Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η ασυνέχεια με σκοτώνει
Φωτ: Βασίλης Μαθιουδάκης

Η ασυνέχεια με σκοτώνει

  • A-
  • A+

Οι «Ψηφίδες της πόλης» είναι μια βόλτα δύο φίλων, του συγγραφέα Χρήστου Αγγελάκου και του φωτογράφου Βασίλη Μαθιουδάκη, σε πρόσωπα που τους εμπνέουν και στις προσωπικές τους στιγμές στο αθηναϊκό περιβάλλον.

Μια προσπάθεια να δοθεί πρόσωπο στην απρόσωπη πόλη.

Η βόλτα γίνεται μ’ ένα παλιό τζιπάκι, που τα παράθυρά του ανοίγουν με χερούλια και δεν έχει κλιματισμό.

Ζέστη στη ζέστη, κρύο στο κρύο, οι πιο άβολες προϋποθέσεις φτιάχνουν το καλύτερο ταξίδι.

Φτάνει ο δρόμος να είναι καλός.

Ο Γιώργος. Η οδός Ομήρου, η Κάνεβος, η Μύρθιος, τα γέλια, η δεκαετία του ’90, ο Αλέξης μικρός, η Ευαγγελίτσα, το «Ρέκβιεμ για το τέλος του έρωτα» στον σταθμό της ΔΕΗ στο Κερατσίνι, με τα σώματα των χορευτών και των πυροσβεστών να κατρακυλούν αενάως στη θεόρατη σκάλα, οι Ατρείδες πιο πριν, η συνύπαρξη με την Ομάδα Εδάφους, τα «Παραμύθια των αδελφών Γκριμ» με την Ολια Λαζαρίδου, ο Δράκουλας.

Και το Kronos Quartet και τα «Type Writer Tunes» και η Μαρίκα Παπαγκίκα.

Και η Τήνος, το σπίτι με τα παράθυρα στο πέλαγος, οι γάτες στα περβάζια, τα φαγητά του, που δεν είναι φαγητά αλλά η πεμπτουσία της τροφής, και οι γριούλες του και η εκκλησία που μου την άνοιξε για να μιλήσω με τη μάνα μου.

Σταματάω εδώ. Υπάρχει μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο προσωπικό και το ιδιωτικό.

Τόσο λεπτή που δεν μας αφήνει να ξεφύγουμε από την ηθική του παιχνιδιού. Κάθε παιχνιδιού.

● Γιατί το «Αμόρε»; Από κινηματογράφος έγινε θέατρο και ύστερα σούπερ μάρκετ. Η πόλη εξαφανίζει τα ίχνη της μαζί με τα δικά μας;

Ναι, αλλά στη θέση τους γεννιέται κάτι άλλο. Αυτή η αέναη κίνηση μπορεί να είναι θετική.

Στην περίπτωση του Θεάτρου «Αμόρε», που με είχε σημαδέψει, αισθάνομαι τη θλίψη του τέλους, αλλά από την άλλη έχω χορτάσει και από μικρούς θανάτους.

Το θετικό που μπορώ να δω είναι ότι στη θέση του υπάρχει ένας ζωντανός οργανισμός. Μπήκαμε μέσα, ο κόσμος ψώνιζε· εμένα αυτά τα μέρη μ’ ευχαριστούν.

Με παραπέμπουν στην τροφή της ζωής. Το «Αμόρε» ήταν μια πνευματική τροφή με αντίστοιχα χαρακτηριστικά, γιατί δεν ήταν μόνο μια σκηνή, αλλά κάτι ζωντανό.

Τόσο ζωντανό που με βοήθησε στη σύνταξη μιας προσωπικής γλώσσας κι ενός τρόπου γραφής, μαθαίνοντάς μου τους κώδικες ώστε να γίνω περισσότερο επικοινωνιακός απ’ ό,τι ήμουν.

Η μουσική γλώσσα μου είχε κάπου να ακουμπήσει.

● Πότε συνέβη αυτή η στροφή;

Ηταν η μεταβατική περίοδος, στις αρχές του ’90.

Την ίδια εποχή ξεκίνησα με τον Παπαϊωάννου, και τότε δημιουργήθηκε ανέλπιστα ένας ζωντανός πυρήνας.

Μου έδινε ενδεχομένως την ψευδαίσθηση ότι ζω σ’ έναν διευρυμένο κόσμο.

● Τι σου έμεινε από το «Αμόρε»;

Από κει είχε περάσει όλο το ελληνικό θέατρο. Εδωσε ο Χουβαρδάς τη δυνατότητα στους καλλιτέχνες να πειραματιστούν σε βάθος και επί της ουσίας.

Δινόταν εργασία σε οποιονδήποτε είχε ταλέντο και πίστευε πως κάτι μπορούσε να προσφέρει.

Το Αμόρε ήταν ένας πόλος έλξης ανθρώπων οι οποίοι δεν είχαν πού την κεφαλήν κλίνη.

● Μπορείς να ορίσεις την καλλιτεχνική σου παραγωγή με κύκλους και συνεργασίες;

Ξέρεις πώς θα μπορούσα; Με τους φίλους μου. Με την Τέχνη συνδεόμουν αυθόρμητα από πάντα.

Βρήκα αποκούμπι σε παρέες, σε φίλους· και με τους φίλους φτιάχτηκε ολόκληρος κόσμος.

Ημουν τότε γύρω στα 30, και η μουσική μου άρχισε να κατασταλάζει χάρη σε ανθρώπους που τους αφιερώθηκα επειδή υπήρχε αγάπη, εκτίμηση και θαυμασμός.

Υπήρχε μια κοινή γλώσσα ζωής -όχι μόνο μουσική-, όπου ο καθένας έκανε τις υποχωρήσεις του για να κατανοήσει τον άλλον.

Εύκολα έκανες υποχωρήσεις, εύκολα πρότεινες πράγματα. Και γίνονταν αποδεκτά.

Οταν μια παρέα ή κάποιοι φίλοι έρχονται τόσο κοντά και στον τομέα της συνδημιουργίας, τότε φτιάχνεται ένα είδος οικογένειας.

Το «Αμόρε» και η Ομάδα Εδάφους τέτοιες περιπτώσεις ήταν. Αυτά κρατάνε περίπου μέχρι τους Ολυμπιακούς.

● Γεννιέσαι στο Ρέθυμνο από πατέρα γυμνασιάρχη, θεολόγο, και μια μητέρα που είναι ο τόπος της γλυκύτητας. Πότε μπαίνει η μουσική στη ζωή σου;

Από πολύ νωρίς, στην παιδική ηλικία. Απ’ όταν θυμάμαι τον εαυτό μου, ο εγκέφαλός μου και ο ψυχισμός μου εκφράζονταν μουσικά.

Καταρχήν μέσα από το τραγούδι, γιατί τραγουδούσα καλά.

Μαζευόμασταν στο εξοχικό μας, και γύρω μας όλη η γειτονιά, κι εγώ είχα ρόλο μέσα στην παρέα και εκφραζόμουν με μια μουσική διάθεση.

Οπότε δεν μπορώ να σου πω ποιο ήταν το όριο, γιατί δεν υπάρχει.

Το παιχνίδι μου μεταφραζόταν σ’ ένα παιχνίδι με τη μουσική, κι αυτό το κάνω ακόμα και τώρα.

Ας πούμε στη «Φόνισσα», δεν είναι τυχαίο που χρησιμοποίησα τα παιδιά.

Δινόταν μια διάθεση εξωστρέφειας και παιχνιδιού. Ακόμα και στις πιο εσωστρεφείς και καταθλιπτικές μου περιόδους υπάρχει πάντα ένας πυρήνας παιχνιδιού.

Ψάχνω τον τρόπο να κεντρίσω το ενδιαφέρον μέσα από την πλοκή του παιχνιδιού.

Αλλά το παιχνίδι έχει πάντα μια ηθική: την αναγνωρίζω και θέλω πάντα να την υπηρετώ.

● Ποια ήταν η σχέση σου με τον Μαμαγκάκη;

Είναι μια ιδιάζουσα περίπτωση, θα σου την περιγράψω και θα μου πεις εσύ τι ήταν.

Οταν είχα έρθει από την Κρήτη, είχα γράψει ήδη κάποια κομμάτια, και τον προσέγγισα διότι ήταν Ρεθυμνιώτης και είχε σαφή εικόνα της οικογένειάς μου.

Υπήρχε ένα ασφαλές μέρος, ένα πλαίσιο συνάντησης.

Με ρώτησε: «Γιατί κάνεις μουσική; Ελα να με δεις».

Είχε αυθορμητισμό στην επαφή του. Ηταν πραγματικός Κρητικός, με τα καλά και τα κακά του.

Αισθάνθηκα αμέσως μεγάλη οικειότητα.

Τα δύο πρώτα μου χρόνια στην Αθήνα μετέφερα την εικόνα της οικογένειάς μου στο σπίτι του.

Μου άνοιξε την πόρτα και την καρδιά του και είχαμε μια επαφή πολύ ουσιαστική και κατά καιρούς τον βοηθούσα γιατί του έγραφα με νότες πολλά από τα έργα του, οπότε είχαμε και αυτή την επαφή.

● Η οποία τι φέρνει στη ζωή σου;

Τη συνάντηση με τον Κουρουπό και τον Χατζιδάκι.

Ηταν το διαπιστευτήριο ο Μαμαγκάκης, η δίοδος που μ’ έβγαλε στο Τρίτο Πρόγραμμα.

● Τι ηλικία είχες τότε;

Στα 18.

● Πώς το έβλεπες το περιβάλλον;

Συναρπαστικό. Το τέλος του «Αμόρε» δεν με πληγώνει. Του Τρίτου, όμως, με πληγώνει.

Αυτός ο τόπος ήταν ζωντανός χάρη στην παρουσία του Χατζιδάκι και όσων είχε μαζέψει δίπλα του.

Ο καθένας είχε έντονη προσωπικότητα. Και όλοι μαζί έφτιαχναν έναν ολόκληρο κόσμο. Ηταν εργαστήριο.

● Σαν ορχήστρα με μαέστρο τον Χατζιδάκι;

Ηταν ένα εργαστήριο λόγου, μουσικής, γραφής, αρχείου.

Σαν να φτιαχνόταν ένας κόσμος από το μηδέν.

Κι εσύ ήσουν μέλος μιας κοινότητας η οποία ξεκινούσε κάτι καινούργιο από μηδενική βάση.

● Και δεν βρήκε τη συνέχειά του πουθενά.

Οχι, γιατί υπήρχε τεράστια ελευθερία. Αυτός ο άνθρωπος έδινε απλώς τη σιγουριά…

● Πώς θα συμβούν πράγματα;

Πως ό,τι και να συμβεί είναι αποδεκτό. Καθόταν σαν ασπίδα προστασίας για όλους μας.

Μιλάω για πολύ μεγάλη δημοκρατικότητα, και με το πιο ανοιχτό πνεύμα που έχω ποτέ συναντήσει, γιατί δεν έδινε κατευθύνσεις, έδινε μόνο αυτή την ασφάλεια.

Εφτιαξε ένα σύστημα που κατάργησε τη γραφειοκρατία.

● Ηταν ένας κηπουρός;

Ναι, αλήθεια, ωραίο είναι αυτό που λες. Είχε καταργήσει όλο το σύστημα το γραφειοκρατικό, το οποίο μπορεί να αποβεί ολέθριο.

Τα πράγματα γίνονταν με φοβερή άνεση. Ο χρόνος δεν υπήρχε, σου έδινε την εντύπωση ότι είσαι για πάντα εκεί.

Θυμάμαι την τελευταία συνάντηση, όταν πια έκλεισε εκείνη η περίοδος του Τρίτου, και είχαν μαζέψει πλέον το σήμα, βρεθήκαμε όλοι στο στούντιο C.

Καταλάβαμε πως είχε έρθει το τέλος, γιατί ζήτησε να επιστρέψουν οι συνεργάτες του οτιδήποτε είχαν δανειστεί από δίσκους, παρτιτούρες, κ.λπ.

Κι έτσι φανερώθηκε το τέλος του τέλους.

Δεν πρόκειται να το ξεχάσω ποτέ, είχαμε παρευρεθεί οι περισσότεροι, γιατί κανείς μας δεν ήξερε για ποιο λόγο μας είχε φωνάξει, κι εκείνος μας είπε μόνο «θα σας παρακαλούσα να επιστρέψετε οτιδήποτε έχετε πάρει από το αρχείο».

● Τι έμαθες στο εργαστήριο του Τρίτου;

Δεν ήμουν πολύ ενεργό μέλος, αλλά παρακολουθούσα από μέσα λόγω της οικειότητας με όλο αυτό το σύστημα.

Ταυτοχρόνως παίζανε κατά καιρούς και μουσική δική μου.

Αλλά αυτό ήταν ήδη αρκετό για να αισθάνομαι πως ανήκω σε μια σοβαρή κοινότητα.

Καρποφόρα και τόσο ανοιχτή και ζεστή και ζωντανή, που μου έλεγε το μυαλό μου ότι τότε, εκεί, δημιουργούνταν και η δική μου επαγγελματική ταυτότητα.

● Εκείνα τα χρόνια σε καθόριζε ο νεανικός σου ενθουσιασμός, σε σχέση με τη μουσική, τον χορό, το θέατρο. Αυτός σε ένωνε με τους συνεργάτες σου;

Ηταν η ασφάλεια πως κάποιοι άνθρωποι συνεννοούνται καλά και μπορούν να παράγουν μέσα από τις τεράστιες δυσκολίες εκείνης της εποχής.

Τακτοποιήσαμε λίγο το κομμάτι της ύπαρξής μας.

Βρήκαμε μόνοι μας τη δυνατότητα να υπάρξουμε σε έναν χώρο, που ο ίδιος δεν μας την έδινε.

● Ξαναπάμε στο Ρέθυμνο, στα χρόνια της εφηβείας σου. Τι συμβαίνει εκεί;

Θα προσπαθήσω να είμαι ειλικρινής, γιατί αλλιώς δεν έχει νόημα.

Στο Ρέθυμνο, όλα τα χρόνια, ιδιαίτερα της εφηβείας μου, ήταν δραματικά.

Ηταν ένας κόσμος που με καταπίεσε πολύ στη συγκρότηση της προσωπικής μου ταυτότητας.

Αλλά ο διάλογος με τον εαυτό μου γινόταν από τότε με μουσικούς όρους, οι ήχοι ήταν η παρέα μου.

● Το καταφύγιο;

Ακριβώς, το καταφύγιο. Ζούσα μια παράλληλη ζωή που ήταν φανταστική.

Επρεπε να ξεφύγω από την καταπίεση που μου ασκούσαν το σχολείο, το γυμνάσιο, το κοινωνικό περιβάλλον.

Αυτό που δημιουργεί πόνο και θλίψη σ’ ένα παιδί το οποίο δεν μπορεί καν να αποδεχθεί τον εαυτό του - είναι η καταραμένη ελληνική επαρχία.

Αν θέλεις να κινηθείς σ’ έναν άλλο κόσμο, παράλληλο, η επαρχία δεν σου το επιτρέπει.

● Οπότε η Αθήνα έρχεται σαν άνοιγμα;

Είναι ο παράδεισος. Από την Αθήνα και μετά άρχισα να ζω.

Και πέρασαν πάρα πολλά χρόνια για να επιστρέψω πραγματικά.

Πήγαινα μόνο για να δω τους γονείς μου και κατευθείαν στην Κάνεβο, στο χωριό.

Από το Ρέθυμνο δεν περνούσα καν. Εκανα παράκαμψη.

● Τώρα όμως ξαναβρίσκεις το Ρέθυμνο αλλιώς.

Τακτοποιούνται κάποια κομμάτια πια. Την τελευταία περίοδο, μέσα από την αρρώστια του πατέρα μου, συμφιλιώθηκα με το Ρέθυμνο.

Ηρθα σε επαφή με τους φίλους του, τα νοσοκομεία, τους γιατρούς, τους συγγενείς μας, τους δικούς μου φίλους.

Ξαναζωντάνεψε ένα κλίμα που γι’ αυτόν σηματοδότησε το τέλος της ζωής του, αλλά για τ’ αδέλφια μου και για μένα άνοιξε έναν τρίτο κύκλο.

● Πώς τον βίωσες αυτό τον θάνατο;

Η απώλεια του πατέρα μου με στεναχώρησε, αλλά τον θάνατο τον βλέπω πάντα σαν ένα μέρος της ζωής.

Πιστεύω πως είναι κορυφαία στιγμή της ανθρώπινης φύσης, κι έχω την εντύπωση ότι ζούμε για να πεθάνουμε.

● Να γυρίσουμε στη μεριά της ζωής. Τελειώνουν οι Ολυμπιακοί στην Αθήνα και ξεκινάς ένα μεγάλο ταξίδι σαν τον Φιλέα Φογκ, κάνοντας τον γύρο του κόσμου…

Σε δυόμισι μήνες περίπου.

● Μπορείς να συνοψίσεις την εμπειρία αυτού του ταξιδιού σε μια-δυο φράσεις;

Ηταν ένα ταξίδι το οποίο έκανα με τον φίλο και συνεργάτη μου Πέτρο Τουλούδη.

Είχα διάφορες συναυλίες σε διαφορετικές χώρες και τις εντάξαμε στην περιπλάνηση.

Οπότε ήταν το ταξίδι δύο ανθρώπων που σε κάθε σημείο του πλανήτη συναντούσαν τους φίλους τους.

Αυτό μας έκανε να μην έχουμε τη ματιά του τουρίστα. Μόνο στα ενδιάμεσα ταξίδια, στο Θιβέτ, στη Σανγκάη, μέναμε σε ξενοδοχεία.

Ηταν ένα καταλυτικό ταξίδι που έβαζε τελεία, ολοκληρώνοντας έναν μεγάλο κύκλο, ενώ την ίδια στιγμή καταλάβαινα πως ανοίγει ένας άλλος, ακόμη μεγαλύτερος.

Βρισκόμουν στο Θιβέτ και χτυπάει το τηλέφωνο και μου δίνεται ανάθεση από το Kronos Quartet, κάτι που το θεώρησα σημαδιακό, μια υπέροχη τυχαιότητα, τέλος πάντων, που με σημάδεψε.

● Και ύστερα απ’ αυτό το ταξίδι αποσύρεσαι για χρόνια στα Υστέρνια της Τήνου. Είναι ένας στίχος του Ελύτη που λέει: «Ενας Αναχωρητής για τους μισούς είναι για τους άλλους μισούς ένας Ερχόμενος». Το έζησες αυτό;

Στην κυριολεξία του. Μ’ αρέσει να ανοίγω καινούργιους κύκλους στη ζωή μου.

Ο,τι είχα φανταστεί το είδα να γίνεται πραγματικότητα στην Τήνο.

Είμαι ευγνώμων γι’ αυτό. Είναι μια συνειδητή φάση ζωής που περιλαμβάνει και τα έργα που έγραψα και τον κόσμο που γνώρισα και τον τρόπο με τον οποίο πλησίασα τη φύση.

Αυτός ο κύκλος ζωής γεννήθηκε από την ουσιαστική ανάγκη να βρεθώ με τον εαυτό μου, όσο ζωντανά και ειλικρινά μπορούσα.

Και είναι τόσος πλουσιοπάροχος αυτός ο τόπος που εξακολουθεί να μου επιστρέφει ό,τι του δίνω.

● Με τον αέρα της Τήνου πώς τα πας;

Είναι ένα τοπίο της ερήμου με έντονα καιρικά φαινόμενα.

Ο αέρας μ’ ευχαριστεί. Καθαρίζει τη σκέψη και την ψυχή.

Για να κάνω τη δουλειά που κάνω, χρειάζομαι καθαρό μυαλό και μια ψυχή που να μην είναι λασπωμένη. Να μη λερώνεται.

Ωραίο είναι κι αυτό να συμβαίνει, και το βλέπω και το θαυμάζω.

Αλλά εγώ μέσα από τη λάσπη δεν μπορώ να κάνω τίποτα.

Θέλω να εξαγνιστώ κι ας λερωθώ αργότερα.

Δεν με κεντρίζει το να βρεθώ στην απόλυτη ξεφτίλα για ν’ αρχίσει να φαίνεται το φως.

Θέλω το φως για να κάνω την αντίστροφη διαδρομή προς τα μέσα.

● Στην Τήνο διατηρείς την καθημερινή σου επαφή με το χριστιανικό αίσθημα. Τι είναι η πίστη για σένα;

Πιστεύω πως υπάρχει κάτι που δεν φαίνεται, αλλά είμαι σίγουρος ότι υπάρχει.

Αυτό μου δημιουργεί μεγάλη έλξη. Και κατά κάποιον τρόπο το υπηρετώ.

Μπορεί να μην έχω κανένα αποδεικτικό στοιχείο, αλλά δεν μ’ ενδιαφέρει καθόλου.

Καταργείται το επιχείρημα: γίνεται κάτι που δεν το χρειάζεσαι.

Κι αυτό δεν ξέρω αν απαιτεί προσπάθεια, εγώ πάντως δεν προσπάθησα.

Ζηλεύω αυτούς που δεν έχουν από την οικογένειά τους καμιά θρησκευτική ανατροφή κι επιλέγουν την πίστη τους μόνοι τους.

Πρόκειται για μια προσωπική επιλογή που δεν την έχει υποκινήσει κανείς.

Αυτοί οι άνθρωποι περνάνε στην απέναντι όχθη από δική τους ανάγκη.

● Εχεις μια διπλή εμπειρία: από τη μια έχεις δουλέψει στο εξωτερικό δίνοντας κονσέρτα με μεγάλες ορχήστρες, όπου έρχεσαι σε επαφή με διευθυντές σκηνών, μαέστρους, σολίστες, μουσικούς κ.λπ. Κι έχεις αντίστοιχα και την εμπειρία των συνεργασιών στην Ελλάδα. Ποια είναι η βασική διαφορά ανάμεσα στις δύο;

Στην Ελλάδα, η συμπύκνωση του χρόνου, αυτό που λέμε η πραγματική ποιότητα, συγκεντρώνεται την τελευταία στιγμή.

Κι εκεί μπορεί να συμβεί κάτι ανέλπιστα ισχυρό, ακριβώς επειδή δεν το περιμένεις.

● Μια εκτόξευση;

Μια έκρηξη, ας πούμε, αλλά μπορεί να είναι και απίστευτα καταστροφική.

Οπότε είσαι πάντα στην αγωνία τι από τα δύο θα συμβεί.

● Μπορεί να διαλυθούν όλα;

Πάντως και τα δύο θα συμβούν την τελευταία στιγμή.

Ο,τι και να κάνουμε, όσο καλά και να το οργανώσουμε, με κάποιο μαγικό τρόπο, λόγω ιδιοσυγκρασίας, το τελικό αποτέλεσμα θα σχηματοποιηθεί την τελευταία στιγμή.

Στο εξωτερικό συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Ξέρεις, στα πλαίσια τα χρονικά.

Θα υπάρχει μια κανονικότητα, μια διαδοχή, ένα χτίσιμο μέχρι το τέλος.

Φτάνοντας, λοιπόν, προς το τέλος, από τη μέση και μετά, έχει αποκλειστεί η έκπληξη της μιας ή της άλλης μορφής.

Είναι τόσο καλά τοποθετημένο, που σου δημιουργεί μεγάλη ασφάλεια και σιγουριά, αλλά δεν θα φτάσεις ποτέ δέκα σκάλες παραπάνω.

● Λείπει η έκσταση;

Αυτή δεν θα την έχεις εύκολα στο εξωτερικό, γιατί είναι τόσο καλά οργανωμένο το εγχείρημα, και στο τέλος θα δώσει ένα πλήρες, τέλειο, συμπαγές αποτέλεσμα, ιδιαίτερα στο κομμάτι της σύγχρονης μουσικής που το ξέρουν καλά.

Εχουν μια κλινική καθαρότητα, την οποία έχεις ήδη αντιληφθεί από τις πρώτες πρόβες.

Και θα πάει μέχρι το τέλος έτσι.

● Ποια από τις δύο εμπειρίες προτιμάς;

Οποια με οδηγήσει στο ζητούμενο, που είναι πάντα ο πλήρης συντονισμός μουσικής, μουσικών και ακροατηρίου.

● Τι συμβαίνει τότε;

Δεν το αισθάνεσαι, μόνο το βλέπεις.

Ο ήχος, το ταξίδι των αρμονιών, ο τρόπος που παίζουν οι μουσικοί, συνδέονται άμεσα με το ακροατήριο και γίνονται ένα σώμα.

Είναι σαν να βλέπεις όλο αυτό το βίωμα να υπερίπταται, να σηκώνεται από τη γη και να πηγαίνει προς τα πάνω.

● Εγώ αισθάνομαι τον αέρα να πυκνώνει.

Αυτό είναι το συναίσθημα. Ολοι αυτοί οι άνθρωποι, καθένας με την αύρα του, με τον συντονισμό του, δεν ξέρω τι είναι αυτό που συντονίζεται εκείνη τη στιγμή, δεν μπορείς να ξεχωρίσεις μονάδες.

Το βλέπεις σαν έναν συμπαγή συναισθηματικό χώρο.

Είναι ένα φοβερό φορτίο, αλλά είναι από κείνα που δεν σε πηγαίνουν προς τα κάτω. Εχει άνωση.

● Ανέλαβες τη διεύθυνση της Εναλλακτικής Σκηνής της Λυρικής. Οσο σε ξέρω, δεν θα την αναλάμβανες εάν δεν είχες το όραμα και τις προϋποθέσεις να το υλοποιήσεις. Ποιο ήταν το στοίχημά σου για να πας;

Είναι κάτι απλό που το είχα από πάντα στη ζωή μου. Από πολύ νέος αισθανόμουν τυχερός που ήμουν μέλος μιας ομάδας δημιουργών, καλλιτεχνών κ.λπ.

Το να βοηθήσω κάποιον να δημιουργήσει μέσα σε ένα ασφαλές περιβάλλον, το θεωρώ ανταπόδοση της δικής μου καλής τύχης.

Υπάρχει ένα τεράστιο αίσθημα, πολύ συγκεκριμένο: η αγάπη για τη μουσική.

Η μουσική δεν είναι μια αφηρημένη έννοια· γίνεται από συγκεκριμένους ανθρώπους.

Πάντα έχω την επιθυμία να προσφέρω.

Και έχω στο μυαλό μου, πάρα πολύ έντονα, ότι αυτός που αξίζει πρέπει να βρει οπωσδήποτε έναν τρόπο για να το αποδείξει και να το εκφράσει.

● Αρα, ό,τι σου δόθηκε, να το δώσεις.

Η ανταπόδοση είναι μια μορφή προσφοράς.

Επειδή οι συνθήκες είναι τόσο δύσκολες στην Ελλάδα, το μεγαλύτερο μέρος του προγράμματος περιλαμβάνει Ελληνες καλλιτέχνες.

Είναι και κάποιοι ξένοι μαζί, αλλά αποτελούν το 20%.

Το 80%, κι αυτό το πιστεύω βαθιά μέσα μου, πρέπει να αποδοθεί στους Ελληνες που δεν έχουν τα χρήματα και τις συνθήκες να δημιουργήσουν.

Η Εναλλακτική Σκηνή μέσα στη Λυρική καλείται να το υπηρετήσει αυτό. Το Ιδρυμα Νιάρχου το πληρώνει.

Αρα, η δική μας διαχείριση πρέπει να είναι ακόμη πιο γενναιόδωρη. Αυτό είναι το στοίχημα.

● Είναι ολοφάνερη η συνέχεια από το Τρίτο του Χατζιδάκι και την πορεία σου στις ομάδες ώς το σημερινό σου όραμα.

Η ασυνέχεια με σκοτώνει. Δεν μπορώ να διανοηθώ τη ζωή μου σαν μια τυχαία ασυνεχή φάση.

● Η μουσική έχει συνέχεια;

Μια συνέχεια που έχει μεγάλο παρελθόν και αντίστοιχο μέλλον.

Εγώ είμαι ένας κρίκος, μια ασημαντότητα, ένα ελάχιστο σημείο σε αυτήν τη συνέχεια.

Αυτή είναι η βασική αρχή. Ο τρόπος που σκέφτομαι την ελληνική παραδοσιακή μουσική δεν είναι για να έχω εγώ μια ταυτότητα.

Αναλαμβάνω τη συνέχεια, σημαίνει κρατάω ζωντανό το κύτταρο.

Οι άνθρωποι πεθαίνουν, αλλά όχι η ανθρωπότητα.

Υπάρχει αυτή η αέναη κίνηση. Από τη ζωή στον θάνατο, από το παρελθόν στο παρόν - μια συνεχής ροή.

● Εχει σώμα η μουσική;

Βέβαια και έχει, τα πάντα έχει. Αλλοι πιστεύουν ότι είναι άυλη.

Αν ξέρεις πώς θέλεις να ζήσεις, δεν υπάρχει ωραιότερος δρόμος από την Τέχνη.

Είναι η βάση, το στήριγμα, το ισοκράτημα της ζωής. Το ίσο, που λέμε.

● Πολύ μ’ αρέσει αυτό: η μουσική, δηλαδή, είναι το ισοκράτημα της ζωής;

Ναι, αυτό είναι.

ΥΓ. Δύο μέρες πριν από το τέλος του 2016, η υπουργός Πολιτισμού, Λυδία Κονιόρδου, ανέθεσε στον Γιώργο Κουμεντάκη την Καλλιτεχνική Διεύθυνση της Λυρικής Σκηνής. Εύχομαι το όραμά του για την Εναλλακτική Σκηνή να απλωθεί και να αγκαλιάσει και τη Λυρική. Δηλαδή, δεν το εύχομαι. Είμαι σίγουρος.

*συγγραφέας

ΝΗΣΙΔΕΣ
Πρέπει να βάζεις πάντα στόχους
​Η Κωνσταντίνα Πολυχρονοπούλου είναι ένα νέο κορίτσι, ταλαντούχο, με μουσική αγωγή, με «τα γαλλικά της και το πιάνο της» όπως θα έλεγαν οι παλιότεροι. «H μουσική διδάσκεται ή αποτελεί θέμα ταλέντου κυρίως;»...
Πρέπει να βάζεις πάντα στόχους
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Η ιδεολογία μου καθόριζε πάντα τη στάση μου»
Θα μπορούσα να γράψω πολλά για τον Διονύση Τσακνή. Για τα μεγάλα τραγούδια, τις μουσικές του σε ογδόντα θεατρικές παραστάσεις, αλλά και για το χιούμορ, την ευστροφία, τον ακέραιο χαρακτήρα του που ξέρουμε όσοι...
«Η ιδεολογία μου καθόριζε πάντα τη στάση μου»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Mechanism» του Γιώργου Ψυχογιού
O άνθρωπος είναι διάνοια. Θεόμουρλος, αλλά διάνοια. Πωρωμένος με τη μουσική, αλλά διάνοια. Δουλευταράς μέχρι τελικής πτώσεως, αλλά διάνοια. Και είναι Ελληνας. Και πιανίστας. Και ακορντεονίστας. Και συνθέτης....
«Mechanism» του Γιώργου Ψυχογιού
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Αναγεννημένοι «Τετρακτύς»
Την τελευταία εικοσαετία έχουμε δει και έχουμε ακούσει αρκετά εγχώριας σύνθεσης κουαρτέτα εγχόρδων, κανένα όμως δεν διατήρησε επί μακρόν μόνιμη, τακτική παρουσία με την έννοια ότι κατόρθωσε να προσφέρει ετήσια...
Αναγεννημένοι «Τετρακτύς»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Tη μουσική της δεν θα τη μοιράζεται στάλα στάλα
Συνέντευξη: Τη Μόνικα τη γνωρίζουμε πολύ καλά από τα προσωπικά της άλμπουμ. Είναι πιθανότατα το μεγαλύτερο και, σίγουρα, το πιο εμπορικό όνομα της εγχώριας alternative σκηνής.
Tη μουσική της δεν θα τη μοιράζεται στάλα στάλα
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Σπάνιος και ποιητικός Χατζιδάκις
Τρία σπουδαία έργα του Μάνου Χατζιδάκι αποκαλύπτονται στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο πλαίσιο του Κύκλου Μάνος Χατζιδάκις. Τα «Τραγούδια της αμαρτίας»θα ερμηνεύσουν ο Π. Κιμιωνής...
Σπάνιος και ποιητικός Χατζιδάκις

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας