Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο Πούτιν με τα μάτια ενός Δυτικού

Ο συγγραφέας Χούμπερτ Ζάιπελ

Ο Πούτιν με τα μάτια ενός Δυτικού

  • A-
  • A+

Αφιξη στο Κρεμλίνο

Η ανέλιξη ή learning by doing

Το βιβλίο «Πούτιν: η εξουσία εκ των έσω», που κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Καστανιώτη, περιγράφει τη διαδρομή του σημερινού Ρώσου προέδρου από αξιωματικός της Κα Γκε Μπε στην πρώην Ανατολική Γερμανία σε ηγέτη της Ρωσίας, ο οποίος αφήνει το αποτύπωμά του στις σχέσεις με τη Δύση.

Οι ίντριγκες της νομενκλατούρας, η χαοτική μετασοβιετική κατάσταση και η ραγδαία αναρρίχηση του Πούτιν στην κλίμακα της εξουσίας περιγράφονται παραστατικά από τον συγγραφέα, Χούμπερτ Ζάιπελ, τον μοναδικό Δυτικό δημοσιογράφο που καταφέρνει να συνοδεύει τον πρόεδρο τα τελευταία πέντε χρόνια.

Ακολουθεί ένα απόσπασμα από το βιβλίο:

Ο νέος συνάδελφος Βλαντίμιρ Βλαντίμιροβιτς Πούτιν ήταν ο ορισμός της αφανούς παρουσίας, σύμφωνα με τον προσωπάρχη Γιουμάσεφ. Δεν μιλούσε πολύ, ήταν συνεπής και αποτελεσματικός και είχε καλές σχέσεις με τους συναδέλφους του.

Μετά τα όσα είχε βιώσει στην Αγία Πετρούπολη, κρατούσε απόσταση από την πολιτική και επικεντρωνόταν στη δουλειά του.

Το χάρισμά του να μην τραβά την προσοχή, καθώς και η εξαιρετική ικανότητά του να προσαρμόζεται τον διευκόλυναν να αντιμετωπίζει τις καθημερινές ίντριγκες στο κέντρο ισχύος. Αλλάζοντας επιπλέον διάφορα πόστα, σύντομα είχε μια εικόνα για την κατάσταση στην οποία βρισκόταν το κράτος, και η εικόνα αυτή δεν ήταν καλή.

Ο Πούτιν έκανε γρήγορα καριέρα, έγινε διευθυντής του κεντρικού ελεγκτικού μηχανισμού του Προεδρικού Γραφείου, ενός μηχανισμού που ελέγχει πού πηγαίνουν τα χρήματα του κράτους και αν φτάνουν στον προορισμό τους.

Ο νομικός απέκτησε σύντομα λεπτομερή εικόνα για το μέγεθος της διαφθοράς. Σύστησε ειδικές ομάδες εργασίας και συνεργάστηκε με τη δικαιοσύνη και τις οικονομικές υπηρεσίες για να βάλει τέλος στην κατάχρηση του λιγοστού δημόσιου χρήματος.

Οταν λίγο αργότερα ο Γιουμάσεφ, ο προϊστάμενός του, έγινε διευθυντής του Προεδρικού Γραφείου και συνεπώς κατέστη δεύτερος στην ιεραρχία του Κρεμλίνου, ο Πούτιν αναβαθμίστηκε σε αναπληρωτή του και συνέχισε την πορεία του μες στον μηχανισμό της κρατικής εξουσίας.

Τώρα ήταν υπεύθυνος για τη σχέση της κεντρικής κυβέρνησης με τις πάνω από ογδόντα περιφέρειες της Ρωσίας, και γρήγορα είδε πόσο ανίσχυρη ήταν η κεντρική κυβέρνηση, πώς μαφιόζικες φατρίες ή ολιγάρχες εξαγόραζαν κυβερνήτες ή φρόντιζαν να εκλέγονται οι ίδιοι σε επικερδείς θέσεις-κλειδιά.

Λόγω της θέσης που κατείχε, τώρα πια ο Πούτιν συναντούσε συχνότερα τον πρόεδρο προκειμένου να του εξηγήσει τι προβλήματα υπήρχαν στο μακρινό Βλαδιβοστόκ ή στο Καζάν επί του Βόλγα, την πρωτεύουσα του Ταταρστάν.

Ηταν επίσης αυτός που παρουσίαζε τις προτάσεις για την επίλυση των προβλημάτων. Κατά καιρούς ταξίδευαν μαζί, και ο Γέλτσιν εκτιμούσε όλο και περισσότερο τον διακριτικό άνδρα από την Αγία Πετρούπολη.

Οταν τον Ιούλιο του 1998 ο πρόεδρος χρειάζεται έναν νέο επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφάλειας, της Εφ Ες Μπε, επειδή η οργάνωση που διαδέχτηκε την Κα Γκε Μπε έχει αυτονομηθεί υπερβολικά για τα γούστα της «Οικογένειας Γέλτσιν» και δεν έδειχνε την πρέπουσα αφοσίωση, διόρισε ξαφνικά στη θέση αυτή τον πρώην μυστικό πράκτορα, ο οποίος εκείνη τη στιγμή έλειπε σε διακοπές.

Ομως ο Πούτιν δίσταζε να εμπλακεί πάλι σ’ αυτό το περιβάλλον. «Ημουν κάθε άλλο παρά ενθουσιασμένος όταν μετά τις διακοπές μου βρέθηκα αντιμέτωπος με αυτό το γεγονός. Τώρα μου έλεγαν να ξαναρχίσω αυτή την παραστρατιωτική ζωή με όλους τους περιορισμούς που είχα αφήσει πίσω μου πριν πολλά χρόνια».

Δέχτηκε παρ’ όλα αυτά, αλλά με μία προϋπόθεση. Αρνήθηκε την προβλεπόμενη ανακήρυξή του σε στρατηγό και έπεισε πρώτα τον Βαλεντίν Γιουμάσεφ και κατόπιν τον Γέλτσιν πως μπορούσε να διευθύνει την υπηρεσία ως πολίτης. «Εβλεπε με πολύ αναλυτική ματιά την πολύπλοκη κατάσταση, εντελώς διαφορετικά από τους παλιούς στρατηγούς της Κα Γκε Μπε.

Διέλυσε παλιές παρασκηνιακές ομάδες πολιτικής επιρροής, προχώρησε σε αναδιαρθρώσεις, και προ πάντων ήταν αφοσιωμένος. Αυτό έκανε τον Πούτιν ακόμη πιο ενδιαφέροντα για τον Γέλτσιν», συνοψίζει ο Γιουμάσεφ τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο αντρών. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε καταφέρει να εισέλθει στους κύκλους της εξουσίας και έβλεπε τον πρόεδρο κάθε εβδομάδα στις τακτικές συζητήσεις για το πώς είχε η κατάσταση [...]

Ο νέος επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφάλειας συνέχισε να κάνει ό,τι έκανε και πριν. Επικεντρώθηκε στα σημαντικά θέματα και έφερε νέους συνεργάτες στην υπηρεσία, ανθρώπους που γνώριζε και πολύ καιρό, από την εποχή της Αγίας Πετρούπολης.

Ιδρυσε ένα νέο τμήμα για τα οικονομικά εγκλήματα και φρόντισε για την αναδιάρθρωση του τμήματος που ερευνούσε τις φορολογικές απάτες.

Συσσώρευσε συστηματικά πόρους, τους οποίους αργότερα χρησιμοποίησε στον αγώνα για την πολιτική του επιβίωση. «Ηθελα από καιρό να βάλω μια τάξη», περιγράφει ο Βλαντίμιρ Πούτιν τα πλεονεκτήματα που του πρόσφερε το νέο του αξίωμα.

«Ο Γέλτσιν μου έδωσε τη δυνατότητα να κάνω ακριβώς αυτό. Το κράτος ήταν σχεδόν ανύπαρκτο». Ο Βλαντίμιρ Πούτιν παρέμενε πραγματιστής. Δεν ήταν και τόσο σίγουρος αν είχε τα προσόντα για να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα στην κορυφή. Ωστόσο ήταν προετοιμασμένος για παν ενδεχόμενο. [...]

Κατά τη δεύτερη θητεία του ο Μπορίς Γέλτσιν άλλαζε τους πρωθυπουργούς σαν τα πουκάμισα. Τη μια το κοινοβούλιο μπλόκαρε κάποιον προγραμματισμένο διορισμό, την άλλη ο πρόεδρος χρειαζόταν έναν πολιτικό αποδιοπομπαίο τράγο για να του φορτώσει τα χάλια της οικονομίας.

Οταν ο Πούτιν διορίστηκε επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφάλειας, πρωθυπουργός ανέλαβε την τελευταία στιγμή ο πρώην υπουργός Ενέργειας Σεργκέι Κιριένκο, στον οποίο ο λαός έδωσε το παρατσούκλι «Kinder Εκπληξη».

Ο νέος πρωθυπουργός ήταν μόλις 35 ετών και παρέμεινε στο αξίωμα μόνο για έξι μήνες. Το 1998 η οικονομική κρίση έφτασε στο αποκορύφωμά της. Τράπεζες κατέρρεαν, το ρούβλι βρισκόταν σε ελεύθερη πτώση.

Ο πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών και πρώην υπουργός Εξωτερικών Γεβγκένι Πριμακόφ, ο οποίος διαδέχτηκε τον Κιριένκο, κατάφερε να παραμείνει στη θέση αυτή για οκτώ μήνες.

Ο Πριμακόφ είχε τη στήριξη του κοινοβουλίου και γινόταν όλο και πιο επικίνδυνος για τον Ρώσο πρόεδρο. Τον άριστο τακτικιστή, ο οποίος ετοίμαζε την υποψηφιότητά του για τις επόμενες προεδρικές εκλογές, τον φοβόταν τόσο ο Μπερεζόφσκι όσο και οι υπόλοιποι ολιγάρχες.

Ο Γέλτσιν αντικατέστησε τον ανταγωνιστή του με τον πρώην υπουργό Εσωτερικών Σεργκέι Στεπάσιν, η θητεία του οποίου θα καταγραφεί ως η πιο σύντομη στα χρονικά της Ρωσίας.

Ο Στεπάσιν παρέμεινε πρωθυπουργός για μόλις 89 ημέρες, από τον Μάιο μέχρι τις αρχές Αυγούστου του 1999, και την τελευταία ημέρα της θητείας του γνωστοποίησε στο υπουργικό συμβούλιο κοφτά και εμφανώς δυσαρεστημένος τον διάδοχό του: «Καλημέρα. Θα παραμείνω όρθιος, διότι δεν θα κάθομαι για πολύ ακόμα σ’ αυτή την πολυθρόνα.

Σήμερα το πρωί μίλησα με τον πρόεδρο, ο οποίος υπέγραψε τα έγγραφα της απόλυσής μου, με ευχαρίστησε για τη δουλειά μου και μου έδωσε πόδι. Το αξίωμά μου θα το αναλάβει ο Βλαντίμιρ Πούτιν». [...]

Η «Οικογένεια» του Γέλτσιν αναζητούσε καιρό έναν έμπιστο υποψήφιο που στους ταραγμένους εκείνους καιρούς να μην είναι μόνο υποψήφιος πρωθυπουργός, αλλά και εν δυνάμει διάδοχος του προέδρου, η υγεία του οποίου ήταν κλονισμένη. Το όνομα του Βλαντίμιρ Πούτιν ακουγόταν όλο και πιο συχνά.

Οι ίδιοι λόγοι που είχαν τραβήξει την προσοχή του Βαλεντίν Γιουμάσεφ στο πρόσωπό του ήδη στις αρχές της συνεργασίας τους στη Μόσχα καθιστούσαν τώρα φαβορί τον επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας: Η μετριοπαθής παρουσία του, η οποία συνδυαζόταν με υποδειγματικά αποτελέσματα στη δουλειά του – ένα αξιόπιστο μέγεθος σε αυτή τη φρενιτιώδη κατάσταση. Εντιμος, αποτελεσματικός και ολοφάνερα χωρίς προσωπικές φιλοδοξίες, με περιορισμένη επιρροή και ελάχιστους δικούς του ανθρώπους. Κοντολογίς, ένας υποψήφιος που φαινομενικά θα τους ήταν εύκολο να τον χειριστούν. Ο ιδανικός διαχειριστής λοιπόν για τα συμφέροντα του κύκλου γύρω από τον Γέλτσιν.[...]

ΝΗΣΙΔΕΣ
Πώς πήραν τη ζωή τους στα χέρια τους
Την ερχόμενη Πέμπτη, 27 Ιουνίου 2019, στις 19.00, στον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων ο συγγραφέας και ιστορικός Ντόνι Γκλουκστάιν θα μιλήσει για το βιβλίο του «Τα Σοβιέτ στη Δύση - Εργατικά συμβούλια απέναντι σε...
Πώς πήραν τη ζωή τους στα χέρια τους
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η λογοτεχνία ακμάζει στη δημιουργική αντιπολίτευση
Ο Γιάννης Μότσιος, ομ. καθ. του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και βαθύς γνώστης του ρωσικού πολιτισμού επανέκδωσε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης από τα ρωσικά στα ελληνικά, την «Ανθολογία Ρωσικού...
Η λογοτεχνία ακμάζει στη δημιουργική αντιπολίτευση
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο άνθρωπος Αίγαγρος
Το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα κρατώντας το «Αίγαγρος» του Διονύση Τεμπονέρα που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Θίνες» ήταν ένα απόσπασμα από το σημαντικό ποίημα του Ανδρέα Εμπειρίκου «Αίγαγρος».
Ο άνθρωπος Αίγαγρος
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ενας θρύλος στο θέρος
«Ο θρύλος του Εσεξ» της Σάρα Πέρισε, μετάφραση της Νίνας Μπούρη, είναι ένα συναρπαστικό βιβλίο, ένα μυθιστόρημα ιδεών, αν και η ατμόσφαιρά του είναι σταθερά, συνειδητά, σαφώς γοτθική.
Ενας θρύλος στο θέρος
ΝΗΣΙΔΕΣ
Αμνηστία ή αμνησία;
Το βιβλίο του Β. Καραμανωλάκη διαθέτει πολλά πλεονεκτήματα. Παρ' όλο που πραγματεύεται με επιστημονική αρτιότητα ένα πολύ δύσκολο θέμα, διαβάζεται πολύ ευχάριστα και χωρίς να κουράζει τον αναγνώστη.
Αμνηστία ή αμνησία;
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μπορεί στην Ελλάδα να γίνει κάτι;
Μέσα από το βιβλίο «Από την έδρα στα έδρανα» του καθηγητή και πολιτικού Κ. Δουζίνα γίνεται φανερό ότι η πολιτική έχει ανθρωπιά, δεν είναι απόκοσμη αλλά με τον κόσμο, δεν είναι τεχνοκρατική ούτε ντεκαφεϊνέ,...
Μπορεί στην Ελλάδα να γίνει κάτι;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας