξαθλίωση, τα εργασιακά δικαιώματα ποδοπατημένα, η ανεργία.

Ολα αυτά δεν σημαίνουν φυσικά πως η Ευρώπη αποποιείται την κληρονομιά της. Απλά επιλέγει μια διαφορετική κληρονομιά από την ιστορία της, ίσως πιο χαρακτηριστική από τα σοκολατάκια Μότσαρτ: αυτή των στρατοπέδων συγκέντρωσης, της αποικιοκρατίας, των αντιδραστικών πολιτικών, της μαζικής εξαθλίωσης.

Η Ευρώπη είναι ήδη ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης. Ενα στρατόπεδο συγκέντρωσης διαμελισμένο, μοιρασμένο σε γειτονιές και περιοχές της, εσωτερικευμένο σε σώματα και απόψεις, χαραγμένο από σύρματα συνόρων στο δέρμα των ανθρώπων.

Και όλα αυτά υπό την ανοχή του αυτονόητου, κάτω από τη μαζική σιωπή του αναγκαίου κακού, ενός δολοφονικού πραγματισμού που μετρά νεκρούς ανθρώπους στις θάλασσες του Αιγαίου σηκώνοντας τους ώμους και κουνώντας το δάχτυλο. Και η ησυχία των κατοίκων μετακομίζει το αντίσκηνό της κάθε μέρα και πιο βαθιά στην Ευρώπη του Αουσβιτς.

http://tsalapatis.blogspot.gr

ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ξυπνώντας μέσα στη νέα δυστοπία
Η αίσθηση αυτή πως κοιμάσαι και ύστερα ξυπνάς μέσα σε έναν νέο κόσμο. Σαν να διέσχισες ερήμην σου αποστάσεις στον χρόνο και στον χώρο. Και όμως η απόσταση που διανύει ο καθένας μας είναι διαφορετική. Και...
Ξυπνώντας μέσα στη νέα δυστοπία
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ζώσα λογοτεχνία
«Κλασικό είναι το βιβλίο που όλοι υμνούν αλλά κανείς δεν έχει διαβάσει» αποκρίνεται σε έναν από τους πλέον γνωστούς αφορισμούς του ο Μαρκ Τουέιν. Παράλληλα ακούμε αποκρίσεις τύπου: «Δεν γράφονται πια...
Ζώσα λογοτεχνία
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Στο στάβλο της ικανοποίησης, σημαίνοντας θάνατο*
Η Ευρώπη έχει καταντήσει εδώ και καιρό μια γερασμένη και φοβική ήπειρος. Ενας αμήχανος διεθνής παίχτης βουτηγμένος στη συντήρηση και τον κυνισμό. Και φυσικά σε όλα αυτά οι Ευρωπαίοι πολίτες δεν είναι άμοιροι...
Στο στάβλο της ικανοποίησης, σημαίνοντας θάνατο*
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Η ακολουθία Μάντσεστερ-Λονδίνο-Τορίνο
Στο πλαίσιο της συγκυρίας, στο πλαίσιο της σύγχρονης ευρωπαϊκής μητρόπολης ο φόβος τείνει παγκοσμιοποιημένος να εξισώσει ταυτότητες, παρελθόντα και ιστορίες, ευθύνες και αθωότητες. Η ρητορική των κομμάτων από...
Η ακολουθία Μάντσεστερ-Λονδίνο-Τορίνο
ΕΥΡΩΠΗ
Θλίψη, δάκρυα και... ασφάλεια
Θλίψη, συμπόνια, προτροπές για μεγαλύτερη ασφάλεια και συνεργασία για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας είναι τα γενικά χαρακτηριστικά των αντιδράσεων εκτός βρετανικών συνόρων. «Σήμερα θρηνούμε μαζί σας. Αυτές...
Θλίψη, δάκρυα και... ασφάλεια
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Limbo
Στον Δάντη και πιο συγκεκριμένα στο τέταρτο Ασμα της Κόλασης το Limbo βρίσκεται στην είσοδο της Κόλασης. Οι κάτοικοι του Limbo δεν υφίστανται βασανιστήρια όμοια με τους υπόλοιπους κύκλους της Κόλασης. Η δική...
Limbo

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας