Αθήνα, 30°C
Αθήνα
Αυξημένες νεφώσεις
30°C
32.8° 27.8°
1 BF
36%
Θεσσαλονίκη
Αίθριος καιρός
27°C
29.1° 22.6°
1 BF
60%
Πάτρα
Αυξημένες νεφώσεις
28°C
28.2° 23.0°
0 BF
38%
Ιωάννινα
Ελαφρές νεφώσεις
17°C
16.9° 16.9°
2 BF
82%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
23°C
22.9° 21.9°
2 BF
73%
Βέροια
Αυξημένες νεφώσεις
25°C
25.4° 23.5°
1 BF
49%
Κοζάνη
Αυξημένες νεφώσεις
20°C
21.8° 20.4°
2 BF
35%
Αγρίνιο
Αραιές νεφώσεις
27°C
27.4° 27.4°
1 BF
38%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
28°C
29.9° 27.8°
3 BF
28%
Μυτιλήνη
Αραιές νεφώσεις
28°C
27.7° 24.0°
0 BF
38%
Ερμούπολη
Αυξημένες νεφώσεις
26°C
28.8° 26.4°
1 BF
69%
Σκόπελος
Αυξημένες νεφώσεις
26°C
26.5° 26.5°
3 BF
62%
Κεφαλονιά
Αυξημένες νεφώσεις
26°C
25.9° 25.9°
2 BF
59%
Λάρισα
Ελαφρές νεφώσεις
26°C
28.5° 25.9°
0 BF
34%
Λαμία
Αυξημένες νεφώσεις
30°C
31.6° 24.5°
2 BF
36%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
28°C
27.8° 27.7°
2 BF
35%
Χαλκίδα
Αυξημένες νεφώσεις
31°C
33.0° 28.0°
1 BF
31%
Καβάλα
Σποραδικές νεφώσεις
25°C
25.5° 25.5°
2 BF
62%
Κατερίνη
Αυξημένες νεφώσεις
24°C
26.1° 22.7°
1 BF
75%
Καστοριά
Ελαφρές νεφώσεις
19°C
18.6° 18.6°
1 BF
64%
ΜΕΝΟΥ
Πέμπτη, 13 Ιουνίου, 2024
zoyzep maria miro
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
ΦΩΤ.: ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
Ζουζέπ Μαρία Μιρό

«Η σιωπή είναι πάντα μια κακή επιλογή»

Ο πολυβραβευμένος, τολμηρός κι εξαιρετικά ενδιαφέρων Καταλανός συγγραφέας βρέθηκε στην Αθήνα με αφορμή την ελληνική παράσταση του έργου του «Το πιο όμορφο σώμα που έχει βρεθεί ποτέ σε αυτό το μέρος» -με τον Αργύρη Ξάφη σε ρόλο ζωής- και μίλησε στην «Εφ.Συν.» για τη βια, τη σιωπή και την άνοδο της Ακροδεξιάς.

Το θέμα ίσως δεν μας είναι άγνωστο: η βία κατά της διαφορετικότητας ή -για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους- η ομοφοβία που μπορεί να πάρει τα χαρακτηριστικά διωγμού από την ηγεμονική ετεροκανονικότητα, την πατριαρχία και την τοξική αρρενωπότητα φέρνοντας κοντά αλλοτινές εποχές εξόντωσης του «άλλου». Ας αφήσουμε τα γεγονότα στην πλατεία Αριστοτέλους της Θεσσαλονίκης και ας επικεντρωθούμε στη δραματουργία: από ένα χωριό της βόρειας Γαλλίας με τη διάπυρη γλώσσα του Εντουάρ Λουί στο αυτοβιογραφικό «Να τελειώνουμε με τον Εντί Μπελγκέλ», μέχρι την ορεινή Κρήτη με τις «Στρακαστρούκες» του Δημήτρη Σαμόλη, που επικαιροποιούν την ντόπια ανθρωποφαγία, φτάσαμε τώρα, στο θέατρο «Θησείο» και στο έργο «Το πιο όμορφο σώμα που έχει βρεθεί ποτέ σε αυτό το μέρος» του Ζουζέπ Μαρία Μιρό (Αγριος Καιρός, Η αρχή του Αρχιμήδη, Nerium Park). Τοποθετημένο στα βάθη της Καταλονίας, είναι ένα ακόμη έργο που αντικατοπτρίζει μία κοινωνία η οποία τελικά δεν έχει πατρίδα γιατί βρίσκεται παντού όπου υπάρχουν καταπιεστικές κοινωνικές δομές -αυτές που συνθλίβουν την επιθυμία- ένοχα μυστικά και ανολοκλήρωτες ζωές, φόβος και θρησκευτικά ιδρύματα, παιδοβιασμοί, κοινωνικός ρατσισμός και μοχθηρία, θυμίζοντας την καθημερινή ειδησεογραφία που μας τρομάζει και τείνει να γίνει κανονικότητα...

Η βία είναι πάντα βία όταν αναδύεται, δεν γνωρίζει σύνορα, αν είναι μικρός ή μεγάλος ο τόπος

Μέσα από μια πολυπρόσωπη παράθεση σπαραγμάτων, αυτός ο μονόλογος για επτά φωνές καταφέρνει να ξεδιπλώσει την υποκρισία της σύγχρονης κοινωνίας, εμβαθύνοντας στα μύχια των ανθρώπων με αφορμή την ανακάλυψη του πτώματος ενός 17χρονου εφήβου σε ένα χωράφι. Ομως αυτό που κάνει τόσο ξεχωριστό αυτό το έργο δεν είναι μόνο οι τιμητικές του διακρίσεις (Βραβείο Βorn 2020 και Εθνικό Βραβείο Δραματουργίας της Ισπανίας 2022) όσο και το γεγονός ότι τυγχάνει μιας συγκλονιστικής ερμηνείας από τον Αργύρη Ξάφη, ο οποίος σε έναν καταιγιστικό ρόλο ζωής ανοίγει τη βεντάλια του υποκριτικού μεγαλείου του, καθώς μετουσιώνεται στους χαρακτήρες που συνεισφέρουν με τις επτά διαφορετικές αφηγήσεις, επιχειρώντας να φωτίσουν τις συνθήκες πίσω από την εξόντωση του πιο όμορφου πλάσματος...

Διόλου τυχαία, το έργο, όπως μας λέει ο συγγραφέας του που βρέθηκε στην Αθήνα, είναι αφιερωμένο στη Σόνια, την πρώτη υπόθεση δολοφονίας τρανς ατόμου από νεοναζί που έγινε γνωστή, το 1991, στο πάρκο της Θιουταδέλα στη Βαρκελώνη, και η μεταφράστρια του έργου Μαρία Χατζηεμμανουήλ, την οποία ευχαριστούμε για τη διερμηνεία της συνέντευξής μας, αφιερώνει τη βραβευμένη μετάφρασή του (Βραβείο Eurodram 2023) στη μνήμη του Ζακ Κωστόπουλου/ Zackie Oh (1985-2018). Αλλωστε έχει κοινά με την ιστορία της Σόνια: «Ηρθε η αστυνομία, εντάξει... αλλά τίποτα. Η έρευνα τελείωσε την ίδια στιγμή που την έβαλαν εκεί μέσα και τράβηξαν το φερμουάρ. Ποιος νοιάζεται για μια “σειρήνα”;».

Στην κουβέντα μας, που ακολουθεί, ο συγγραφέας κάνει την άμεση σύνδεση αυτής της εγκληματικής βίας απέναντι στο «άλλο» με την άνοδο της Ακροδεξιάς.

● Είναι βιωματικό το έργο σας;

Για μένα η μυθοπλασία δεν είναι μια μεταγραφή της πραγματικότητας αλλά μια μεταφορά της. Εχω περάσει από πολλά στάδια τα τελευταία χρόνια... μετακομίζοντας την πραγματικότητα και κάνοντας υποθέσεις γι’ αυτήν.

Αργύρης Ξάφης

● Υπάρχει κάποια πυξίδα που καθοδηγεί τη δραματουργία σας;

Υπάρχουν τρεις δρόμοι. Στη δραματουργία αυτή η διαφορετικότητα άλλες φορές παρουσιάζεται ως μια αμφισβήτηση προς το ηγεμονικό κι άλλες φορές ως κίνδυνος στο κυρίαρχο. Η επιθυμία, ο πόθος, είναι το άλλο θέμα. Και το τρίτο είναι η αλήθεια και η ικανότητα να τη φυλακίσεις.

● Είναι στις μικρές κοινωνίες υπό εξόντωση η διαφορετικότητα;

Η διαφορετικότητα τόσο στις μικρές κοινωνίες όσο και στις μεγάλες προκαλεί, τη βλέπουν σαν κάτι που είναι επικίνδυνο γιατί σπάει τους κανόνες. Αυτό στις μικρές κοινωνίες φαίνεται πιο έντονα με αποτέλεσμα να δυσκολεύει τη ζωή αυτών που είναι διαφορετικοί. Και καθώς επικρατεί αυτή η αντρική κυριαρχία, η ηγεμονικότητα, είναι ακόμη πιο δύσκολο να εκφραστούν οι πόθοι, γι’ αυτό και είναι πιο επικίνδυνο να είσαι διαφορετικός, δέχεσαι μεγαλύτερη βιαιότητα. Η βία είναι πάντα βία όταν αναδύεται, δεν γνωρίζει σύνορα, αν είναι μικρός ή μεγάλος ο τόπος. Στη Βαρκελώνη το έργο αφιερώθηκε στη Σόνια, το πρώτο γνωστό θύμα τρανς των νεοναζί, που έκανε πιάτσα στο πάρκο Θιουταδέλα. Δεν υπάρχουν μικρές ή μεγαλύτερες πράξεις βίας: η βία είναι πάντα βία.

● Η βία των κυρίαρχων δεν είναι και συστημική, καθώς συχνά εξασκείται σε βάρος ανυπεράσπιστων, δίνοντας και ένα παράδειγμα;

Είναι σημαντικό το σύστημα να θεσπίζει νόμους που προστατεύουν αυτά τα άτομα απέναντι στη βία, διαφορετικά δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι ζουν σε ένα οργανωμένο κοινωνικό σύνολο. Αν δεν υπάρχουν νόμοι μπορεί να θεωρηθεί ότι συμβάλλει στην περιθωριοποίησή τους, στην έκθεσή τους σε κινδύνους με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Και η σιωπή είναι πάντα μια κακή επιλογή.

Εντυπωσιάζει πόσο κοινά είναι αυτά τα προβλήματα της βίας απέναντι στο διαφορετικό...

Είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα αυτό που συμβαίνει στη Βαρκελώνη, στην Ελλάδα, στη Βραζιλία και στην Αργεντινή. Υπάρχει μια άνοδος της Ακροδεξιάς και ένας κατακερματισμός των δικαιωμάτων που κινδυνεύουν περισσότερο από άλλες φορές.

Ζουζέπ Μαρία Μιρό | ΦΩΤ.: ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

● Απαγορευμένοι ανθρώπινοι πόθοι, κακοποιητικά θρησκευτικά ιδρύματα, βλέπετε να υπάρχει κάποια συμβολή της θρησκείας στο θέμα;

Οφείλουμε να κάνουμε τη διάκριση ανάμεσα στη θρησκεία και στα εκκλησιαστικά ιδρύματα. Η θρησκεία δεν λέει πουθενά ότι θα πρέπει να βιάζεται ένα παιδί κι όμως υπάρχουν ιδρύματα όπως το Opus Dei (σ.σ. που με όρους τραγικής ειρωνείας σημαίνει «Το έργο του Θεού») το οποίο κάτω από τον προστατευτικό μανδύα που του παρέχει η Εκκλησία διαπράττει ανοσιουργήματα. Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις εδώ και πολλά χρόνια που αποσιωπώνται. Σε πολλές περιπτώσεις το ισπανικό κράτος συγκάλυπτε την ισπανική Εκκλησία, που εκμεταλλευόταν τη δύναμή της διαπράττοντας κατ’ εξακολούθηση τα εγκλήματά της ανενόχλητη από το καθεστώς ατιμωρησίας και σιωπής. Τελικά όμως αυτή η σιωπή έσπασε.

● Κατά πόσο αντέχουμε την αλήθεια; Γιατί δεν μπορούμε να συμπαρασταθούμε όπως πρέπει στα θύματα;

Είναι ένα πολύ θηριώδες σύστημα για να καταφέρει κάποιος να το σπάσει. Κανονικά κάποιος θα περίμενε ότι με το που θα κατάφερνε κάποιο θύμα να μιλήσει θα υπήρχε ένα χέρι βοηθείας και το θύμα θα έβρισκε συμπαράσταση. Ομως συμβαίνει το αντίθετο και τα θύματα φοβούνται να μιλήσουν επειδή στη συνέχεια τα στιγματίζουν, τα ενοχοποιούν.

Αργύρης Ξάφης

● Εκτός από επαναστατική η ομορφιά είναι και... εγκληματική;

Οχι, ποτέ. Μου αρέσει να βλέπω το έργο μου με ένα βλέμμα «θεωρημικό»: από το Θεώρημα του Παζολίνι όπου ένας πολύ όμορφος νέος εισβάλλει σε ένα αστικό σπίτι και διαλύεται το σύμπαν. Αυτό που θέλω να δείξω είναι ότι μπορεί να φαντάζει σκανδαλώδης-εγκληματική η ομορφιά, στην πραγματικότητα όμως το έγκλημα βρίσκεται στην άλλη μεριά. Να διευκρινίσω ότι όταν μιλάω για ομορφιά, μιλάω για μια ιδέα ομορφιάς όχι ηγεμονική. Το τι είναι ομορφιά, άλλωστε, μπορεί να είναι διαφορετικό για τον καθένα.

♦ «Το πιο όμορφο σώμα που έχει βρεθεί ποτέ σε αυτό το μέρος»
του Ζουζέπ Μαρία Μιρό
Μετάφραση: Μαρία Χατζηεμμανουήλ
Σκηνοθεσία: Ζωή Ξανθοπούλου
Μουσική: Φώτης Σιώτας
Σκηνογραφία-ενδυματολογία: Βασίλης Αποστολάτος
Βίντεο παράστασης: Νατάσσα Ε. Ιωάννου
Α’ βοηθός σκηνοθέτης: Γιώτα Παναγή
Β’ βοηθός σκηνοθέτις: Ερρικα Ρούσσου
Φωτογραφίες: Κική Παπαδοπούλου
Ερμηνεύει ο Αργύρης Ξάφης
Θέατρο «Θησείον» (Τουρναβίτου 7) Πέμπτη, Παρασκευή & Σάββατο στις 21:00, Κυριακή στις 18:00 μέχρι 4/6 Εισιτήρια 15-18€. Προπώληση: more.com

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
«Η σιωπή είναι πάντα μια κακή επιλογή»

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας