Αθήνα, 32°C
Αθήνα
Ελαφρές νεφώσεις
32°C
33.5° 31.3°
3 BF
45%
Θεσσαλονίκη
Αίθριος καιρός
33°C
34.3° 30.7°
2 BF
47%
Πάτρα
Αίθριος καιρός
34°C
33.8° 33.0°
3 BF
41%
Ιωάννινα
Ελαφρές νεφώσεις
29°C
28.9° 28.9°
1 BF
51%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
30°C
33.0° 29.9°
3 BF
58%
Βέροια
Αίθριος καιρός
31°C
32.0° 27.9°
0 BF
51%
Κοζάνη
Σποραδικές νεφώσεις
28°C
28.4° 27.3°
0 BF
37%
Αγρίνιο
Αίθριος καιρός
34°C
34.1° 34.1°
1 BF
29%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
30°C
32.7° 29.8°
4 BF
66%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
30°C
30.1° 29.9°
4 BF
51%
Ερμούπολη
Ελαφρές νεφώσεις
29°C
29.4° 27.8°
5 BF
58%
Σκόπελος
Ελαφρές νεφώσεις
31°C
30.7° 29.6°
2 BF
58%
Κεφαλονιά
Αίθριος καιρός
30°C
29.9° 29.9°
0 BF
70%
Λάρισα
Ελαφρές νεφώσεις
31°C
33.5° 30.9°
0 BF
48%
Λαμία
Αίθριος καιρός
31°C
31.6° 30.6°
2 BF
49%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
30°C
29.9° 29.8°
4 BF
56%
Χαλκίδα
Ελαφρές νεφώσεις
33°C
33.8° 31.2°
2 BF
35%
Καβάλα
Ελαφρές νεφώσεις
32°C
31.6° 31.3°
2 BF
42%
Κατερίνη
Αίθριος καιρός
29°C
29.7° 28.6°
3 BF
67%
Καστοριά
Αίθριος καιρός
30°C
30.0° 30.0°
2 BF
35%
ΜΕΝΟΥ
Τετάρτη, 24 Ιουλίου, 2024
vivlio-skordas
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Παναγιώτης Σκορδάς: Λεσβιακό Ημερολόγιο 2024, Εκδόσεις Δούκας

Τα «Λεσβιακά Ημερολόγια» του Παναγιώτη Σκορδά

Ενα πολύ ενδιαφέρον και τερπνό ανάγνωσμα για όποιον θα ήθελε να μυηθεί στον ανεξάντλητο και αστείρευτο πνευματικό πλούτο της Λέσβου.

Από τις ιδιαίτερες και χαρακτηριστικές περιοχές της χώρας η Λέσβος, που έχει από τον περασμένο αιώνα παρουσιάσει μια ευδιάκριτη πνευματική-πολιτιστική-καλλιτεχνική παραγωγή και παράδοση, συνεχίζει και σήμερα κάτω από τις νέες συνθήκες που διαρκώς διαμορφώνονται όχι μόνο να ανατρέχει και να ερευνά το παρελθόν αλλά κυρίως, χωρίς να επαναπαύεται σ’ αυτό, να χαράσσει νέους δρόμους και να ανοίγει ποικίλες διόδους πνευματικής και πολιτιστικής δημιουργίας.

Σημειώνω τα παραπάνω γιατί οι καιροί μας, δηλαδή οι άνθρωποι που τους κατοικούμε, ζαλισμένοι από την ταχύτατη προέλαση της τεχνολογίας, του διαδικτύου, της ψηφιακής επανάστασης και τη διόγκωση της χρηματοπιστωτικής παγκοσμιοποιημένης οικονομίας πολύ δύσκολα στεκόμαστε με την προσοχή και τον σεβασμό που απαιτούνται σε πνευματικά και καλλιτεχνικά δημιουργήματα, ιδίως όταν αυτά συμβαίνουν στην αθέατη περιφέρεια και όχι στο θορυβώδες κέντρο.

Στη Λέσβο, λοιπόν, ο Παναγιώτης Σκορδάς, δρ Νεοελληνικής Φιλολογίας, εκπαιδευτικός, μαχητικός, ανήσυχος και δημιουργικός, πολύ καλός γνώστης της Ιστορίας και της βαριάς παράδοσης του τόπου του, εδώ και δεκατέσσερα χρόνια συντονίζει, επιμελείται, συν-γράφει και εκδίδει μια υποδειγματική έκδοση με τον τίτλο «Λεσβιακό Ημερολόγιο. Γράμματα – Τέχνες – Πολιτισμός». Η μέχρι σήμερα συγκομιδή είναι 14 τόμοι, πάνω από 6.000 σελίδες, πάνω από 600 συνεργασίες, μια εντυπωσιακή κιβωτός, ένα θησαυροφυλάκιο που συνεχώς εμπλουτίζεται με πρωτότυπες μελέτες γύρω από τα γράμματα και τις τέχνες του πανέμορφου και ιστορικού νησιού, στο οποίο πριν από 25 αιώνες συνέβη ένα παγκόσμιο θαύμα με απίστευτα ευεργετική επίδραση και διάρκεια, που το απέδωσε έμμετρα στην ντοπιολαλιά ο μοναδικός Στρατής Αναστασέλλης ως εξής: «Αιγαίου, τ’ αρμυράς νερά ς’ / είνι αίμα ΄πι τν Ιλλάδα / έδιου κατούρςι γη Sαμφώ / τς ακόμ βαςτά η ςπιρτάδα».

Ο Παναγιώτης Σκορδάς, το 2011, πήρε στα χέρια του τη σκυτάλη του «Ημερολογίου», της πολύ γνωστής αυτής εγκυκλοπαιδικής έκδοσης, διαδεδομένης σε όλη την Ελλάδα τον 19ο και τον 20ό αιώνα, αλλά ελλείπουσας τον 21ο. Στη Λέσβο το πρώτο «Ημερολόγιο» κυκλοφόρησε το 1914 και πέρασαν σχεδόν 40 χρόνια για να ξαναβγούν μερικοί τόμοι, τη δεκαετία του 1950, από τον διαπρεπή φιλόλογο Παναγιώτη Σαμάρα. Στα 1999 ένας άλλος σημαντικός εκπαιδευτικός με μεγάλο συγγραφικό έργο, ο δάσκαλος Αριστείδης Κουτζαμάνης, το «ξαναανέστησε» και κυκλοφόρησε 11 τόμους.

Ο Παναγιώτης Σκορδάς υπήρξε στενός συνεργάτης του Αριστείδη Κουτζαμάνη, συμμετείχε με εργασίες του σε όλα τα «Ημερολόγιά» του και γνώριζε πολύ καλά και «από μέσα» τις προκλήσεις αλλά και τις πολλές δυσκολίες του συλλογικού αυτού εκδοτικού εγχειρήματος. Τελικά η αισιοδοξία της βούλησης, η ισχυρή διάθεση για προσφορά και το πολιτιστικό του όραμα νίκησαν, και τον Δεκέμβριο του 2010 το «Λεσβιακό Ημερολόγιο» του Παναγιώτη Σκορδά βρισκόταν στις προθήκες των βιβλιοπωλείων από τις τοπικές εκδόσεις «Αιολίδα».

Ανατρέχοντας τους δεκατέσσερις θαυμάσιους τόμους (6 από την «Αιολίδα», 7 από τις τοπικές εκδόσεις «Μύθος» και ο πιο πρόσφατος πάλι από τις τοπικές εκδόσεις «Δούκας») και συγκρίνοντάς τους με την προγενέστερη παραγωγή μπορούμε να κάνουμε μερικές διαπιστώσεις: ο Παναγιώτης Σκορδάς ανανέωσε δραστικά και δομικά το «Ημερολόγιο». Ολο το υλικό του είναι πρωτότυπο, προσεκτικά επιλεγμένο και επιμελημένο, αριστοτεχνικά τοποθετημένο, πλήρως λεσβιακό. Δεν υπάρχουν αναδημοσιεύσεις, αντιγραφές, επικαλύψεις. Οι συνεργάτες, έγκυροι και εξειδικευμένοι στην επιστήμη τους. Η ύλη, πολυθεματική, τακτοποιείται, ταξινομείται και μοιράζεται σε ενότητες για να διευκολύνονται ο αναγνώστης και ο ερευνητής: ιστορία, αρχαιολογία, λαογραφία, γραμματολογία, εικαστικά, μουσική, γλωσσικά, καθημερινή ζωή, φυσικό και δομημένο περιβάλλον, φωτογραφία, αφιερώματα και πολλά άλλα.

Ανάμεσα στα άλλα χώρος δίνεται και για παρουσίαση επιχειρηματικών και καινοτόμων δράσεων, όπως βραβευμένων παραγωγών, καταξιωμένων επαγγελματιών, δραστήριων συλλόγων με οικολογικό αποτύπωμα κ.ά. Το εξώφυλλο κοσμεί πίνακας ή φωτογραφία καλλιτέχνη με θέμα τη Λέσβο, στο έργο του οποίου γίνεται ειδικό αφιέρωμα: Δημήτρης Γέρος, Χρόνης Μπότσογλου, Δημήτρης Ταλιάνης, Στέλιος Σκοπελίτης, Στρατής Αθηναίος, Νίκη Ελευθεριάδη, Τζέλη Χατζηδημητρίου, μερικά ενδεικτικά ονόματα. Στο τέλος του τόμου βρίσκουμε τα εργοβιογραφικά όλων των συντελεστών του τόμου, τουλάχιστον σαράντα, απόδειξη τρανή του δύσκολου, υπεύθυνου και κοπιώδους έργου του συντονιστή και επιμελητή. Δεν θα πρέπει να παραλειφθεί μια ειδική αναφορά στην ποιοτική, ελκυστική, μοντέρνα σελιδοποίηση και εκτύπωση, τετραχρωμία σε όλες τις σελίδες, ένα μπουκέτο αισθητικής απόλαυσης.

Δυο λόγια για το «Λεσβιακό Ημερολόγιο 2024» που κρατώ στα χέρια μου: Στο εξώφυλλό του βρίσκουμε πίνακα του πολύ γνωστού ζωγράφου Αγγελου Ραζή. Για τη σχέση του Ραζή με τη Λέσβο υπάρχει ειδικό πολυσέλιδο αφιέρωμα με τίτλο «Λέσβος, η πατρίδα της καρδιάς μου». Στις 460 σελίδες περιέχει, φυλάσσει και προσφέρει μια μεγάλη βεντάλια άρθρων λεσβιακού ενδιαφέροντος. Σαράντα πέντε συνεργασίες, δύο αφιερώματα ταξινομημένα σε ενότητες με τους παρακάτω τίτλους: Η Λέσβος του Αγγελου Ραζή, Πρώτη Γραφή – Πρώτη Ανάγνωση, (λογοτεχνικά κείμενα, ποιήματα και διηγήματα, που γράφονται ειδικά για το «Ημερολόγιο»), Μνήμη Αριστείδη (Αρη) Κυριαζή (συνεργάτης της «Εφημερίδας των Συντακτών» για πολλά χρόνια), Γραμματολογία, Τέχνες – Φωτογραφία, Τέχνες – Ζωγραφική, Τέχνες – Μουσική (διαβάζουμε για μια ιδιαίτερη μουσική δραστηριότητα στον χώρο της Μυτιλήνης από το 1912-13 ακόμα τοποθετημένη στις κοινωνικές, ιστορικές συνθήκες της εποχής), Η ιστορία αλλιώς, Αρχαία Λέσβος, Ανθρώπων έργα (σημειώνουμε τα άρθρα για τους Πύργους και για τους Μιναρέδες στη Λέσβο), Αρχαιολογία, Γλωσσικά (πολύ ενδιαφέροντα τα κείμενα για την ντοπιολαλιά της Αγιάσου), Η Λέσβος, οι άνθρωποι, ο χρόνος, οι ιστορίες τους.

Ολοκληρώνοντας, υπογραμμίζω ότι τα «Λεσβιακά Ημερολόγια» του Παναγιώτη Σκορδά αποτελούν μια πολυτιμότατη παρακαταθήκη, ένα χρησιμότατο απόκτημα για κάθε βιβλιοθήκη και ένα πολύ ενδιαφέρον και τερπνό ανάγνωσμα για όποιον θα ήθελε να μυηθεί στον ανεξάντλητο και αστείρευτο πνευματικό πλούτο της πατρίδας του Ελύτη, του Θεόφιλου, της «Λεσβιακής Ανοιξης», του νησιού με την υπέροχη φύση και τους χωρατατζήδες κατοίκους. Η Λέσβος είναι ζωντανή, καρποφόρα, γενναιόδωρη.

*Δικηγόρος

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Τα «Λεσβιακά Ημερολόγια» του Παναγιώτη Σκορδά

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας