Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το τελευταίο καζάνι!

Τρία ευρώ την ώρα είναι το καθαρό κέρδος γι’ αυτούς που δουλεύουν στα καζάνια

Το τελευταίο καζάνι!

  • A-
  • A+

Από νωρίς το πρωί, πριν καλά καλά χαράξει, στο Καζάνι του Παπούντζα έχει πιάσει δουλειά όλη η οικογένεια. Τα ξύλα για το καζάνι, που λειτούργησε για πρώτη φορά το 1890, εδώ στον Πελεκάνο, είναι έτοιμα. Οι τενεκέδες με τα στέμφυλα και το κρασί βρίσκονται παραταγμένοι μπροστά στην είσοδο.

«Με τον ΦΠΑ και τα τέλη που πληρώνουμε μας μένει για κάθε καζανιά καθαρό κέρδος τρία ευρώ την ώρα» λέει ο Σάκης που για τρίτη γενιά λειτουργεί το καζάνι. «Παλιά βάζαμε μούστο, αλλά απαγορεύτηκε» συμπληρώνει ο Παναγιώτης.

Οσο προχωρά η ώρα, η μυρωδιά του ξύλου που καίγεται γίνεται έντονη. Τριακόσιοι πάνω-κάτω οι μόνιμοι κάτοικοι, «όλοι πλέον συνταξιούχοι και μικροκαλλιεργητές από... χόμπι», όπως λέει ο 80χρονος Χρήστος που παίρνει θέση στο τραπέζι.

«Φεύγουμε, ξαναρχόμαστε, ξαναφεύγουμε» λέει η Γεωργία που ήταν τις προηγούμενες δεκαετίες μετανάστρια, πρώτα στην Αυστραλία, μετά στην Αμερική και τώρα αποχαιρετά για τον ίδιο λόγο τα δικά της παιδιά..

Νοέμβρης. Ο μήνας του τσίπουρου. Του καζανιού.

«Στέμφυλα και κρασί μπαίνουν στον ατμό. Μετά την ατμοποίηση ξεκινά η διαδικασία της υγροποίησης και μετά η βράση. Στην πρώτη απόσταξη βγαίνει το ρακί , στη δεύτερη το τσίπουρο. Αν λίγο πριν βάλουμε και γλυκάνισο, έχουμε τσίπουρο με γλυκάνισο. Αυτό που δεν έχει ορισμένοι το λένε γράπα».

Η ...ξενάγηση στο Καζάνι έχει ξεκινήσει. Την ίδια ώρα μπαίνουν στους φούρνους τα ζυμωτά ψωμιά, στις θράκες οι πανσέτες και τα λουκάνικα και βγαίνουν από τα ταψιά οι πίτες.

Κάποιες γυναίκες ετοιμάζουν στον φούρνο το λεγόμενο φαΐ του τρύγου, κρεμμύδια δηλαδή στην κατσαρόλα που παίρνουν μια βράση και μετά μπαίνουν στο ταψί με τα ζυμωμένα μπιφτέκια από πάνω.

Καθώς η διαδικασία της βράσης ξεκινά, εμείς πίνουμε τα τελευταία τσίπουρα της προηγούμενης χρονιάς, λέει η Θεοδώρα Λειψιστινού.

Το καζάνεμα που μόλις ξεκίνησε γίνεται αφορμή για αντάμωμα και χαϊλίκια (χαιρετίσματα) που στέλνουν γνωστοί και φίλοι -όσοι δεν κατάφεραν ν ανέβουν για το Καζάνι- στο χωριό.

Τα τελευταία χρόνια, παρά την κρίση ή μάλλον εξαιτίας της, πολλοί επιστρέφουν στα χωριά τους, άλλοι πάλι δεν φεύγουν καθόλου.

Κάποια από τα αρχοντικά του Πελεκάνου αναπαλαιώθηκαν, άλλα πάλι μένουν μέχρι σήμερα κλειστά αφού οι ιδιοκτήτες τους δεν έχουν αλλάξει μόνο νομό αλλά και ήπειρο.

«Μέχρι και τα μέσα του '80 ο κόσμος εδώ ζούσε από τα καπνά κι από τη ΔΕΗ. Κάνανε λεφτά. Φτιάξανε σπίτια κι έφυγαν για την Κοζάνη, τη Θεσσαλονίκη, την Αθήνα. Τώρα εμείς που πήραμε σύνταξη ξαναρχόμαστε» λέει η Γεωργία.

Η παρέα που κάνει το καζάνι είναι από τη Θεσσαλονίκη. Ετερόκλητη, πολυσύνθετη, ανακαλύπτει τις ομορφιές ενός ορεινού χωριού, έστω για λίγο.

Αλλωστε αυτό γίνεται εδώ και δεκαετίες, από τότε που τα χωριά καταγράφουν δύο διαφορετικά μεταξύ τους νούμερα για πληθυσμούς: αυτούς που είναι μόνιμοι κάτοικοι και τους επισκέπτες που διπλασιάζουν τη δυναμική του μετά την άνοιξη και μέχρι το φθινόπωρο.

Εδώ, στον Πελεκάνο των 300 κατοίκων που μέχρι το 1927 λεγόταν Πέλκα, ίσως από το όνομα ενός ομώνυμου φρουρίου που υπήρχε στην περιοχή, η ιστορία, η παράδοση ανακαλύπτονται ξανά πέτρα με την πέτρα, γουλιά με τη γουλιά.

Γι' αυτό και το παραδοσιακό φεστιβάλ, που έγινε το καλοκαίρι του 2016 για πρώτη φορά στην περιοχή, έφερε κοντά στον τόπο ανθρώπους που μεγάλωσαν εκεί και κυρίως αυτούς που άλλαξαν τόπο, όπως πιστεύει και ο πρόεδρος του Πελεκάνου Γιώργος Στιάπης.

Κι επειδή εκτός από τον πολιτισμό και την παράδοση, το ζητούμενο είναι να δημιουργηθούν δουλειές, ο πρόεδρος της Κοινότητας Σισανίου, Δημήτρης Ζιώγος, εξηγεί πως 35 νέοι άνθρωποι, που ήταν έτοιμοι να φύγουν, έμειναν στο Σισάνι καλλιεργώντας φασόλια.

Θα μπορούσαν να ειπωθούν πολλά ακόμη μεταξύ τσίπουρου και παραδοσιακής κοζανίτικης πίτας, ενώ η ζέστη από τα κούτσουρα του καζανιού ανεβαίνει στο ταβάνι μαζί με την τσίκνα από τα κρέατα που ψήνονται στη θράκα, αλλά το κλαρίνο τα σηκώνει όλα ψηλά, τα κάνει ανάλαφρα και το τσίπουρο από την προηγούμενη και φετινή σοδειά ρέει διάφανο από τα 1.200 μέτρα...

ΝΗΣΙΔΕΣ
Το άγιο Το άγιο τσιπουράκι
«Διονύσια Κελάρια – Τσίπουρο Νταραίος» λοιπόν όπως είναι η πλήρης ονομασία μιας οικογενειακής επιχείρησης, με έδρα την Κυπαρισσία. Δραστηριοποιείται στον χώρο του οίνου από το 2004.
Το άγιο Το άγιο τσιπουράκι
ΝΗΣΙΔΕΣ
Και τώρα με τι θα σκοτώνω τις κατσαρίδες;
Σε σύντομο χρονικό διάστημα θα είναι σχεδόν αδύνατον να εξολοθρεύουμε τις κατσαρίδες μόνο με χρήση εντομοκτόνων, λένε Αμερικανοί επιστήμονες που διεξήγαγαν τις σχετικές έρευνες χωρίς δυστυχώς επιτυχία.
Και τώρα με τι θα σκοτώνω τις κατσαρίδες;
ΝΗΣΙΔΕΣ
Καλλιεργώντας με... χειρουργική ακρίβεια
«Το αγρόκτημα του Καλοχωρίου που ανήκει στον Ελληνικό Γεωργικό Οργανισμό (ΕΛΓΟ) ΔΗΜΗΤΡΑ, είναι από τα μεγαλύτερα πειραματικά αγροκτήματα της Ευρώπης, αφιερωμένο αποκλειστικά στον πειραματισμό του ρυζιού, σε...
Καλλιεργώντας με... χειρουργική ακρίβεια
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι τολμηροί ρυζοπαραγωγοί που επένδυσαν στην έρευνα
Θεριζοαλωνιστικές με GPS, τρακτέρ με λέιζερ και μοντέρνα αυτοκινούμενα ψεκαστικά εξειδικευμένα για το ρύζι και λιπασματοδιανομείς με GPS. Ποτέ άλλοτε δεν είχα δει τέτοια μηχανήματα, αλλά ούτε και ορυζώνες....
Οι τολμηροί ρυζοπαραγωγοί που επένδυσαν στην έρευνα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι παραγωγοί ζητούν χέρια
Σ' ένα μαγευτικό αλπικό τοπίο, στο Σισάνι Βοΐου της Δυτικής Μακεδονίας, τα μέλη ενός νεοσύστατου σχετικά συνεταιρισμού παραγωγών βιολογικών φασολιών αυξάνουν σταδιακά την παραγωγή τους και αναζητούν...
Οι παραγωγοί ζητούν χέρια
ΝΗΣΙΔΕΣ
Και εις άλλα με υγεία!
Ο απολογισμός του 2017 καταχωρίζει στο κτήμα Σεμέλη έξι μετάλλια μόνο από το λευκό ξηρό SEMELI ΑETHERIA 2016 (Μαλαγουζιά & Chardonnay), που κατακτήθηκαν σε παγκοσμίου επιπέδου διαγωνισμούς. Αν μετρήσουμε και...
Και εις άλλα με υγεία!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας