• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.1°C / 29.6°C
    3 BF
    28%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    29°C 24.4°C / 31.0°C
    2 BF
    29%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    28°C 25.0°C / 28.3°C
    1 BF
    32%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.9°C / 28.9°C
    2 BF
    23%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 27.4°C
    3 BF
    36%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    30°C 23.5°C / 31.0°C
    0 BF
    27%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.8°C / 27.4°C
    2 BF
    16%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.8°C / 31.8°C
    3 BF
    25%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.8°C / 22.7°C
    4 BF
    64%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.5°C / 25.9°C
    1 BF
    31%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.4°C / 23.8°C
    3 BF
    35%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.7°C / 25.1°C
    0 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    3 BF
    53%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.0°C / 29.9°C
    0 BF
    23%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 25.5°C / 29.9°C
    2 BF
    26%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 24.3°C
    3 BF
    60%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.6°C / 29.3°C
    2 BF
    19%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.3°C / 24.4°C
    3 BF
    43%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.2°C / 31.1°C
    2 BF
    51%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    1 BF
    28%
AP Photo/Noah Berger
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο φλεγόμενος κόσμος

  • A-
  • A+

Πριν ο μεγάλος J. G. Ballard γίνει διάσημος με μυθιστορήματα όπως το «Crash», η «Αυτοκρατορία του ήλιου» και το «High Rise», είχε υπογράψει μια σειρά από τέσσερα δυστοπικά μυθιστορήματα.

Ο κόσμος μας όπως τον γνωρίζουμε έπαυε από τέσσερις εκδοχές της καταστροφής, μία για κάθε ένα αρχαίο, πρωταρχικό στοιχείο.

Από τη φωτιά, τον άνεμο, το νερό και τη γη (μέσα από το φαινόμενο της κρυσταλλοποίησης). Στα έργα αυτά ο έξω κόσμος, ο καθένας διαλυμένος από τη δική του μοίρα, αποτελεί ουσιαστικά μια αποτύπωση του εσωτερικού των ηρώων.

Της ηθικής, πνευματικής, ακόμα και διανοητικής τους κατάστασης. Το περιβάλλον στα έργα αυτά είναι το περιεχόμενο.

Στον «φλεγόμενο κόσμο» μία ξηρασία που κρατά έναν χρόνο έχει κυριολεκτικά στεγνώσει τον πλανήτη. Οι άνθρωποι είναι θύτες και ταυτόχρονα θύματα των ίδιων τους των πράξεων.

Η ξηρασία προκύπτει μέσα από τα βιομηχανικά απόβλητα που οι πολιτείες έριχναν σε μεγάλες ποσότητες στη θάλασσα. Το νερό παύει να εξατμίζεται. Οι βροχές σταματούν.

Και οι άνθρωποι, απεγνωσμένοι, κατευθύνονται προς τους ωκεανούς αναζητώντας νερό. Και η φωτιά, μια μόνιμη, τυχαία τελετουργία.

Αυτή η «μία εποχή» των μυθιστορημάτων, η εποχή της καταστροφής όπου όλα είναι σταθερά στη μεταβολή τους, μοιάζει να γίνεται τοπίο της δικής μας εσωτερικής κρίσης.

Γιατί αν πρέπει να υπάρχει επιμύθιο στις τέσσερις αυτές εκδοχές του ίδιου οριακού συναισθήματος, αυτό είναι πως ο κόσμος που μας περιβάλλει είναι δικός μας αντικατοπτρισμός.

Ο συγγραφέας, όμως, δεν ηθικολογεί. Αυτό που περιγράφει είναι το τέλος μιας κοινωνίας και τη δημιουργία μιας καινούργιας με πρώτη ύλη τους εφιάλτες της.

Κάθε καταστροφή έχει τη δική της αφήγηση και το δικό της επιμύθιο. Και είναι εκεί μπροστά στα μάτια όλων ώστε να την αναγνώσουν. Τις πτυχές της, τις διακλαδώσεις, το κέντρο της.

Και όπως κάθε ανάγνωση, έτσι και αυτή είναι μια μοναχική διαδικασία. Οχι μόνο η απόδοση ευθυνών, τα εγκλήματα και τα λάθη. Η δημόσια συζήτηση -με τους άθλιους όρους της- είναι εδώ για να μας κατατοπίσει και να μας αποπροσανατολίσει ταυτόχρονα ως προς αυτά.

Μιλώ για μια ιστορία που φτάνει πιο βαθιά. Μια αφήγηση που περιλαμβάνει τον κόσμο που μας περιβάλλει και εμάς στο κέντρο του. Για το περιβάλλον πέρα από το κλίμα. Ως ανάγκη και ως ύπαρξη.

Το να μιλάς για την κλιματική αλλαγή με αφορμή τα τραγικά γεγονότα στο Μάτι μπορεί να φανεί ως υπεκφυγή. Οτι απομακρύνεις τις ευθύνες από τη σφαίρα της κυβέρνησης, της πολιτικής και της ιστορίας της ελληνικής πολεοδομίας και τις τοποθετείς σε κάτι τόσο μεγάλο και αφηρημένο όσο η ίδια η μοίρα. Το να αγνοείς όμως αυτή την παράμετρο και να μην τη θεωρείς καν θέμα προς συζήτηση μοιάζει την ίδια στιγμή ανεύθυνο.

Το να μιλάς εμπειρικά για την κλιματική αλλαγή επίσης, με βάση το πώς τη νιώθεις εσύ ή πώς την αντιλαμβάνεσαι, μοιάζει με κομπογιαννιτισμό. Σαν να εκφέρεις άποψη για την ιατρική επειδή κατάφερες να μαντέψεις πως ο γιος σου έχει πυρετό ακουμπώντας τον με την παλάμη σου. Η σημασία όμως βρίσκεται ακριβώς εκεί.

Γιατί αυτό που αλλάζει δεν είναι ένας δείκτης, μια παράμετρος, ένας αριθμός. Είναι το πώς εμείς βιώνουμε τον κόσμο γύρω μας, στην κάθε μας στιγμή. Το πώς οι αισθήσεις μας ανταποκρίνονται σε αυτό που μας περιβάλλει. Δεν έχει να κάνει με περιβαλλοντικές ευαισθησίες· έχει να κάνει με τους όρους που υπάρχουμε.

Η αλλαγή του κλίματος είναι γύρω μας. Στα θερμόμετρά μας, στα νέα για χώρες μακρινές με παράδοξες θερμοκρασίες, στο ίδιο μας το δέρμα.

Ο κόσμος μας αλλάζει, δυσκολεύει, καίγεται. Και δεν χρειάζεται να έχεις διαβάσει τα άγουρα μυθιστορήματα του Ballard για να καταλάβεις πως, όπως τόσες φορές στην ιστορία, σε διαφορετικές περιπτώσεις, το παρόν γίνεται αλληγορία για το μέλλον.

Και ταυτόχρονα πως η κατάσταση αυτή, παρ' όλο που είναι φτιαγμένη από σάρκα και οστά και όχι από μελάνι, αποτελεί μια αποτύπωση της μέσα στάχτης.

Ενας κόσμος με πρώτη ύλη τους εφιάλτες μας. Το περιβάλλον είναι το δικό μας περιεχόμενο.

tsalapatis.blogspot.gr

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Η Σιβηρία καίγεται
Η Σιβηρία πάντοτε αποτελούσε ένα μεγάλο «πουθενά». Ενα γεωγραφικό ασυνείδητο ξεχασμένο σε απάτητους χάρτες. Οταν η έκταση της πυρκαγιάς περιγράφηκε συγκρινόμενη με την έκταση του Βελγίου, η Σιβηρία διαχύθηκε...
Η Σιβηρία καίγεται
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Η Παναγία χωρίς Παρίσι
Η καταστροφή της Παναγίας των Παρισίων δεν συνομιλεί με την αισθητική, την αρχιτεκτονική, την τέχνη. Δεν προκαλεί συγκίνηση λόγω της τέχνης, της θρησκείας, της ιστορίας. Ενώ εμπεριέχει όλα αυτά τα στοιχεία, η...
Η Παναγία χωρίς Παρίσι
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Τι χάνεται όταν φεύγει ένα μουσείο;
Ενα παρόν χωρίς την αιωνιότητα των αισθήσεων. Ενα τοπίο χωρίς τόπο. Το Εθνικό Μουσείο του Ρίο ντε Ζανέιρο ήταν ένα από τα μεγάλα μουσεία του κόσμου. Το Εθνικό Μουσείο του Ρίο ντε Ζανέιρο είχε 200 χρόνια...
Τι χάνεται όταν φεύγει ένα μουσείο;
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ο βουλιαγμένος κόσμος
«Πρέπει να φύγετε - όχι απόψε, όχι σε μια ώρα, αλλά ΤΩΡΑ αμέσως», προειδοποίησε τους κατοίκους που ζουν σε ζώνες εκκένωσης ο κυβερνήτης της Πολιτείας. «Οι πλημμύρες θα είναι καταστροφικές και τα νερά θα...
Ο βουλιαγμένος κόσμος
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Στη γυάλινη πόλη
Στη γυάλινη πόλη το φως διαθλάται μέχρι να πάρει το σχήμα που η πόλη επιθυμεί. Το σχήμα του φωτός είναι το σχήμα της πόλης. Εδώ η όραση είναι σχήμα και το να περπατάς είναι το ίδιο με το να αγναντεύεις. Εδώ...
Στη γυάλινη πόλη
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Είμαστε οι απώλειές μας
Οσο και να μας έχουν σκληρύνει οι διάφορες περιστάσεις και οι αποχωρισμοί στην πραγματικότητα δεν γνωρίζουμε πώς να αποχαιρετούμε.
Είμαστε οι απώλειές μας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας