Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Εσωτερικεύοντας την πανδημία
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εσωτερικεύοντας την πανδημία

  • A-
  • A+
Οι διακοπές του καλοκαιριού ήταν μια ένοχη αισιοδοξία ανάμεσα στην καραντίνα που έφυγε και την επιστροφή των μέτρων το φθινόπωρο.

Δεν ξέρω πόσες φορές μου έχει συμβεί. Ξέρω όμως πως μου συνέβη και πάλι. Οταν βλέπεις ταινίες. Και βλέπεις τους ανθρώπους να συναντιούνται στον δρόμο και να φιλιούνται σταυρωτά, να δίνουν τα χέρια, να αγκαλιάζονται. Γέρους ανθρώπους να στέκουν σε λεωφορεία και τρένα, πάρτι σε κλειστό χώρο γεμάτα ανθρώπους. Στις πιο απλές στιγμές. Στις πιο απλές εικόνες. Εχεις αυτή την αίσθηση πως κάτι δεν πάει καλά. Πως κάτι σε ξενίζει και σε κρατά σε απόσταση.

Δεν καταλαβαίνεις αμέσως τι είναι αλλά σύντομα σου αποκαλύπτεται. Είναι η απουσία της επιδημίας. Η κανονικότητα των ανθρώπων. Η ελευθερία των σωμάτων, των αποστάσεων και των συμπεριφορών. Στιγμιαία κάτι μέσα σου δυσανασχετεί. Σαν να θες να τους κάνεις παρατήρηση, να τους δώσεις συμβουλές και να τους φορέσεις μάσκες. Να τους σπρώξεις μέχρι να βρεθούν σε σωστές αποστάσεις.

Ανακαλύπτεις, έτσι, πόσο ενσωματωμένη είναι η κατάσταση. Πως έχει περάσει στο σώμα και το βλέμμα σου. Πως έχει γίνει αντανακλαστικό, αυτοματισμός. Ενας τρόπος να αναλύεις και να δέχεσαι τον κόσμο. Αυτή η έκτακτη ανάγκη που έχει γίνει κανονικότητα. Ενας τρόπος σου μέσα στον χώρο. Μια συμπεριφορά που ρυθμίζει τον χώρο αυτό. Τις αποστάσεις, τις συμπεριφορές, το σωστό και το λάθος. Και τελικά αυτό που νιώθεις είναι το πόσο παρόν είναι κάθε φορά το παρόν σου. Διαφέροντας απόλυτα από κάθε τι που έχει προηγηθεί. Από κάθε τι που ονόμαζες κανονικότητα.

Μα το παρελθόν αδιαφορεί επιδεικτικά για το παρόν. Και έχει την τάση να επαναλαμβάνεται διαρκώς και πάντα με τον ίδιο τρόπο. Η ταινία συνεχίζει. Οι άνθρωποι φιλιούνται και αγκαλιάζονται, σπανίως θα τους δεις να πλένουν τα χέρια τους, ακόμα πιο σπάνια θα φορέσουν μάσκες. Ο Μπόγκαρντ συνεχίζει να σφίγγει πάνω του την Ιγκριντ Μπέργκμαν, η Τζιν Σίμπεργκ να περιφέρεται στους δρόμους του Παρισιού και ο μεγάλος Λεμπόφσκι αράζει όπου βρει.

Δεν γνωρίζουν και δεν θα γνωρίσουν τη δική μας κατάσταση. Επιδεικτικοί στην άγνοιά τους θα συνεχίσουν να εκτελούν χωρίς αλλαγές τους ρόλους τους. Με την ίδια αυστηρή ακρίβεια. Εγκλωβισμένοι εντός της καταγραφής, ελεύθεροι από μέτρα και κανόνες της πανδημίας. Το παρελθόν αδιαφορεί για αυτήν. Οχι γιατί δεν αλλάζει (αλλάζει κάθε στιγμή). Αλλά γιατί η επανάληψη το προστατεύει.

Εχουμε φτάσει στο σημείο, η κανονικότητα να μας εκπλήσσει. Και το πιο ενδιαφέρον στις ταινίες δεν είναι πια ούτε η πλοκή ούτε οι χαρακτήρες. Είναι το τίποτα. Αυτό το ανάμεσα στα γεγονότα. Η ελευθερία με την οποία κάποιος μπαίνει σε ένα μαγαζί για να πάρει κάτι, το στριμωξίδι στο μετρό, η χειραψία με έναν γνωστό. Δεν χρειαζόμαστε πια εφέ και σούπερ ήρωες. Μια αγκαλιά αρκεί για να τρομάξουμε.

Και αν οι ταινίες συνεχίζουν να μας αφορούν ακριβώς με τον ίδιο τρόπο είναι γιατί βρισκόμαστε μετέωροι. Πιστεύουμε πως όλα θα επιστρέψουν στην κανονικότητά τους ενώ ταυτόχρονα βιώνουμε τους περιορισμούς. Το μισό μας κομμάτι βρίσκεται στο παρελθόν, ενώ το άλλο κομμάτι αποστειρώνει τα ψώνια από το σούπερ μάρκετ. Δεν έχουμε αποδεχτεί ως κανονική την κατάσταση που βιώνουμε. Αλλιώς οι ταινίες θα μας αφορούσαν με πολύ διαφορετικό τρόπο. Ως τεκμήρια μιας εποχής που παρήλθε.

Οι διακοπές του καλοκαιριού ήταν ακριβώς αυτό. Οχι παραθερισμός. Αλλά μια επιστροφή σε παλαιότερες συμπεριφορές και κινήσεις. Μια ένοχη αισιοδοξία ανάμεσα στην καραντίνα που έφυγε και την επιστροφή των μέτρων το φθινόπωρο. Ο τόπος των διακοπών δεν ήταν το μέρος των διακοπών. Αλλά το σώμα. Εκεί συντελέστηκε η διακοπή. Στο ξεκλείδωμά του. Στην επιστροφή σε μια χαμένη κανονικότητα. Μια επιστροφή σε ένα παρόν που να ταιριάζει στο παρελθόν και στις ταινίες.

Να όμως που η ταινία συνεχίζει και πάλι αγκαλιάζονται. Και συ και πάλι δυσφορείς. Μετέωρος και εγκλωβισμένος στο παρόν, να μυρίζεις αντισηπτικό και να μην μπορείς να βρεις μια μπίρα μετά τις 12. Και περιμένεις.

Να τελειώσει η ταινία, να περάσει η πανδημία, το σώμα να αρχίσει να ξεχνά αυτούς τους τρόπους. Και να έρθει μια μέρα που το μόνο σημείο όπου θα μπορείς να συναντήσεις τους τρόπους αυτούς θα είναι κάποια ταινία που θα γυριστεί αργότερα ώστε να μας θυμίσει όσα συνέβησαν το έτος 2020.

ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ποιο καλοκαίρι;
Το φετινό καλοκαίρι προέκυψε σχεδόν από τύχη. Δεν κατασκευάστηκε για να σε ξεκουράσει. Κατασκευάστηκε για να το καταναλώσεις όσο περισσότερο μπορείς.
Ποιο καλοκαίρι;
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Πορτρέτο του καλλιτέχνη ως φαντάσματος
Για μερικούς η νέα κρίση προκύπτει ως μια νέα ευκαιρία (business as usual). Η ιδεολογία όχι μόνο δεν μπορεί να παρακαμφθεί, στο όνομα του συναγερμού και της εθνικής συμφιλίωσης, αλλά όλες οι αλλαγές θα είναι...
Πορτρέτο του καλλιτέχνη ως φαντάσματος
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ο μεγάλος αδελφός και ο μεγάλος οικείος
Εκλεπτυσμένη ή χοντροκομμένη, διακριτική ή εξεζητημένη, μέσα από έναν μεγάλο οικείο ή έναν μεγάλο αδελφό, η προπαγάνδα ακούγεται το ίδιο κακόηχη. Και ακόμα περισσότερο στην ησυχία των άδειων δρόμων της...
Ο μεγάλος αδελφός και ο μεγάλος οικείος
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Με σφιγμένα τα δόντια 
Η κατάσταση που ζούμε έχει όρους αλλαγμένους αλλά όχι τελείως καινούργιους. Γιατί στην πραγματικότητα δεν είναι αλλαγή. Είναι μετατόπιση. Εστίαση. Καθένας οχυρώνεται στην οικειότητά του. Το σπίτι ξαφνικά...
Με σφιγμένα τα δόντια 
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ο Σέξπιρ και η καραντίνα
Ο Ουίλιαμ Σέξπιρ έζησε όλη του τη ζωή παράλληλα με τις διάφορες εξάρσεις της βουβωνικής πανώλης. Αυτό που είναι εντυπωσιακό είναι το πώς μια καθημερινή συνομιλία με τον θάνατο δεν βρήκε τη θέση της στη σκηνή.
Ο Σέξπιρ και η καραντίνα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας