Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το χόβερκτράφτ μου είναι γεμάτο χέλια (με αφορμή τον θάνατο του Terry Jones)
AP Photos
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το χόβερκτράφτ μου είναι γεμάτο χέλια (με αφορμή τον θάνατο του Terry Jones)

  • A-
  • A+

Οι Μόντι Πάιθον είναι για την κωμωδία ό,τι είναι οι Beatles για το ροκ. Η ομάδα που συνέπτυξε το παρελθόν και τους διαφορετικούς τρόπους της τέχνης, τους ανανέωσε και καθόρισε το μέλλον καθιστώντας τα καλλιτεχνικά τους δημιουργήματα μόνιμο σημείο αναφοράς για οποιονδήποτε αποφασίζει να αναμετρηθεί με την τέχνη του κωμικού. Δεν υπάρχει κατοπινός κωμικός στις Ηνωμένες Πολιτείες ή στο Ηνωμένο Βασίλειο που να μην επηρεάστηκε από την κωμική ομάδα, τη σειρά, τα τραγούδια και τις ταινίες τους.

Σήμερα, περισσότερα από 50 χρόνια από την προβολή του πρώτου επεισοδίου του Monty Python’s Flying Circus, τα γκαγκ, οι φράσεις, οι σκηνές έχουν γίνει κοινός τόπος για ένα ευρύτερο κοινό και δεν σταματούν να προκαλούν γέλιο. Οχι εκείνο το μειδίαμα, το μέτριο χαμόγελο που επέβαλαν ως τρόπο οι νερόβραστες κομεντί, ούτε το χοντροκομμένο γέλιο της σεξοκωμωδίας και της μπουφόνικης μπαλαφάρας με τα γκαγκ και τις μούτες. Αλλά ένα γέλιο που ξεκινά από το βάθος παρασέρνοντας στο διάβα του το σώμα, τη λογική, την ίδια την υπόσταση. Η ανοησία, τα παιδιάστικα αστεία, η υπερβολή και η χαζομάρα υπήρξαν στοιχεία του τσίρκου. Αλλά πάντοτε τοποθετημένα σε τέτοια σημεία ή με τέτοιο τρόπο ώστε να συνομιλούν με κάτι σημαντικότερο και πιο μύχιο εντός μιας συνολικής ανατροπής.

Η αγγλική κωμωδία (ή αυτό που μάθαμε να αποκαλούμε έτσι) βγήκε μέσα από τα χαρακώματα και τους βομβαρδισμούς του Β' Παγκόσμιου Πολέμου. Ομοια με το θέατρο του παραλόγου, κουβαλά όλη τη ματαίωση, την έλλειψη λογικής και την απαισιοδοξία που μια τέτοια μήτρα ορίζει ως κληρονομιά. Ο θάνατος της λογικής πίσω από το γέλιο στο Goon Show των Spike Milligan, Harry Secombe και Peter Sellers τη δεκαετία του '50 περιγράφει τον νέο αυτό κόσμο.

Η ανατροπή της καθεστηκυίας τάξης και των εκφραστών της στο Beyond the fringe των Peter Cook, Dudley Moore, Alan Bennett και Jonathan Miller τη δεκαετία του '60 είναι η μετεξέλιξη αυτής της κληρονομιάς και η ενσάρκωσή της σε κοινωνικά μοτίβα. Από τους προγόνους αυτούς οι Python θα αντλήσουν πολλά, αλλά θα τα μετουσιώσουν σε κάτι τελείως διαφορετικό ορίζοντας εξαρχής τόσο το παρελθόν όσο και το μέλλον της κωμωδίας.

Η κωμική ελευθερία των Python προήλθε από την απόλυτη γνώση της δομής ενός αστείου και την ανατροπή της. Στην τηλεοπτική εκπομπή εξόρισαν το punchline (την τελική ατάκα, όπου έκλεινε το αστείο αλλά ταυτόχρονα το περιόριζε) και επέλεξαν έναν ελεύθερο κωμικό συνειρμό. Σκετς χωρίς αρχή, χωρίς μέση και χωρίς τέλος μπορούσαν να υπάρξουν χωρίς γεωμετρικό περιορισμό, εντός μιας φρενήρους ροής ασύνδετων μοτίβων. Τα καρτούν του Terry Gilliam ενώνουν τα αποσπάσματα. Δεν τα δικαιολογούν αλλά τα μεταφέρουν ενώνοντας τις άκρες τους με μεγάλες δόσεις σουρεαλιστικών κολάζ και μοτίβων.

Και όπως συμβαίνει πάντοτε, η φόρμα γεννάει περιεχόμενο. Ετσι, εντός αυτού του εργαλείου ανατροπής μαζί με τη σύμβαση της φόρμας ανατρέπεται και η κυρίαρχη ηθική, το status quo, η ίδια η λογική. Ολα τα καθησυχαστικά στοιχεία της ανθρώπινης επιφάνειας. Η γραφειοκρατία και οι δημόσιοι λειτουργοί, οι στρατηγοί και οι γυναίκες που πίνουν τσάι. Ο πατριωτισμός και ο ιμπεριαλισμός, η ησυχία των σαλονιών, το εκπαιδευτικό σύστημα και η γλώσσα των μίντια. Οι ομπρέλες, τα κουστούμια, τα καπέλα bowler, οι στολές της εξουσίας και οι στημένες ασπρόμαυρες φωτογραφίες. Ολα δημιουργούν μια μίζερη και μουντή καθημερινή τοιχογραφία. Και κάθε σκετς είναι μια επιβεβαίωση πως κάτω απ' όλες αυτές τις στρώσεις ομίχλης και στάχτης καιροφυλακτεί το εξωφρενικό, το απαράδεκτο και το παράλογο. Οι Python είναι αυτοί που μας το επιβεβαιώνουν και μας το διδάσκουν είκοσι τέσσερις φορές το δευτερόλεπτο.

Περνώντας από τη σειρά στις ταινίες δεν υπάρχει τίποτα που ο τρόπος των Python δεν συμπεριέλαβε. Το επικό παρελθόν και την ιστορία (The Holy Grail), την πίστη και τη θρησκεία (The life of Brian), ακόμα και το ίδιο το νόημα της ζωής (The meaning of life). Γιατί τελικά αυτό που η ομάδα δημιούργησε δεν είναι απλώς εξαιρετικές στιγμές και ατελείωτες ώρες κωμωδίας. Είναι ένας τρόπος θέασης της ζωής και του θανάτου.

Και πέρα από τις αναλύσεις και τα βαρύγδουπα που μόλις έγραψα, οι Monty Python είναι ένα από τα καλύτερα δώρα που μπορεί κάποιος να λάβει στη ζωή του.

📍 tsalapatis.blogspot.com

ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ρέκβιεμ για ένα έγκλημα
Ο «Ιρλανδός» είναι η 6η ταινία του Μάρτιν Σκορσέζε για το οργανωμένο έγκλημα. Η ταινία παίρνει το βάθος της από την επικοινωνία της με τις προηγούμενες ταινίες του Αμερικανού σκηνοθέτη. Δεν προστίθεται στις...
Ρέκβιεμ για ένα έγκλημα
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ούτε παλιός, ούτε καλός
Πάντοτε ένιωθα αμηχανία όταν άκουγα για τον «παλιό, καλό ελληνικό κινηματογράφο» ακριβώς γιατί δεν καταλάβαινα που αντιστοιχούσαν οι τέσσερις λέξεις στις ταινίες που έβλεπα. Πρώτον οι ταινίες δεν είναι και...
Ούτε παλιός, ούτε καλός
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Οι ήρωες της παρωδίας
Χάζευα προ ημερών την ταινία «The disaster artist» του Τζέιμς Φράνκο. Η ταινία αφηγείται τα γεγονότα πριν και κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της ταινίας «The room», κατά πολλούς της χειρότερης ταινίας που...
Οι ήρωες της παρωδίας
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Θερινό αντίο στον Σαμ Σέπαρντ
Στις 27 του Ιούλη ο Σαμ Σέπαρντ αποχαιρέτησε τα 73 του χρόνια, στο σπίτι του στο Κεντάκι των Ηνωμένων Πολιτειών. Παρά την ενασχόλησή του με την ηθοποιία ή τα κινηματογραφικά σενάρια, ο Σαμ Σέπαρντ υπήρξε πάνω...
Θερινό αντίο στον Σαμ Σέπαρντ
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ο Στάθης Ψάλτης και ο θάνατος
Πριν από λίγες μέρες που τριγύριζα τους δρόμους με τον σκύλο μου έπεσα πάνω σε ακόμη ένα κλειστό βιντεοκλάμπ της ευρύτερης περιοχής της Κυψέλης. Είναι περίεργο αλλά άδεια τα μαγαζιά μοιάζουν μικρότερα. Και...
Ο Στάθης Ψάλτης και ο θάνατος
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ενοικοι στο κεχριμπάρι του χρόνου
Ισως να μη μεγαλώσαμε ποτέ γιατί όλοι οι ήρωές μας πεθάναν νέοι. Τα πρόσωπα που μας γοήτευσαν είναι πρόσωπα που χάθηκαν νωρίς. Ηθοποιοί, μουσικοί, ποιητές. Πρόσωπα καταδικασμένα να μη γεράσουνε ποτέ. Και δεν...
Ενοικοι στο κεχριμπάρι του χρόνου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας