• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 17.6°C / 20.7°C
    2 BF
    55%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.3°C / 17.4°C
    2 BF
    71%
  • Πάτρα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    17°C 16.6°C / 19.0°C
    4 BF
    61%
  • Ιωάννινα
    Βροχοπτώσεις μέτριας έντασης
    9°C 8.9°C / 10.9°C
    2 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.9°C / 17.9°C
    5 BF
    77%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 12.0°C / 17.1°C
    1 BF
    82%
  • Κοζάνη
    Βροχοπτώσεις μέτριας έντασης
    11°C 8.4°C / 13.1°C
    0 BF
    94%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 13.6°C / 17.6°C
    4 BF
    85%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 14.9°C / 17.8°C
    5 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    5 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 16.1°C / 18.9°C
    3 BF
    82%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.6°C / 17.3°C
    6 BF
    63%
  • Κεφαλονιά
    Ασθενής ομίχλη
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    5 BF
    63%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 17.5°C
    0 BF
    77%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.5°C / 18.9°C
    3 BF
    100%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 18.8°C / 19.8°C
    2 BF
    68%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 17.7°C / 20.9°C
    3 BF
    47%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.6°C
    1 BF
    79%
  • Κατερίνη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    16°C 14.2°C / 17.8°C
    2 BF
    51%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 8.8°C / 13.5°C
    2 BF
    94%
Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Γράμματα στον Μπολάνιο 2

  • A-
  • A+

Αγαπητέ Ρομπέρτο,

Τώρα που ξεκαθαρίσαμε πως είσαι νεκρός, δεν υπάρχει τίποτα ανάμεσά μας που να μην έχει ειπωθεί. Γιατί ο θάνατος, όταν διατυπώνεται, δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια κατάφαση στην απόλυτη κυριολεξία του κόσμου. Η μεγάλη κατάφαση.

Ο τρόπος να ταξινομείς τον χρόνο, τον χώρο, τα ονόματα και τις απρόσμενες σιωπές. Ο τρόπος να ονοματίζεις αμετάκλητα. Και η κυριολεξία αυτή παραμένει πολλά πολλά χρόνια ύστερα από εμάς. Κυριολεκτεί ακόμα και στην απουσία μας (κυρίως τότε) περιλαμβάνοντάς την.

Ο κόσμος συνεχίζει να μιλά όταν εμείς σταματήσουμε να μιλούμε και μας διατηρεί ως λέξεις, αναφορές, θροΐσματα νοήματος σε ένα γίγνεσθαι βουβό. Μετά τον θάνατο όλα ειπώνονται ταυτόχρονα. Και αυτό το ταυτόχρονα είναι ο δικός σου χρόνος.

Σκέφτομαι διαβάζοντας τα βιβλία σου πως η ηλικία είναι αυτή που επιτρέπει τα πρότυπα. Αυτή που πραγματικά μας οδηγεί στο να βλέπουμε τα παραδείγματα της ζωής ως τέτοια. Ως δρόμους που μπορούμε να ακολουθήσουμε. Η ταύτιση υπάρχει μόνο όταν το ενδεχόμενο λειτουργεί, μόνο όταν μπορούμε να φανταστούμε τον εαυτό μας σε μια θέση παρόμοια με αυτήν που θαυμάζουμε. Κάπου, σε κάποιο μέλλον προς ενοικίαση.

Τι γίνεται όμως όταν το ίδιο αυτό συναίσθημα μας πιάνει σε μια ηλικία που αποτρέπει τα ενδεχόμενα; Σε μια ηλικία που οι δυνατότητες στενεύουν, οι στροφές της ζωής γίνονται τόσο απότομες που μοιάζουν με επιβεβαιωμένο τρακάρισμα και όλες οι σημαντικές αποφάσεις έχουνε ήδη παρθεί; Πώς διαχειριζόμαστε τα νέα μας πρότυπα όταν ο χαρακτήρας μας έχει ήδη σχηματιστεί;

Γυρνούμε πίσω, σε μια ηλικία που όλα ήτανε πιθανά. Σε ένα συναίσθημα περισσότερο παρά σε μια χρονολογία. Γινόμαστε το συναίσθημα αυτό και ο κόσμος απλώνεται και πάλι μπροστά στα μάτια μας μεγάλος. Σαν να ξεκινούμε μόλις τώρα.

Ετσι, όταν διαβάζουμε μια από τις ιστορίες σου, μια από αυτές που περιγράφεις τη ζωή σου ή τους άγριους ντετέκτιβ σου, γινόμαστε νέοι. Δεν απορρίπτουμε τον εαυτό μας ως έχει. Τον διαπραγματευόμαστε από την αρχή αναζητώντας ένα άλλο κέντρο βάρους. Ενα κέντρο που ήταν πάντοτε εκεί αλλά μπορεί για λίγο να ξεχάστηκε. Δεν αναπολούμε. Επιβεβαιώνουμε. Πως κάτι από αυτό το ενδεχόμενο που δεν ακολουθήσαμε υπάρχει ακόμη μέσα μας σαν κάρβουνο που επιβιώνει κόκκινο, για καιρό πολύ αφού σβήσει η φωτιά.

Στις πιο μεγαλειώδεις στιγμές της, η λογοτεχνία μετατρέπει έναν από τους τόσους εαυτούς που κατοικούν τον εαυτό μας σε πρότυπο. Και έτσι, για μια στιγμή, για όσο κρατάει η ανάγνωση έστω, γινόμαστε και πάλι ολόκληροι. Συμπαγείς. Ενσωματώνοντας τις αντιφάσεις μας σε μια αποδοχή της ζωής. Γιατί μέσα από τις αναγνώσεις το νόημα του θροΐσματος επιβεβαιώνει πως ό,τι πέρασε, πέρασε καλά.

Διαβάζοντας τα βιβλία σου το καταλαβαίνω. Η μεγάλη λογοτεχνία είναι πάντοτε εξομολόγηση. Οχι του συγγραφέα. Αλλά του αναγνώστη. Του ανθρώπου αυτού που παζαρεύει τις παραλλαγές της πραγματικότητας ώστε να καταλήξει στη δική του εκδοχή. Είμαστε ρευστοί. Οντα της αφήγησης και όχι της σάρκας. Βίοι από χαρτί και από μελάνι.

Μεταφορές μεταφορών με τον συγγραφέα μας να ξεχνά διαρκώς πίσω από τα τόσα πέπλα νοήματος τη δική μας κυριολεξία. Αλλά μπροστά στη ρευστότητα του κειμένου το δικό μας αχανές αποκτά σχήμα. Ο κόσμος μοιάζει και πάλι προσπελάσιμος, κατανοητός. Και μαθαίνουμε από την αρχή, στην ειλικρίνεια της εξομολόγησής μας, μέσω της γλώσσας ενός άλλου (της δική σου γλώσσας) να κυριολεκτούμε από την αρχή.

Κυριολεξίες, καταφάσεις, αναγνώσεις, πρότυπα. Το ξέρω, σε σκοτίζω. Και το να αναρωτιέσαι διαρκώς σίγουρα δεν είναι ο καλύτερος τρόπος να συμπεριφέρεσαι στους νεκρούς. Και η φλυαρία κάποιες φορές, το ξέρω, είναι μέγεθος ισόποσο του θανάτου. Αλλά από την άλλη έχουμε ανάγκη να σου μιλούμε. Οχι για να επιβεβαιώσουμε πως παραμένεις ζωντανός μέσα από το έργο σου (τι κοινοτοπία!), όχι ως μια άσκηση πένθους για το γεγονός πως ποτέ δεν θα σε γνωρίσουμε. Πιο πολύ για να επιβεβαιώσουμε πως εμείς οι ίδιοι είμαστε ζωντανοί. Και πιο ζωντανοί ακόμη γιατί υπήρξαμε φανατικοί αναγνώστες σου.

Και αυτό σου το χρωστάμε.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Πώς ο Ρομπέρτο Μπολάνιο έσωσε την παρτίδα για την ποίηση
Η χρήση του facebook, του Twitter και πιο πρόσφατα και πιο μαζικά του Instagram ανοίγουν τον ποιητικό λόγο σε νέα ακροατήρια και μεγάλους αριθμούς. Το άνοιγμα όμως αυτό δεν αποτελεί αλλαγή παραδείγματος, αλλά...
Πώς ο Ρομπέρτο Μπολάνιο έσωσε την παρτίδα για την ποίηση
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ζώσα λογοτεχνία
«Κλασικό είναι το βιβλίο που όλοι υμνούν αλλά κανείς δεν έχει διαβάσει» αποκρίνεται σε έναν από τους πλέον γνωστούς αφορισμούς του ο Μαρκ Τουέιν. Παράλληλα ακούμε αποκρίσεις τύπου: «Δεν γράφονται πια...
Ζώσα λογοτεχνία
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Τα υπογραμμισμένα βιβλία
Κάθε υπογράμμιση είναι μία υποχρεωτική εστίαση σε συγκεκριμένα σημεία που ενδεχομένως να προσπερνούσες ή να μην έδινες τόση σημασία.
Τα υπογραμμισμένα βιβλία
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ξημερώνει πάλι στην Αμερική
Το νέο βιβλίο της Αννας Μαρία Δρουμπούκη αποτελεί μία διαδικασία κατά την οποία η πολιτισμική και πολιτική σημειολογία αναδεικνύονται ώστε να μας αποκαλύψουν τις μετατοπίσεις που συντελέστηκαν στις ΗΠΑ σε μια...
Ξημερώνει πάλι στην Αμερική

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας