Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.2°C / 20.0°C
    3 BF
    42%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.3°C / 15.6°C
    5 BF
    51%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 10.6°C / 16.1°C
    2 BF
    67%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 6.1°C / 12.0°C
    2 BF
    66%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    3 BF
    63%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.4°C / 15.0°C
    1 BF
    50%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    5 BF
    50%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 2.2°C / 16.0°C
    2 BF
    67%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 18.9°C / 22.0°C
    2 BF
    43%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    4 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.0°C / 17.8°C
    4 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 16.0°C
    4 BF
    63%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    2 BF
    77%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    1 BF
    42%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.2°C / 18.3°C
    2 BF
    34%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 18.0°C
    2 BF
    63%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 13.9°C / 19.0°C
    2 BF
    32%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.4°C / 16.0°C
    2 BF
    67%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.4°C / 15.0°C
    3 BF
    58%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    5 BF
    50%
Τα κτίρια, οι άνθρωποι, οι ιστορίες
ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ/ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

Τα κτίρια, οι άνθρωποι, οι ιστορίες

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Στη συμβολή των οδών Φιλίππου και Χριστοπούλου, λίγο πιο πάνω από το άγαλμα του Βενιζέλου όπου σήμερα βρίσκεται μια μάντρα υλικών, το συγκρότημα των τεσσάρων κατοικιών του 19ου αιώνα, Εβραίου αρχικά ιδιοκτήτη, στέγασε το Μεταγωγών.

Στο κτίριο όπου σήμερα βρίσκεται η μάντρα έχουν γραφτεί ιστορίες κυριολεκτικά με αίμα.

Από εδώ πέρασαν και οι τελευταίοι στην Ελλάδα θανατοποινίτες, πληροφορία που διηγήθηκαν στα μέλη της ομάδας καταγραφής και ανάδειξης κτιρίων 19ου και 20ού αιώνα στη Θεσσαλονίκη οι περίοικοι.

Λίγο πιο πέρα, στην περιοχή της Ροτόντας, το ενδιαφέρον της ομάδας τραβά μια τριώροφη οικοδομή που ανεγέρθηκε το 1929 με γαλλικό σχέδιο.

«Πρόκειται για μια ιδιαίτερα προσεγμένη οικογενειακή οικοδομή, κατασκευασμένη με μεράκι και ακριβά για την εποχή υλικά. Μπορεί κανείς να τη χαρακτηρίσει ένα μοναδικό δείγμα μετάβασης στις σύγχρονες πολυκατοικίες, αφού συνδυάζει παλιά και νέα οικοδομικά υλικά και τεχνικές».

Το πιο ενδιαφέρον στην αποτύπωση αυτών των κτιρίων του 19ου και του 20ού αιώνα ή ακόμη και του συνόλου κτιρίων που αποτυπώνουν τον ιστό της πόλης είναι πως μαζί με τα αρχιτεκτονικά δεδομένα καταγράφονται και οι ιστορίες των ανθρώπων, των γειτονιών της πόλης, δίνοντας μια άλλη θεώρηση του αστικού χώρου στον ιστορικό χρόνο, λέει ο Νίκος Καραγιάννης μέλος της ομάδας, ο οποίος κάνει το μεταπτυχιακό του στη συντήρηση και αποκατάσταση μνημείων, μαζί με τον Σταύρο Απότσο, επίσης μέλος της Monumenta.

Πώς λειτουργεί το πρόγραμμα

Μέσα από τα κτίρια της πόλης αντιλαμβάνεται κανείς, ίσως και να βιώνει σ' έναν βαθμό, την αλλαγή της αρχιτεκτονικής, αλλά και της ίδιας της πόλης.

Μικρές και μεγαλύτερες αλλαγές που εξελίσσουν μια σαχνισιά (προεξοχή κτιρίου στηριγμένη σε ξύλινα δοκάρια) σε έρκερ (κλειστή απ' όλες τις εξωτερικές πλευρές οριζόντια προεξοχή οικοδομής), δομούν νέο χαρακτήρα στον αστικό χώρο, που μεταβαίνει από τον πολυεθνικό στον σημερινό, απεικονίζοντας ταυτότητες σε σύγκλιση με τις νέες κοινωνικές, πολιτικές, ιστορικές συνθήκες.

H Monumenta ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2014 το πρόγραμμα «Καταγραφή και ανάδειξη κτιρίων του 19ου και του 20ού αιώνα στη Θεσσαλονίκη». Κύριος στόχος του προγράμματος είναι η έρευνα και η καταγραφή όλων των κτιρίων της περιόδου 1800-1940, με σκοπό τη μελέτη, την προστασία και την ανάδειξή τους.

Στο πλαίσιο αυτό, πέρα από την επιτόπια καταγραφή, τη βιβλιογραφική και αρχειακή έρευνα, συγκεντρώνονται φωτογραφίες, σχέδια και πληροφοριακές μαρτυρίες για την ιστορία των κτιρίων της Θεσσαλονίκης.

Τα μέλη της ομάδας φωτογραφίζουν αρχικά όλο το οικοδομικό τετράγωνο και όταν εντοπίσουν κάποιο κτίριο που ενδιαφέρει δημιουργούν την καρτέλα του με όλα τα ιστορικά, μορφολογικά, αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά.

«Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε επικοινωνία με τους ενοίκους και τη γειτονιά.  Σε πολλές περιπτώσεις, όταν τους εξηγούμε τι κάνουμε, μας ανοίγουν τα σπίτια τους, διηγούνται ιστορίες που σχετίζονται μ' αυτά, με τη γειτονιά, τη συνοικία, την πόλη» λέει η Φωτεινή Γκουγκουστάμου.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας τέτοιας περίπτωσης είναι το ξενοδοχείο «Καστοριά», που βρίσκεται στην αρχή της Εγνατίας, στην περιοχή του Βαρδάρη.

Ο διευθυντής του ξενοδοχείου γνώρισε τα μέλη της ομάδας στον ιδιοκτήτη, ο οποίος ξετύλιξε την ιστορία του κτιρίου από τις αρχές του 19ου αιώνα μέχρι σήμερα…

«Ακόμη και τα πόμολα των κτιρίων της πόλης έχουν να διηγηθούν μια ιστορία» λέει ο Σταύρος Απότσος.

Τα κριτήρια άλλωστε με τα οποία επιλέγονται τα προς καταγραφή κτίρια δεν είναι μόνο ιστορικά.

«Αρκεί να έχουν κάτι αξιόλογο να… διηγηθούν. Να αποτυπώνουν μια αρχιτεκτονική τάση στον ιστό της πόλης. Να διαθέτουν ένα ιδιαίτερο μορφολογικό χαρακτηριστικό. Να εκπροσωπούν ένα κομμάτι της ιστορίας της», επισημαίνουν τα μέλη της ομάδας.

Η Μonumenta είναι μια αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία που ιδρύθηκε το 2006 για την προστασία της φυσικής και της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Ελλάδας και της Κύπρου.

Η δράση της, που ξεκίνησε από την Αθήνα, περιλαμβάνει παρεμβάσεις, δημιουργία ηλεκτρονικού περιοδικού για το φυσικό και το δομημένο περιβάλλον, εκπαιδευτικές δραστηριότητες κ.ά.

Στο πλαίσιο αυτό, στο πρόγραμμα «Καταγραφή και ανάδειξη κτιρίων 19ου και 20ού αιώνα» καταγράφηκαν στην Αθήνα, σε μια ανοιχτή, προσβάσιμη σε όλους βάση δεδομένων, 10.000 κτίρια.

Στη Θεσσαλονίκη μέχρι τώρα έχουν καταγραφεί 457. Η ομάδα παρουσιάζει τη δουλειά της σε ειδική έκθεση στην Αθήνα και εξηγεί πώς η διαθέσιμη σε όλους ηλεκτρονική πλατφόρμα πληροφοριών θα δώσει χρήσιμες πληροφορίες σε αρχιτέκτονες, πολεοδόμους, μηχανικούς, ιστορικούς και κάθε έναν που θέλει να μάθει περισσότερα για την αποτύπωση της ιστορίας στον οικοδομικό ιστό της πόλης.

Info:

Επικοινωνία με το πρόγραμμα [email protected]

 

ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Σώθηκε από τις μπουλντόζες αλλά έγινε στάχτη από θερμοκέφαλους
Πριν από 40 χρόνια το πανέμορφο αρχοντικό Ναζιφέ, στις Εξοχές, το πιο αριστοκρατικό προάστιο της Θεσσαλονίκης, λαβώθηκε από τον μεγάλο σεισμό και κινδύνεψε να κατεδαφιστεί. Σώθηκε από τις μπουλντόζες γιατί...
Σώθηκε από τις μπουλντόζες αλλά έγινε στάχτη από θερμοκέφαλους
ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Ιταλική φινέτσα σε οθωμανικό έργο
Είναι η εβδομάδα που η Θεσσαλονίκη έχει την τιμητική της. Απόψε εγκαινιάζεται η 81η Διεθνής Εκθεση, η οποία όμως φέτος συμπληρώνει 90 χρόνια αφού λειτούργησε για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 1926, προφανώς με...
Ιταλική φινέτσα σε οθωμανικό έργο
ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
Στολίδι της νύμφης του Θερμαϊκού
Με ένα νέο χώρο πολιτισμού υποδέχτηκε η Θεσσαλονίκη την καινούργια χρονιά. Τα Παλιά Σφαγεία, ένα εντυπωσιακό βιομηχανικό κτίσμα που κατασκευάστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και έχει χαρακτηριστεί από το 1994...
Στολίδι της νύμφης του Θερμαϊκού
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το δράμα των Καυκάσιων προσφύγων ανείπωτη τραγωδία
Οι άθλιες συνθήκες διαβίωσης και οι δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι Ελληνες του Καυκάσου με αποτέλεσμα μεγάλο ποσοστό να βρει τον θάνατο από το κρύο, την πείνα και τις κακουχίες.
Το δράμα των Καυκάσιων προσφύγων ανείπωτη τραγωδία
ΝΗΣΙΔΕΣ
Για κάποιους που αναθεματίζουν μια αναθηματική στήλη
Πίεση ασκούν το τελευταίο διάστημα προς τη διοίκηση του Δήμου Θεσσαλονίκης διάφοροι ακροδεξιοί κύκλοι για την αφαίρεση και την καταστροφή της αναθηματικής στήλης δίπλα στον Λευκό Πύργο.
Για κάποιους που αναθεματίζουν μια αναθηματική στήλη
ΝΗΣΙΔΕΣ
Hasta la vista companero!
Ο Μοσκώφ δεν βολεύτηκε στην καλοπέραση και στην αδράνεια. Ζούσε με την αρρώστια του, μα πάλευε σε διαδηλώσεις και συμμετείχε ενεργώς σε πολιτικά σχήματα του ΚΚΕ αποσπώντας την εμπιστοσύνη του λαϊκού κόσμου στο...
Hasta la vista companero!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας