Αθήνα, 28°C
Αθήνα
Αίθριος καιρός
28°C
28.8° 23.6°
3 BF
32%
Θεσσαλονίκη
Αίθριος καιρός
26°C
27.2° 21.8°
1 BF
62%
Πάτρα
Αίθριος καιρός
27°C
27.1° 26.0°
3 BF
50%
Ιωάννινα
Αίθριος καιρός
19°C
18.9° 18.9°
1 BF
88%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
25°C
24.9° 22.4°
3 BF
61%
Βέροια
Αίθριος καιρός
25°C
24.8° 22.3°
2 BF
59%
Κοζάνη
Αίθριος καιρός
20°C
21.2° 20.4°
2 BF
52%
Αγρίνιο
Αίθριος καιρός
25°C
25.2° 25.2°
2 BF
43%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
27°C
26.8° 26.1°
4 BF
54%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
24°C
24.4° 22.9°
1 BF
52%
Ερμούπολη
Αίθριος καιρός
26°C
26.4° 23.8°
6 BF
47%
Σκόπελος
Αίθριος καιρός
26°C
25.7° 25.7°
3 BF
70%
Κεφαλονιά
Αίθριος καιρός
28°C
28.1° 28.1°
1 BF
28%
Λάρισα
Αίθριος καιρός
22°C
24.0° 21.9°
0 BF
64%
Λαμία
Αίθριος καιρός
21°C
21.5° 21.5°
0 BF
48%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
25°C
24.9° 23.8°
2 BF
64%
Χαλκίδα
Αίθριος καιρός
24°C
29.0° 23.8°
0 BF
40%
Καβάλα
Αίθριος καιρός
23°C
23.3° 23.3°
2 BF
55%
Κατερίνη
Αίθριος καιρός
23°C
25.5° 23.1°
1 BF
89%
Καστοριά
Αίθριος καιρός
19°C
19.4° 19.4°
1 BF
59%
ΜΕΝΟΥ
Πέμπτη, 20 Ιουνίου, 2024
palaistini-simaia
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
AP PHOTO

Τα πανεπιστήμια στα χρόνια της Γάζας

Ο χώρος του πανεπιστημίου υπήρξε για πολλές χρονικές περιόδους πεδίο διακίνησης ιδεών. Οι φοιτητές δημιουργούσαν στέκια ιδεολογικών ζυμώσεων μέσα στα αμφιθέατρα, όπου διείσδυσαν επαναστατικά γεγονότα και κινήματα όπως ο Μάης του ’68, η Ανοιξη της Πράγας, το Βιετνάμ. Μέχρι που η ιδιότητα του φοιτητή άρχισε να χάνει κάτι από το συμβολικό της κύρος και το «εξατομικευμένο υποκείμενο» -προϊόν της νεοφιλελεύθερης κουλτούρας- άρχισε να κερδίζει έδαφος μέσα στα πανεπιστημιακά κάμπους.

Τις τελευταίες εβδομάδες, κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου μετεξελίχθηκαν σε εμπόλεμες ζώνες. Το Κολούμπια ήταν το πρώτο πανεπιστήμιο που άρχισε αυτή τη μορφή συγκεντρώσεων διαμαρτυρίας καταγγέλλοντας τη στρατιωτική στήριξη των ΗΠΑ στο Ισραήλ και την ανθρωπιστική κατάσταση στη Λωρίδα της Γάζας. Ακολούθησαν καταλήψεις και αναταραχές σε πολλά περίβλεπτα αμερικανικά πανεπιστήμια και φυσικά επεμβάσεις της αστυνομίας που κατέστειλαν τις φοιτητικές διαμαρτυρίες.

Το φοιτητικό κίνημα άρχισε να θυμίζει την εποχή του πολέμου του Βιετνάμ και η εκρηκτική ατμόσφαιρα στις πανεπιστημιουπόλεις μεταλαμπαδεύτηκε και στην Ευρώπη. Μέχρι που η αντίσταση για την Παλαιστίνη διείσδυσε και στα ελληνικά πανεπιστήμια, όπως στη Νομική Αθηνών και στο ΑΠΘ, παρόλο που η αίσθηση της πανεπιστημιακής κοινότητας δεν είναι αυτονόητη στην ελληνική ακαδημαϊκή πραγματικότητα.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για το σύγχρονο πανεπιστημιακό υποκείμενο που διακινείται σήμερα στα χρόνια της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής εκπαιδευτικής αντίληψης, την ώρα που βρίσκονται δύο πόλεμοι σε εξέλιξη και η Τεχνητή Νοημοσύνη εκτοπίζει εργαζόμενους και εξαφανίζει επαγγέλματα; Τι είδους μηνύματα εκπέμπουν οι καταλήψεις των φοιτητών;

Οι φοιτητές μοιάζουν να αμφισβητούν την ταυτότητά τους και να επιδιώκουν να επανεφεύρουν τον εαυτό τους απαιτώντας κατάπαυση πυρός στη Γάζα και το τέλος της γενοκτονίας του παλαιστινιακού λαού, καθώς και διακοπή κάθε οικονομικής σχέσης με εταιρείες που στηρίζουν τον πόλεμο. Μέχρι πρότινος πιστεύαμε πως το νέο πανεπιστημιακό υποκείμενο είχε χάσει τη δύναμη που είχε παλιότερα καθώς ο φαντασιακός του εαυτός δεν ήταν ο ίδιος που ήταν κάποτε και το κυρίαρχο που διακινούνταν μέσα στον δυτικό ακαδημαϊκό χώρο είχε μετασχηματιστεί στα χρόνια του ύστερου καπιταλισμού.

Μέχρι πρότινος είχαμε την καταγραφή πως το σύγχρονο πανεπιστημιακό υποκείμενο ενδιαφέρεται μόνο για το εργαλειακό αποτέλεσμα και πως μετεξελίσσεται σε έναν μάνατζερ του ίδιου του του εαυτού, που υπακούει σε αρχές μετρήσιμης αριστείας με μοναδικό στόχο τη δημιουργία ενός καλού βιογραφικού που θα γίνει όχημα για μια καλή θέση στην αγορά εργασίας.

Κι όμως αποδεικνύεται για άλλη μια φορά πως το πανεπιστήμιο παραμένει ένας θεσμός ικανός να παράξει κάθε εποχή ένα νέο είδος «πανεπιστημιακού υποκειμένου» με έναν νέο φαντασιακό εαυτό. Το ακαδημαϊκό σύμπαν εξάλλου μετασχηματίζεται διαχρονικά και ατέρμονα. Να αναφέρουμε ωστόσο πως στον αντίποδα του αντιπολεμικού αγώνα εκατοντάδων Αμερικανών φοιτητών, υπάρχουν οι διοικήσεις των πανεπιστημίων που έλαβαν αυταρχικά μέτρα στην προσπάθεια τερματισμού των διαμαρτυριών και μια μερίδα φοιτητών που αντιδιαδηλώνει καταδικάζοντας τον αντιπολεμικό αγώνα, υποδηλώνοντας πως δεν είναι όλοι οι φοιτητές μύστες της ίδιας πανεπιστημιακής κουλτούρας.

Ναι, το πανεπιστήμιο υπήρξε ιστορικά και ένα πεδίο συγκρούσεων. Οπως υπήρξε και ιστορικά συνδεδεμένο με την επαγγελματική αποκατάσταση και ανέλιξη, καθώς συνέβαλε για καιρό στην κοινωνική κινητικότητα. Οι φοιτητές θεωρούνταν για χρόνια κάτοχοι ενός κοινωνικού κεφαλαίου. Μέχρι που μεταμορφώθηκαν σε μάνατζερ των ίδιων τους των εαυτών καθιστώντας ολοένα και πιο αδύναμο τον πανεπιστημιακό θεσμό. Το νόημα των σπουδών μεταλλάχτηκε, το φοιτητικό στάτους έπαψε να είναι εξιδανικευμένο.

Μέσα σε αυτό το νέο πανεπιστημιακό τοπίο, δεν υπήρχε χώρος για διαμαρτυρία καθώς το φοιτητικό στάτους έπαψε να ταυτίζεται πλέον με μια συνολική αντίληψη ζωής και άρχισε να ταυτίζεται με μέσο επιβίωσης, σε βαθμό που συνδέθηκε με «μια επισφάλεια που σκοτώνει» - φράση δανεική από τα γαλλικά συνθήματα στα πανό. Δεν μπορούμε να ξεχάσουμε πως πριν από μερικά χρόνια ακόμα και στη Γαλλία που γέννησε τον Μάη του ’68, το σημαντικότερο φοιτητικό επαναστατικό κίνημα, καταγράφηκαν κρούσματα αυτόχειρων φοιτητών λόγω απόγνωσης και απουσίας προοπτικής.

Η πολιτική ατμόσφαιρα μέσα στον παγκόσμιο ακαδημαϊκό χώρο μοιάζει να αλλάζει ξανά και μας δείχνει πως δεν υπάρχουν μόνο φοιτητές-μάνατζερ των εαυτών τους που καταναλώνουν ακαδημαϊκούς τίτλους, που υπακούν στους υπάρχοντες ενδοπανεπιστημιακούς και εξωπανεπιστημιακούς μηχανισμούς, που καταναλώνουν γνώσεις και που ενδιαφέρονται μόνο για το εργαλειακό αποτέλεσμα.

Τελικά το φοιτητικό στάτους δεν έχει αλλοτριωθεί εντελώς. Τελικά υπάρχει ένα φοιτητικό σώμα που αναζητά τον ιδεολογικό και πολιτισμικό του ρόλο, ένα φοιτητικό σώμα πρόθυμο να τραντάξει την εκάστοτε καθεστηκυία τάξη και να βγάλει τη γλώσσα στην εξουσία.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Τα πανεπιστήμια στα χρόνια της Γάζας

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας