Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Περίεργη, περίεργη, όλο σταυρόλεξα εποχή
AP Photo/Ebrahim Noroozi
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Περίεργη, περίεργη, όλο σταυρόλεξα εποχή

  • A-
  • A+

Δεν είμαι σίγουρος για το τι συμπεράσματα μπορούν να εξαχθούν από την κατακόρυφη κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και τη βιαστική αποκλιμάκωση που τη διαδέχτηκε. Πέρα από αυτή την αίσθηση για μια περίπλοκη κατάσταση και μια περίπλοκη εποχή όπου κάθε τι μοιάζει οριστικό και κάθε τι ανατρέπεται. Χωρίς σαφείς επεξηγήσεις, χωρίς οριστικές καταλήξεις. Σε ζωντανή σύνδεση, με έναν ολόκληρο πλανήτη να παρακολουθεί και να συμπεραίνει, να φοβάται και να αναμένει. Περνώντας από βεβαιότητα σε βεβαιότητα μέχρι να καταλάβεις πως κανένα συμπέρασμα δεν βγάζει νόημα.

Η δολοφονία του Κασέμ Σουλεϊμανί ήταν ακραία πράξη με μηδενική νομιμοποίηση. Ηταν το κουρέλιασμα του διεθνούς νόμου και της διεθνούς διπλωματίας, μια πράξη που επιβεβαιώνει πως είναι αρκετό να περιγράψεις κάποιον ως τρομοκράτη (ακόμα και μετά τη δολοφονία του) ώστε να θεωρείς πως νομιμοποιείσαι να τον εκτελέσεις. Ακόμα και αν αυτός είναι σημαντικός θεσμικός παράγοντας μιας άλλη χώρας, ακόμα και αν αυτός έχει βαθύ έρεισμα στην πλειοψηφία ενός λαού. Το συμφέρον είναι η ηθική των κυνικών. Με βάση αυτό δομούνται, με βάση αυτό πράττουν.

Η κίνηση όμως είχε κάτι το πρωτόγνωρο και αποτελεί ποιοτικό άλμα ακόμα και για τα δεδομένα της εξωτερικής πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών. Πάντοτε υπήρχε κάποιο πρόσχημα, πάντοτε υπήρχε κάποια, έστω κατασκευασμένη, αναφορά. Στα πραξικοπήματα στη Λατινική Αμερική για παράδειγμα -που καλά κρατούν- ήταν μια (κατά κύριο λόγο χρηματοδοτούμενη) εσωτερική αντιπολίτευση και μια μιντιακή παραχάραξη σε σχέση με αυτή, σε σχέση με τα δικαιώματά της, τις επιλογές του λαού, την αντιδημοκρατική συμπεριφορά των εκλεγμένων.

Οσο γελοία και αν έμοιαζαν τα επιχειρήματα (και όσο πιο γελοία μοιάζουν σήμερα, την εποχή που η πληροφορία ταξιδεύει μέσα από χίλιους διαφορετικούς κόμβους), τουλάχιστον υπήρχε μια μέριμνα ώστε αυτά να υπάρχουν. Ακόμα και αν δεν έπειθαν κανέναν, ακόμα και αν ήταν εξόφθαλμα κατασκευασμένα ώστε να στεριώσουν μια ηθικολογία που από πίσω της ξεπρόβαλε ολοκάθαρα το συμφέρον.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες περιορίζονταν σε επίσημο επίπεδο να στηρίξουν τους στρατηγούς, τους προέδρους ή όποια τέλος πάντων μαριονέτα είχαν οι ίδιοι τοποθετήσει, ενώ σε ανεπίσημο επίπεδο εξόπλιζαν, εκπαίδευαν και χρηματοδοτούσαν αυτά τα καθεστώτα. Αλλά ακόμα και όταν εμπλέκονταν άμεσα ο κυνισμός της τελικής πράξης έπαιρνε διαφορετικά μονοπάτια. Στην τελευταία εισβολή στο Ιράκ, για παράδειγμα, έπρεπε πρώτα να υπάρξει μια παρατεταμένη περίοδος προπαγάνδας για τα «όπλα μαζικής καταστροφής» και τον κίνδυνο που αποτελούσε ο Σαντάμ Χουσεΐν, μια περίοδος όπου το αμερικανικό (μαζί και το βρετανικό) κοινό θα κανονικοποιούσε το ενδεχόμενο της εισβολής. Και άσχετα με το πόσο διαφωνούσε, όταν αυτό θα συνέβαινε θα είχε τη νομιμοποίηση του αναμενόμενου (όσο ακραία κυνικό και αν ακούγεται κάτι τέτοιο). Υπήρχε μια αιτιολόγηση που δεν αιτιολογεί αλλά στέκει εκεί περίπου ως αιτία.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση τίποτα παρόμοιο δεν συνέβη. Το παγκόσμιο κοινό βρέθηκε μπροστά σε ένα τετελεσμένο γεγονός που δεν μπορούσε να αποκωδικοποιήσει σε όλες του τις πτυχές. Γιατί τώρα; Γιατί τόση βιασύνη; Με τι κόστος; Πολλοί είπαν πως ήταν ένας τρόπος ώστε ο Τραμπ να επανεκλεγεί στις ερχόμενες προεδρικές εκλογές, άλλοι πως ήταν αντιπερισπασμός για την καθαίρεσή του και την παραπομπή του στη Γερουσία και άλλοι πως ήταν μια πράξη που αποτυπώνει τη βιασύνη του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας (των συμμάχων δηλαδή των ΗΠΑ στην περιοχή) για άμεση αντίδραση στην αύξηση της επιρροής του Ιράν.

Και ενώ ο κόσμος περίμενε απαντήσεις (απαντήσεις που σε καμία περίπτωση δεν ήρθαν από τους επισήμους της αμερικανικής κυβέρνησης σε σχέση με τα κίνητρα ή τη συγκυρία του χτυπήματος), ήρθε η έμπρακτη αντίδραση του Ιράν. Ενας βομβαρδισμός σε δύο αμερικανικές βάσεις χωρίς προσωπικό, χωρίς εκτεταμένες καταστροφές, χωρίς τίποτα. Μια κίνηση άμεσης διακριτικής αποκλιμάκωσης και μάλιστα από την πλευρά του χτυπημένου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες στη συνέχεια δήλωσαν πρόθυμες να κάτσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, οι ειδήσεις άρχισαν να περνούν στις πίσω σελίδες και τίποτα δεν βγάζει νόημα.

Δεν είμαι σίγουρος τι προκύπτει από αυτό το κουβάρι τρόμου, κυνισμού και παραλογισμού. Τι συμπέρασμα μπορεί να εξαχθεί από μια συνθήκη που δεν βγάζει νόημα. Παρά μόνο πως η ουσία των κινήσεων μένει μακριά από τη δημοσιότητα και μακριά από το κοινό και μαζί όποιες αποφάσεις θα παρθούν αδιαφορώντας για αυτό. Παρακάμπτοντας, αδιαφορώντας και λοιδορώντας.

Η πραγματικότητά μας μοιάζει με θεωρία συνωμοσίας που αναμένεται να αποδειχτεί. Εξίσου εξωφρενική, εξίσου αβέβαιη και εξίσου αμείλικτα κυνική.

tsalapatis.blogspot.com

ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ο βουλιαγμένος κόσμος
«Πρέπει να φύγετε - όχι απόψε, όχι σε μια ώρα, αλλά ΤΩΡΑ αμέσως», προειδοποίησε τους κατοίκους που ζουν σε ζώνες εκκένωσης ο κυβερνήτης της Πολιτείας. «Οι πλημμύρες θα είναι καταστροφικές και τα νερά θα...
Ο βουλιαγμένος κόσμος
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ο Χάρολντ Πίντερ και το Κουρδιστάν
Στις 25 του Σεπτέμβρη, ο χάρτης του κόσμου θα αλλάξει. Ολος ο κόσμος την ημέρα εκείνη θα έχει το βλέμμα του στραμμένο στο βόρειο Ιράκ, στην περιοχή του Κουρδιστάν. Το δημοψήφισμα που θα διεξαχθεί θα...
Ο Χάρολντ Πίντερ και το Κουρδιστάν
ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
Πόλεμος νεύρων και υπομονής
Σε μπρα ντε φερ για γερά νεύρα εξελίσσεται η διένεξη μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με απειλές, μέτρα και αντίμετρα, καθώς και ανήσυχους συμμάχους για τον κίνδυνο ενός μοιραίου «ατυχήματος» που παραμένει πιθανό.
Πόλεμος νεύρων και υπομονής
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ενα γέλιο θα σας θάψει
Η διακυβέρνηση Τραμπ έφερε μια πρωτόγνωρη έκρηξη της κωμωδίας σε κάθε μέσο. Από το stand-up και τη θεατρική σάτιρα μέχρι τα μέσα δικτύωσης. Εκεί όμως που το φαινόμενο εμφανίζεται πιο εντυπωσιακό είναι η...
Ενα γέλιο θα σας θάψει
ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
Με το όπλο παρά πόδα
Ανησυχία προκαλούν σε ολόκληρο τον πλανήτη τα «παιχνίδια» πολέμου μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και δορυφόρων τους. Μπαράζ τηλεφωνικών επαφών μεταξύ των ηγετών. Υπό τον έλεγχο των δυνάμεων του Άσαντ η Ντούμα και όλη η...
Με το όπλο παρά πόδα
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Το δεξί χέρι του θρήνου
Οταν έρχεσαι για πρώτη φορά σε επαφή με το έργο του Ζαν-Μισέλ Μπασκιά περιδιαβαίνεις την επιφάνεια των πραγμάτων. Τη γλώσσα και τους κώδικες, την όψη και την αποτύπωσή. Καθώς εμβαθύνεις, επιστρέφεις σε αυτήν...
Το δεξί χέρι του θρήνου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας