• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    18°C 15.4°C / 19.5°C
    0 BF
    85%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 11.6°C / 15.5°C
    1 BF
    88%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    17°C 15.0°C / 18.8°C
    2 BF
    82%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 12.5°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 12.4°C
    0 BF
    87%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.6°C / 14.7°C
    2 BF
    84%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 9.1°C / 10.0°C
    2 BF
    76%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.1°C / 18.5°C
    1 BF
    91%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.8°C / 18.1°C
    3 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    2 BF
    78%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    19°C 16.1°C / 19.4°C
    1 BF
    70%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.0°C / 19.0°C
    1 BF
    70%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.4°C / 19.4°C
    2 BF
    76%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    10°C 9.9°C / 10.5°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    14°C 10.5°C / 14.0°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 11.8°C / 17.1°C
    1 BF
    79%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    17°C 15.6°C / 19.8°C
    1 BF
    81%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    1 BF
    88%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 11.7°C / 15.6°C
    2 BF
    75%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    2 BF
    84%
AP Photo/Henny Ray Abrams, File
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Φερλινγκέτι: ρέκβιεμ για μια γενιά

  • A-
  • A+
Ο θάνατος του Λόρενς Φερλινγκέτι, ενώ ένας νέος τρομακτικός κόσμος απλώνεται γύρω μας, μας υπενθυμίζει με πικρό τρόπο την απόσταση που έχουμε διανύσει από τη γενιά των μπιτ.

Ο θάνατος του Λόρενς Φερλινγκέτι την προηγούμενη εβδομάδα στα 101 του χρόνια σηματοδοτεί το τέλος ενός κόσμου. Ο Φερλινγκέτι αποτελούσε την τελευταία ίσως φιγούρα μιας εποχής που εδώ και καιρό έχει περάσει χωρίς επιστροφή. Οχι απλώς της γενιάς των μπιτ, αλλά ολόκληρου του μεταπολεμικού δημιουργικού κόσμου στην αμερικανική εκδοχή του.

Μια γενιά που έζησε τον παράλογο εφιάλτη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και βγαίνοντας από αυτόν ζήτησε να οικοδομήσει τον κόσμο ακριβώς με τα υλικά που αντιστέκονταν στον παραλογισμό. Με την απόλαυση απαλλαγμένη από ταμπού και ηθικολογικά δόγματα, με την επανεφεύρεση των ανθρώπινων σχέσεων, της συντροφικότητας και της φιλίας, με την πολιτική βγαλμένη στους δρόμους και την ποίηση εκτός βιβλιοθήκης και εκτός Πανεπιστημίου.

Εξερευνώντας εξαρχής τη σχέση του ανθρώπου με την πνευματικότητα, την κοινωνία και τη φύση. Περιγράφοντας με τους τρόπους της περισσότερο μια διάθεση και λιγότερο μια προγραμματική τοποθέτηση.

Ως ποιητής ο Φερλινγκέτι θα ενσαρκώσει τη διάθεση αυτή. Η απαράβατη ελεύθερη μορφή, ο ανοιχτός στίχος που φέρνει ως προϋπόθεση πρωτίστως την απαγγελία και δευτερευόντως την ανάγνωση, η αναφορά στον αμερικανικό περίγυρο γεγονότων και αντικειμένων, το πολιτικό στίγμα ως ανθρωπιστική στάση απέναντι στις εξελίξεις, η καθημερινότητα ως κοίτασμα δημιουργικότητας αποτελούν στοιχεία σε πλήρη αρμονία με τα προτάγματα της εποχής που τα δημιούργησε. Η ποίηση βγαίνει από το βιβλίο και κατοικεί τον κόσμο. Οπως ο ποιητής βγαίνει από τη γραφή και ζητά να δώσει σχήμα στον κόσμο αυτό.

Γιατί πέρα από ποιητής ο Φερλινγκέτι θα βρεθεί στο κέντρο των λογοτεχνικών πραγμάτων και ως εκδότης. Από το 1953 ο εκδοτικός του οίκος και το βιβλιοπωλείο City Lights στο Σαν Φρανσίσκο θα συμβάλουν όσο λίγοι στη διαμόρφωση της αμερικανικής και της παγκόσμιας ποίησης. Ξεκινώντας από το 1956 με τη ληξιαρχική πράξη γεννήσεως της μπιτ ποίησης, εκδίδοντας το «Ουρλιαχτό» του Αλεν Γκίνσμπεργκ.

Περνώντας στη συνέχεια στη μάχη κατά της αμερικανικής λογοκρισίας κερδίζοντας τις δίκες για το ίδιο βιβλίο, στρέφοντας πάνω του το διεθνές ενδιαφέρον. Διευρύνοντας το παράδειγμα εκδίδοντας τη «Βενζίνη» του Κόρσο, τα ποιήματα του Λαμαντία, τα πρώτα διηγήματα του Μπουκόφσκι και φέρνοντας στην αμερικανική γλώσσα τα ποιήματα του Νίκανορ Πάρα και του Αντρέι Βοζνεσένσκι. Φέρνοντας το underground στο προσκήνιο και καθιερώνοντάς το ως νόμιμο πυρήνα της ποιητικής υπόστασης.

Γιατί άλλωστε η γενιά των μπιτ δεν αποτέλεσε αποκλειστικά ένα λογοτεχνικό κίνημα. Ακόμα περισσότερο αποτέλεσε την τελευταία έκφανση της ταύτισης ζωής και δημιουργίας και μάλιστα με συλλογικούς όρους.

Την έκφραση ενός τρόπου που ξεκινά από τους Αγγλους ρομαντικούς ποιητές, περνά στην ομάδα των Γάλλων σουρεαλιστών και καταλήγει στους νέους της Νέας Υόρκης και του Σαν Φρανσίσκο της δεκαετίας του '50. Κουβαλώντας μαζί την κατάχρηση, τη διεύρυνση των ορίων, την αμφισβήτηση και την αλληλεγγύη και την ποίηση ως κεντρικό κώδικα της ύπαρξης.

Ο θάνατος του Λόρενς Φερλινγκέτι, ενώ ένας νέος τρομακτικός κόσμος απλώνεται γύρω μας, μας υπενθυμίζει με πικρό τρόπο την απόσταση που έχουμε διανύσει από τη γενιά αυτή. Οι άνθρωποι της γενιάς των μπιτ και οι άνθρωποι της καραντίνας μοιάζουν να κατοικούν πια έναν διαφορετικό πλανήτη. Τα παλιά προτάγματα ηττήθηκαν και τα νέα δεν έχουν εφευρεθεί ακόμη. Το Σαν Φρανσίσκο από κέντρο της αντικουλτούρας μεταμορφώθηκε σε κέντρο των tech boys και της Silicon Valley, μέχρι να εγκαταλειφθεί μαζικά την περίοδο του κορονοϊού προς όφελος της εξ αποστάσεως εργασίας.

Το ποίημα έγινε και πάλι μια κλειστή υπόθεση, με την εξομολογητική ποίηση και την ηθική των ταυτοτήτων να τη στέλνουν πίσω στην εσωστρέφεια μέσα μάλιστα σε ένα περιτύλιγμα εξωστρέφειας. Και όμως οι στίχοι, τα παραδείγματα και οι αφηγήσεις είναι ανθεκτικά υλικά. Αρκεί να μην υποβιβαστούν στη ρηχότητα της μυθολογίας ή στο άδειο της μίμησης και της επανάληψης.

Γιατί τελικά οι εποχές συμβαίνουν παράλληλα και κατοικούν η μία μέσα στην άλλη. Δίνοντας λύσεις αναδρομικές σε προβλήματα που δεν έχουν καν τεθεί, ξεκλειδώνοντας κλειδαριές από πόρτες που ακόμη δεν χτίστηκαν. Ή όπως θα έλεγε και η προστακτική του Λόρενς Φερλινγκέτι: «Ποιητές, βγείτε απ’ τα ντουλάπια σας// ανοίξτε τα παράθυρα, τις πόρτες σας ανοίξτε(…) Το άγριο παιδί του Γουίτμαν κοιμάται ακόμη εδώ. Ξυπνήστε και βγείτε στον ελεύθερο αέρα».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Λόρενς Φερλινγκέτι: τα πρώτα εκατό χρόνια
Στις 24 Μαρτίου ο ποιητής, εκδότης, συγγραφέας και ακτιβιστής Λόρενς Φερλινγκέτι έγινε 100 χρόνων. Από το 1953, ο εκδοτικός του οίκος και το βιβλιοπωλείο City Lights συνέβαλαν όσο λίγοι στη διαμόρφωση της...
Λόρενς Φερλινγκέτι: τα πρώτα εκατό χρόνια
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Θερινό αντίο στον Σαμ Σέπαρντ
Στις 27 του Ιούλη ο Σαμ Σέπαρντ αποχαιρέτησε τα 73 του χρόνια, στο σπίτι του στο Κεντάκι των Ηνωμένων Πολιτειών. Παρά την ενασχόλησή του με την ηθοποιία ή τα κινηματογραφικά σενάρια, ο Σαμ Σέπαρντ υπήρξε πάνω...
Θερινό αντίο στον Σαμ Σέπαρντ
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο Λειβαδίτης και οι Ρώσοι
Ο Λειβαδίτης δεν «καπελώνει» τους μεγάλους συγγραφείς κάνοντας νοηματικές και λογοτεχνικές αυθαιρεσίες. Τους γνωρίζει καλά και τους αποδίδει στο ευρύ κοινό του περιοδικού με σεβασμό και πάθος.
Ο Λειβαδίτης και οι Ρώσοι
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Γράμματα στον Μπολάνιο 2
Στις πιο μεγαλειώδεις στιγμές της, η λογοτεχνία μετατρέπει έναν από τους τόσους εαυτούς που κατοικούν τον εαυτό μας σε πρότυπο.
Γράμματα στον Μπολάνιο 2
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Γράμματα στον Μπολάνιο
Η σκιά σου μαζεύει όλες τις γλώσσες και τις φιλτράρει μέσα από τα βιβλία σου μέχρι να τις φέρει στη μία και μόνη γλώσσα, τη γλώσσα των ιστοριών και των μύθων σου.
Γράμματα στον Μπολάνιο
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ο Θεοδωράκης και η ποίηση
Οι συγκεκριμένες μελοποιήσεις και τα συγκεκριμένα ποιήματα που επιλέχθηκαν από τον Θεοδωράκη καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό αυτό που ο κόσμος αναγνωρίζει ως μεγάλη ποίηση.
Ο Θεοδωράκης και η ποίηση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας