Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ενήλικες στις αίθουσες
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ενήλικες στις αίθουσες

  • A-
  • A+

Λίγο ώς πολύ κινούμαστε προκατειλημμένοι προς τις ταινίες ή τα έργα τέχνης. Μια παλαιότερη δουλειά, μια κριτική, οι κουβέντες ενός φίλου ή ενός γνωστού είναι αυτές που μας προκαταλαμβάνουν στέλνοντάς μας στις αίθουσες ή αποτρέποντάς μας. Είναι μια αθώα διαδικασία, απαραίτητη για την επιλογή και την κίνησή μας.

Τι θα γινόταν όμως εάν, αντί να αποφύγουμε να δούμε μια ταινία για την οποία δεν γνωρίζουμε τίποτα πέρα από το τρέιλέρ της, αποτρέπαμε τους πάντες από το να τη δουν επιχειρηματολογώντας κατά της ταινίας; Αν ήμασταν κριτικοί κινηματογράφου το λογικό θα ήταν να χάναμε τη δουλειά μας. Αν ήμασταν σχολιαστές με κάποιες αξιώσεις στον δημόσιο λόγο, θα είχαμε την απαίτηση από τους φίλους μας να μας συμμαζέψουν δείχνοντας κατανόηση. Και αν ήμασταν κομμάτι της ελληνικής δημόσιας σφαίρας, θα ήταν απλώς ακόμα μια Τετάρτη.

Προτού καν βγει στις αίθουσες η ταινία του Κώστα Γαβρά «Ενήλικοι στο δωμάτιο» για τα γεγονότα του 2015, βασισμένη στο βιβλίο του Γιάνη Βαρουφάκη «Ανίκητοι ηττημένοι», ξεσήκωσε αντιδράσεις. Περισσότερες αντιδράσεις από οποιαδήποτε ταινία θυμάμαι (δεν έχω προλάβει λόγω ηλικίας τον «Τελευταίο Πειρασμό»).

Νεοφιλελεύθεροι και ακροδεξιοί μακεδονομάχοι εγκαλούν τον σκηνοθέτη για την επιλογή του θέματος, την επιλογή της οπτικής και –κυρίως– την επιλογή του συγγραφέα στον οποίο βασίστηκε. Χωρίς φυσικά να έχουν δει την ταινία.

Μια σειρά από σχολιαστές σχολίασε, μια σειρά από αρθρογράφους αρθρογράφησε (προσωπικό αγαπημένο το «Γιατί δεν έδειρα τον Βαρουφάκη το 2015» του Χρήστου Ράπτη στο iefimerida καθώς και τα σχόλια του –πάντα εύστοχου– Δημήτρη Δανίκα στο «Πρώτο Θέμα» που λέει πως πέρα από τα 300 χιλιάδες δισεκατομμύρια (έχω χάσει το μέτρημα) που στοίχισε στην ελληνική οικονομία ο Βαρουφάκης, «παραλίγο να “σκοτώσει” δέκα εκατομμύρια», ενώ το imdb, η κατεξοχήν σελίδα κινηματογραφικού σχολιασμού, μετατράπηκε σε ελληνικό ρινγκ με άπειρες αρνητικές –και στη συνέχεια κόντρα θετικές– κρίσεις ώστε να διαμορφωθεί η βαθμολογία της ταινίας.

Αυτό που έχει ενδιαφέρον σε όλη αυτή την ιστορία γύρω από την (προς το παρόν) αόρατη ταινία είναι το αποτέλεσμα που δημιουργεί. Τα σχόλια και η πολεμική που έχουν ξεκινήσει αποτελούν την αντιστροφή της διαδικασίας της προπαγάνδας με σκοπό να προπαγανδίσουν ενάντια σε μια ταινία που κρίνουν ως προπαγανδιστική. Μια ταινία προπαγάνδας έχει στόχο να δώσει σχήμα στις απόψεις του κοινού, να διαμορφώσει με βάση τις επιταγές της για συγκεκριμένο όφελος.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση παρατηρούμε μια αντίστροφη διαδικασία: ένα κοινό απαιτεί να διαμορφώσει μια ταινία κρίνοντάς την πριν τη δει, να δώσει σχήμα στην ιστορία της και να τη διαμορφώσει με βάση τις επιταγές της για συγκεκριμένο όφελος. Από τη στιγμή που δεν την έχει δει και η ταινία δεν προβάλλεται στις αίθουσες, κρίνει πως μπορεί να τη χρησιμοποιήσει ως λευκό καμβά και να πράξει σύμφωνα με τη βούλησή του.

Ετσι, όλη αυτή η διαδικτυακή υστερία δημιουργεί ένα έργο τέχνης από μόνη της. Οικειοποιείται ένα έργο τέχνης αγνοώντας το, το απορρίπτει ως άσχημο και αναληθές πριν αντικρίσει την όψη του ή έρθει σε επαφή με την προτεινόμενη αλήθεια του, το διορθώνει πριν καν έρθει σε επαφή μαζί του. Προβάλλει τη δική του ιδεολογία ως μόνο κινηματογραφικό θέσφατο (αλλά όχι ως ιδεολογία) χαρακτηρίζοντας οποιαδήποτε άλλη ιδεολογική επιλογή ως αυτονόητη «σαχλαμάρα» που αδυνατεί να παραγάγει στοιχειώδη κινηματογράφο λόγω ιδεολογίας (γενικά).

Η δική μας ιδεολογία ονομάζεται έτσι αυτονόητο και η ιδεολογία τού απέναντι βαφτίζεται ιδεολογία, στη συνέχεια ιδεοληψία και στη συνέχεια «σαχλαμάρες».

Το πλήθος των σχολιαστών παίρνει μια ταινία που δεν έχει δει και προβάλλει πάνω της κρίσεις, αισθητικές εκτιμήσεις, εναλλακτικές. Αγνοώντας και αδιαφορώντας πλήρως για το γεγονός πως ο κινηματογράφος αποτελεί μια συγκεκριμένη γλώσσα ανεξάρτητη του υλικού στο οποίο βασίζεται, μια τέχνη που μπορεί να είναι υψηλή ανεξάρτητα από την ιδεολογία.

Ο όχλος δημιουργεί μια άλλη αφήγηση, βασισμένη στην πρώτη και τοποθετημένη απέναντί της, ακόμα και αν αυτή η πρώτη δεν υπάρχει ακόμη. Το εννοιολογικό αυτό αριστούργημα δεν έχει καμία σχέση φυσικά με την ταινία. Είναι ένα αύταρκες σχόλιο για τους όρους με τους οποίους υπάρχουν στην ελληνική πραγματικότητα ο διάλογος, ο αντίλογος, ο δημόσιος λόγος γενικά. Και μαζί του η ψυχραιμία, η νηφαλιότητα, η κριτική αποτίμηση.

Το καλό φυσικά με όλους αυτούς είναι πως δεν θα χρειαστεί να δουν την ταινία ακόμα και όταν βγει στις αίθουσες. Αφού η κρίση τους έχει ήδη διαμορφωθεί. Αλλιώς, πραγματικά θα δυσκολευόμασταν, όταν θα πηγαίναμε να δούμε την ταινία, να βρούμε ενήλικες στην κινηματογραφική αίθουσα.

tsalapatis.blogspot.gr

ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Οταν ο Σεφερλής έφαγε ένα ζωντανό φλαμίνγκο
Η ποίηση των ταινιών του Τζον Γουότερς είναι μια δύσκολη ποίηση. Το 1988 σκηνοθετεί τη γνωστότερη και πιο προσβάσιμη ίσως ταινία του, το Hairspray. Πάντα με ηθοποιούς από τους Dreamlanders. Ανάμεσά τους η...
Οταν ο Σεφερλής έφαγε ένα ζωντανό φλαμίνγκο
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Οι ήρωες της παρωδίας
Χάζευα προ ημερών την ταινία «The disaster artist» του Τζέιμς Φράνκο. Η ταινία αφηγείται τα γεγονότα πριν και κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της ταινίας «The room», κατά πολλούς της χειρότερης ταινίας που...
Οι ήρωες της παρωδίας
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Είμαι μαζί σου στο Πάτερσον
Νιώθεις μια χαρά που προκύπτει άμεσα και αντανακλαστικά, όταν έχεις συνηθίσει να διαβάζεις, να ακούς, να βλέπεις ταινίες και να χρησιμοποιήσεις το υλικό για να γράψεις κριτικές, για να πάρεις ιδέες ή οτιδήποτε...
Είμαι μαζί σου στο Πάτερσον
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ακατανίκητη επιθυμία για παύση
Το μάτι σου πιάνει άθελα τους πηχυαίους τίτλους: νέες εξωτερικές πιέσεις, νέες περικοπές, νεκροί πρόσφυγες στη θάλασσα… Εδώ η πραγματικότητα περνά από πάνω μας...Οι παύσεις μπορούν να περιμένουν. Ολα μπορούν...
Ακατανίκητη επιθυμία για παύση
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Κάνε το σωστό
Στην Αμερική το χρώμα είναι ταξικός προσδιορισμός. Αυτό μου έρχεται στο μυαλό κάθε φορά που ακούω για κοινωνικές αναταραχές στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σχεδόν πάντα ως επανάληψη ενός ανακοινωθέντος που συντάχτηκε...
Κάνε το σωστό
«Φτερά του έρωτα» - Βιμ Βέντερς
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ο ουρανός πάνω από το Βερολίνο
Ποιο είναι το βάρος της ταυτόχρονης σιωπής του πληθυσμού μιας πόλης; Ενός λεπτού σιγή. Διάρκεια ελάχιστη. Τι γίνεται όμως όταν τα παράλληλα αυτά λεπτά σταθούν στη σειρά; Εκεί συναντάς το δακτυλικό αποτύπωμα...
Ο ουρανός πάνω από το Βερολίνο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας