Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η Αντιγόνη των βράχων
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η Αντιγόνη των βράχων

  • A-
  • A+

Θέατρο της Πέτρας, μετά τον Δεκαπενταύγουστο. Η ζέστη βαριά, οι δρόμοι προς το θέατρο άδειοι και παντού αυτή η μυρωδιά από αντισηπτικό. Η μυρωδιά αυτή που είναι πια σχεδόν γεύση και μαζί ανασφαλής ασφάλεια. Το παρκάρισμα και η ανηφόρα όμοια όπως σε τόσες συναυλίες στο παρελθόν και άλλες τόσες παραστάσεις. Ο κόσμος σαφώς λίγος, άνθρωποι με μάσκες να σε χαιρετούν και συ να μην είσαι σίγουρος ποιοι ακριβώς είναι. «Είπαμε να έρθουμε. Ποιος ξέρει σε πόσο καιρό θα ξαναδούμε παράσταση και πώς θα κυλήσει το φθινόπωρο». Παντού στο κοινό ένα μάγκωμα και μια αμφιβολία. Γνωστοί τόποι που απαιτούν καινούργιους τρόπους, απόσταση, μάσκα κατά τη διάρκεια της παράστασης, απουσία αγγιγμάτων. Λίγο θερινή διασκέδαση και λίγο χειμώνας σε αναμονή. Το πλήθος που φοράει τη μάσκα στις κερκίδες είναι από μόνο του ένα θέαμα. Λευκές βούλες μέσα σε ένα σκοτάδι που πέφτει. Η εκκωφαντική παρουσία μιας κατάστασης από την οποία πίστευες πως έστω για λίγο θα ξεφύγεις. Μα είναι διαρκώς εδώ, γύρω σου, στους γύρω σου, στο βλέμμα σου, αγκαλιάζει σαν μάσκα το πρόσωπό σου. Πότε θα τελειώσει όλο αυτό; Αυτή η βουβή αναμονή που δεν συνηθίζεται και δεν καταπίνεται.

Και ύστερα η παράσταση ξεκινά.

Η Αντιγόνη. Από την ομάδα Σημείο Μηδέν σε σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου. Το έργο του Σοφοκλή κουβαλά το ίδιο τσαλάκωμα και δυσκολία -έστω για πολλούς από εμάς- που κουβαλά ο εθνικός ύμνος. Η διδασκαλία στο σχολείο, οι άπειρες επαναλήψεις, η χρήση της ως συμβόλου για εύκολες μεταφορές στον δημόσιο λόγο, οι άπειρες παραστάσεις που επιμένουν σε μια παρόμοια ανάγνωση, σε παρόμοιες κυρίαρχες αντιθέσεις και προεκτάσεις. Ο πατριωτισμός της επανάληψης. Η παράσταση όμως κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση. Δεν είναι η ελλειπτικότητα ή η κυρίαρχη σωματικότητα της απόδοσης. Δεν είναι η μορφική αποδόμηση των συγκεκριμένων συμβάσεων. Είναι η κυριαρχία του θρηνητικού και του διονυσιακού στοιχείου. Στοιχείων που όταν επαναφέρεις το κείμενο στο μυαλό σου καταλαβαίνεις πως βρίσκονταν πάντοτε εκεί. Αλλά δε αναδεικνύονταν, δεν κυριαρχούσαν. Εδώ είναι καθαρά. Οχι ως φόρμα αλλά και ως ουσία. Και σε συνδέουν με κάτι βαθύτερο. Κάτι ανθρώπινο πέρα από τον λόγο. Κάτι κοινό πέρα από την εποχή.

Και ενώ αυτή η σύνδεση κυριαρχεί, βλέπεις το σκοτάδι που απλώνεται ως βάθος της σκηνής στον αχανή χώρο πίσω από το θέατρο. Και βλέπεις τα κάθετα βράχια του παλιού νταμαριού να δεσπόζουν στα πλάγια. Δύο μεγέθη που σου επιβάλλουν την κλίμακά τους ενώ η παράσταση συνεχίζεται. Και γίνεσαι μικρός απέναντί τους. Μικρός απέναντι στα λόγια του Σοφοκλή και μικρός απέναντι στην παρουσία της πανδημίας που το γύρω σου διαρκώς σου υπενθυμίζει. Και βλέπεις σε αυτή την κλίμακα, που ξεφεύγει του μεγέθους, το μικρό κοινό. Τους λίγους αυτούς ανθρώπους που αποφάσισαν να έρθουν και τώρα στοιβάζονται στο ημίφως. Και τα λόγια της Αντιγόνης να συνεχίζουν. Και τα βράχια και το σκοτάδι να επιμένουν στον χρόνο, να είναι ο ίδιος ο χρόνος. Και η Αντιγόνη να βγαίνει μέσα από αυτόν. Τόσο που ανάμεσα στις διαφορετικές κλίμακες δεν είναι απλώς ένα έργο. Είναι ανάσα. Η ανάσα του ίδιου του χρόνου κατά πάνω μας. Είναι συμπυκνωμένη ανθρωπότητα που ταξιδεύει μέσα στον χρόνο. Είναι η ανθρωπότητα στην πιο καθαρή στιγμή της που επιμένει παρά τις δυσκολίες που την πολιορκούν. Επιβιώνει από αρρώστιες, επιδημίες και πολέμους και επιστρέφει στα κείμενα όπου η όψη της μοιάζει καθαρότερη, διαυγής και ειλικρινής. Είναι η κλίμακα του ανθρώπου ενάντια σε όσα τον πολιορκούν.

Η επιμονή για παραστάσεις, η επιμονή για κοινό, η επιμονή για κείμενα που συνοψίζουν τον άνθρωπο και τον καιρό. Ακόμα και όταν αυτός που επιμένει μπορεί να έχει προσωπικό κόστος. Ή μάλλον κυρίως τότε. Η επιμονή κυρίως για ουσιαστική επαφή. Με μάσκες, με γάντια, ακόμα και με τη γεύση αντισηπτικού.

Και όταν η παράσταση τελειώνει και όταν το κείμενο σιωπά, νιώθεις πως η ανάγκη αυτή που εκτονώθηκε -ακόμα και αν δεν μπορείς ακριβώς να την περιγράψεις- είναι εξίσου επείγουσα με την υγεία, εξίσου σημαντική με την αυτοπροστασία και την αυτοσυντήρηση. Γιατί η Αντιγόνη είναι ο βράχος του ανθρώπου και το θέατρο ο αναπόφευκτος τρόπος να τον σκαρφαλώσεις.

📍 tsalapatis.blogspot.com

ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ρέκβιεμ για ένα έγκλημα
Ο «Ιρλανδός» είναι η 6η ταινία του Μάρτιν Σκορσέζε για το οργανωμένο έγκλημα. Η ταινία παίρνει το βάθος της από την επικοινωνία της με τις προηγούμενες ταινίες του Αμερικανού σκηνοθέτη. Δεν προστίθεται στις...
Ρέκβιεμ για ένα έγκλημα
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Οι φασίστες και οι πυρκαγιές
Δεν ξέρω γιατί με σόκαρε η αντίδραση των ακροδεξιών στην παράσταση «Πυρκαγιές» στο ΚΘΒΕ πριν από μερικές μέρες. Θα ήταν καλύτερο να σοκαριζόμαστε λιγότερο, να θυμώνουμε περισσότερο.
Οι φασίστες και οι πυρκαγιές
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Οταν ο Σεφερλής έφαγε ένα ζωντανό φλαμίνγκο
Η ποίηση των ταινιών του Τζον Γουότερς είναι μια δύσκολη ποίηση. Το 1988 σκηνοθετεί τη γνωστότερη και πιο προσβάσιμη ίσως ταινία του, το Hairspray. Πάντα με ηθοποιούς από τους Dreamlanders. Ανάμεσά τους η...
Οταν ο Σεφερλής έφαγε ένα ζωντανό φλαμίνγκο
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ούτε παλιός, ούτε καλός
Πάντοτε ένιωθα αμηχανία όταν άκουγα για τον «παλιό, καλό ελληνικό κινηματογράφο» ακριβώς γιατί δεν καταλάβαινα που αντιστοιχούσαν οι τέσσερις λέξεις στις ταινίες που έβλεπα. Πρώτον οι ταινίες δεν είναι και...
Ούτε παλιός, ούτε καλός
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ο Στάθης Ψάλτης και ο θάνατος
Πριν από λίγες μέρες που τριγύριζα τους δρόμους με τον σκύλο μου έπεσα πάνω σε ακόμη ένα κλειστό βιντεοκλάμπ της ευρύτερης περιοχής της Κυψέλης. Είναι περίεργο αλλά άδεια τα μαγαζιά μοιάζουν μικρότερα. Και...
Ο Στάθης Ψάλτης και ο θάνατος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας