Αθήνα, 22°C
Αθήνα
Αίθριος καιρός
22°C
22.6° 20.4°
4 BF
51%
Θεσσαλονίκη
Αίθριος καιρός
20°C
23.5° 17.6°
1 BF
62%
Πάτρα
Αίθριος καιρός
22°C
22.7° 20.0°
3 BF
53%
Ιωάννινα
Αίθριος καιρός
12°C
11.9° 11.9°
2 BF
76%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
18°C
19.1° 17.9°
1 BF
72%
Βέροια
Αίθριος καιρός
20°C
20.4° 19.0°
1 BF
57%
Κοζάνη
Αίθριος καιρός
15°C
16.8° 15.4°
0 BF
55%
Αγρίνιο
Αίθριος καιρός
20°C
19.6° 19.6°
2 BF
51%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
20°C
21.9° 18.8°
4 BF
59%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
20°C
19.9° 19.6°
3 BF
64%
Ερμούπολη
Ελαφρές νεφώσεις
19°C
19.4° 18.8°
5 BF
68%
Σκόπελος
Αίθριος καιρός
20°C
19.6° 19.6°
3 BF
78%
Κεφαλονιά
Αίθριος καιρός
19°C
19.2° 19.2°
2 BF
42%
Λάρισα
Αίθριος καιρός
15°C
18.4° 14.9°
0 BF
77%
Λαμία
Αίθριος καιρός
20°C
21.0° 18.4°
0 BF
58%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
20°C
22.0° 19.8°
3 BF
78%
Χαλκίδα
Ελαφρές νεφώσεις
20°C
22.7° 19.8°
2 BF
59%
Καβάλα
Ελαφρές νεφώσεις
20°C
20.5° 16.3°
0 BF
64%
Κατερίνη
Σποραδικές νεφώσεις
20°C
21.1° 17.7°
1 BF
63%
Καστοριά
Αίθριος καιρός
16°C
16.0° 16.0°
1 BF
62%
ΜΕΝΟΥ
Σάββατο, 13 Απριλίου, 2024
rena pittaki
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
ΦΩΤ.: ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

«Ημουν πάντα ο άνθρωπος του τώρα»

Η Ρένα Πιττακή μιλά στην «Εφ.Συν.» για την παράσταση «Τρεις ψηλές γυναίκες» του Εντουαρντ Αλμπι που πρωταγωνιστεί.

Καθισμένες στην κομψή και αριστοκρατική τραπεζαρία του Χατζηκυριάκου-Γκίκα, στην Πινακοθήκη, η Ρένη Πιττακή κι εγώ, ανάμεσα σε πολύτιμα έργα τέχνης. Ετσι όπως έπεφταν πάνω μας οι ακτίνες του δύοντος ήλιου, άστραφταν όλα και το πρόσωπο της Ρένης, δημιουργώντας σκηνικό ενός θεατρικού τοπίου.

Συναρπαστική σε όλους τους ρόλους της. Την παρακολουθώ σαράντα χρόνια. Από το 1987 στον «Ηχο του όπλου» της Λούλας Αναγνωστάκη, το 1997 στο «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ» του Εντουαρντ Αλμπι, με αποκορύφωμα την πρόσφατη «Γραμματέα» του Κρίστοφερ Χάμπτον. Υποδυόταν τη γραμματέα του Γκέμπελς. Η μετάφραση και η σκηνοθεσία ήταν του Γιάννη Μόσχου. Ενας δίωρος μονόλογος που τον άκουγες με κομμένη ανάσα.

Στο κτίριο της Πινακοθήκης Γκίκα περιφέρεται το φάντασμα του αείμνηστου Αγγελου Δεληβορριά, που είχε όνειρο της ζωής του να αποκτήσει μια γωνιά σ’ έναν κοινό χώρο κάθε επιφανής Ελληνας της γενιάς του ’30.

Οπως κάθε ζωγράφος αποτυπώνει στα έργα του το προσωπικό του ύφος, έτσι και η θεατρική πινελιά της Ρένης Πιττακή έχει τη δική της σφραγίδα που είναι η ιστορία του θεάτρου. Η εξέλιξή του. Φέτος, πρωταγωνιστεί στο έργο «Τρεις ψηλές γυναίκες» του Εντουαρντ Αλμπι, μαζί με τις Καρυοφυλλιά Καραμπέτη και Λουκία Μιχαλοπούλου, σε σκηνοθεσία του Ρόμπερτ Γουίλσον.

● Πώς είναι να συνεργάζεσαι μ’ έναν ξένο σκηνοθέτη;

Δεν έχω συνεργαστεί με άλλους. Είναι η πρώτη φορά. Πολύ ιδιαίτερη περίπτωση, δύσκολο και κουραστικό. Αλλο είναι να ξέρεις ή να έχεις ακούσει πώς δουλεύει ο Γουίλσον –διότι είχε κάνει στην Ελλάδα παλαιότερα την Οδύσσεια– και άλλο να συνεργάζεσαι μαζί του. Από την πρώτη στιγμή, αυτό που τον ενδιαφέρει είναι η εικόνα, το φως, η κίνηση μέσα στο φως. Αυτό κάναμε 15 μέρες μέσα στον Μάρτιο. Κείμενο ελάχιστα. Κυρίως, κινήσεις και φωτισμούς σ’ έναν χώρο πρόβας. Μετά ξανάρθε. Οταν ξεκινήσαμε, ήταν πάρα πολύ δύσκολο γιατί ήμασταν πια μέσα στο θέατρο και εκεί αυτός απαιτεί τη λεπτομέρεια. Η τελειομανία στην εικόνα είναι το ζητούμενο, όλη η ομάδα των συνεργατών του να είναι παρόντες. Ο βοηθός, η βοηθός του βοηθού, ο φωτισμός, αυτός που εκτελεί το σκηνικό, τα κοστούμια, ο περουκέρης, όλοι εκεί. Διότι όλα συμβαίνουν εκείνη τη στιγμή. Ο ηθοποιός πρέπει να είναι ακίνητος. Μπορεί να χρειαστεί να στέκει ακίνητος ώρες. Οπότε είναι πάρα πολύ κουραστικό.

Δηλαδή πρέπει να προσαρμοστείς σε νέα μέτρα.

Ακριβώς. Τελείως. Μια άλλη ματιά. Δεν τον ενδιέφερε το νόημα, δεν ήθελε να το τονίσει. Τον ενδιέφερε πολύ στον λόγο ο ρυθμός και η τονικότητα. Πώς θα ξεχωρίσουμε η κάθε μία. Κάποτε μπλεκόμαστε κιόλας, αλλά κυρίως αρχικά να αποκτήσουμε ξεκάθαρο και διαφορετικό τόνο. Και ο ρυθμός. Ηταν σφιχτό το διάστημα. Τους έκανε εντύπωση που είπα εγώ ότι χρειαζόμαστε δύο μήνες, πολλές φορές θέλουμε δυόμισι-τρεις, εξαρτάται από το έργο. Δεν είχαμε μεγάλο περιθώριο. Είχαμε και πολλή προετοιμασία, πολύ χρόνο με το μακιγιάζ, γιατί από την πρώτη στιγμή είμαστε βαμμένες. Είχε έρθει η υπέροχη Μανού από τη Βραζιλία. Ολοι ήταν ξένοι. Δύο Ιταλοί, η Μανού Γερμανίδα που μένει στη Βραζιλία. Και διάφοροι άλλοι. Γερμανός στους ήχους.

Μια πολυεθνική ομάδα, θα λέγαμε.

Ακριβώς. Στην αρχή βεβαίως, γιατί μετά την πρεμιέρα έφυγαν και τους αντικατέστησαν οι δικοί μας. Ωστόσο, ξαναγύρισε η τελειομανία. Οχι ο ίδιος ο Γουίλσον αλλά ο πρώτος βοηθός σκηνοθέτης. Εξαιρετικός σε όλα. Μας στήριξε πάρα πολύ στις αγωνίες μας. Γιατί λέγαμε πώς θα προλάβουμε, τι θα κάνουμε, εδώ δεν έχουμε περάσει τη δεύτερη πράξη. Ομως μας είπε: «Μην ανησυχείτε, 20 χρόνια είμαι μαζί του, τον ξέρω, θα είστε μια χαρά». Κι έγινε. Είχε σημασία ότι ενώ εμείς ξεκινήσαμε σαν μαριονέτες, σαν κούκλες, με συγκεκριμένη κίνηση και περπάτημα, αυτό που ήταν το στοίχημα για μας και το καταφέραμε, είναι ότι αυτές οι κούκλες απέκτησαν οντότητα. Με τη δουλειά, με το πείσμα. Στο έργο, έχει μεγάλη διαφορά το πρώτο μέρος με το δεύτερο. Στο δεύτερο αποκτά ένα βάθος, μια εσωτερικότητα. Είμαστε μέσα σε αυτή τη φόρμα, έχουμε όμως μια οντότητα και μια αυτονομία.

● Τελικά, μείνατε ευχαριστημένοι;

Ναι. Ασφαλώς. Η αγωνία μας ήταν πώς θα ανταποκριθεί ο κόσμος.

● Σ’ αυτό το έργο υπάρχουν αυτοβιογραφικά στοιχεία. Πώς επηρεάζει αυτό τη ματιά του ηθοποιού;

Το έργο το είχα διαβάσει και το είχα δει παλαιότερα σε παραστάσεις. Από την παράσταση του Βουτσινά θυμάμαι την Ελένη Χατζηαργύρη με θαυμασμό που έκανε τον ρόλο που κάνω εγώ τώρα. Μετά το είδα και στο Κεφαλληνίας που το ανέβασε. Μου άρεσαν η Μπέτυ Αρβανίτη και η Μαρία Κεχαγιόγλου. Στην αρχή, μιλάει η μητέρα. Είναι ήδη εκεί η βοηθός που την υποδύεται η Κ. Καραμπέτη, 50 ετών. Η νέα που έρχεται από το δικηγορικό γραφείο, στα 26, είναι η Λ. Μιχαλοπούλου. Αποκαλύπτεται στο δεύτερο μέρος ότι είναι η ώριμη και η νεανική περίοδος της ζωής της. Βγαίνει ότι είναι η συνάντηση και η σύγκρουση μεταξύ τους. Γιατί, βεβαίως, η νέα με τα όνειρά της και με τις προσδοκίες της δεν δέχεται ποτέ ότι μπορεί να γίνει ή να συμπεριφέρεται σαν τη μεγάλη.

● Είναι σαν να βλέπει καθρέφτη του εαυτού της.

Είναι σε κόντρα. Ακόμα και στο τέλος, υπερασπίζεται η κάθε μία τη στιγμή της, το τώρα της.

● Το έργο πραγματεύεται σημαντικές έννοιες: φθορά, ανυπαρξία, θάνατος.

Εγώ ήμουν πάντα ο άνθρωπος του τώρα. Ετσι, δεν ασχολούμαι. Δεν πιστεύω στη μετά θάνατον ζωή. Σέβομαι τους ανθρώπους που πιστεύουν ότι υπάρχει. Δεν σκέφτομαι τον θάνατο. Εκείνο που με απασχολεί είναι το μυαλό και τα πόδια. Το να μπορείς να αυτοεξυπηρετηθείς. Να μην εξαρτάσαι. Και να έχεις και το μυαλό σου.

● Εσύ πώς θα περιέγραφες τη σχέση με τον εαυτό σου;

Δεν ανατρέχω στα νεανικά μου χρόνια. Είμαι στο τώρα μου. Στα πάνω, στα κάτω. Το τώρα έχει και συνέπειες. Δεν είμαι ο άνθρωπος που έκανε ποτέ σχέδια. Δεν με ενδιαφέρει το μέλλον, δεν με ενδιαφέρει το παρελθόν. Μόνο να είμαι καλά τώρα. Και πάντα θυμάμαι και αυτό: «Θάνατος ουδέν προς ημάς». Αρα;

Κι έπειτα έχω και μια άλλη φράση που τη λατρεύω, από κείμενο που το κάναμε στην Αρχαία Ολυμπία μέσα στον χώρο, από την Παλατινή Ανθολογία, σε υπέροχη μετάφραση Βολανάκη, μαζί με τον Περικλή Μουστάκη, σε σκηνοθεσία Ελπίδας Σκούφαλου και με έναν καταπληκτικό λυράρη, τον Σωκράτη Σινόπουλο. Εκεί έλεγε ένα απόσπασμα: «Απ’ το ουδέν, βαδίζεις στο μηδέν, στο μεταξύ θα δεις τον ήλιο». Αριστούργημα.

Μου αρέσει ένας στίχος που λέει: …στον πόνο μας και στη χαρά, συχνά οι νεκροί γυρίζουν, κι οι ζωντανοί πεθαίνουνε χωρίς να το γνωρίζουν. Υπάρχουν ζωντανοί που δεν είναι πια στη ζωή μας.

Αυτό που εγώ φέρω είναι πως σ’ ένα όνειρό μου μπορεί να έρθουν κάποιοι δικοί μου άνθρωποι. Είναι κι ο αγνωστικισμός ένας δρόμος.

ΦΩΤ.: ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Αν ήθελες να συναντήσεις κάποιες νεότερες εκδοχές στη ζωή σου ποιες θα επέλεγες;

Δεν θα ήθελα. Είναι στιγμές πια που είναι κάπου αλλού. Είναι κάποιες άλλες που δεν γίνεται να τις συναντήσω. Υπάρχει μια ανάμνηση. Εχει ένα σημείο στο τέλος του έργου που λέει: «Δεν μπορούμε να φέρουμε ούτε τη χαρά ούτε τον πόνο, μπορούμε να φέρουμε την ανάμνησή τους». Αυτή ζεις. Θα θυμηθείς κάποια στιγμή που ήταν ευχάριστη ή τραγική στη ζωή σου, αλλά δεν μπορείς να σταθείς σ’ αυτό. Δεν έχει νόημα.

Ούτε τη φθορά φοβάσαι.

Είναι δρόμος αναπόφευκτος.

Αγάπησες τον σημερινό σου ρόλο;

Εχει σαρκασμό και αυτοσαρκασμό ο ρόλος μου. Ο Γουίλσον έφτιαξε μια ονειρική παράσταση. Εξ αρχής είχε πει ότι δεν θέλει να κάνει ένα νατουραλιστικό έργο. Μας έλεγε στο τέλος «let’s have fun». Αυτό είναι για μένα το θέατρο, παιχνίδι, η απόδραση στο όνειρο και κραυγή ενάντια σε κάθε καταπίεση και στέρηση του ανθρώπου.

Εχει σύγχρονα μηνύματα. Είναι επίκαιρο.

Εχει φυσικά και τις ρυτίδες του χρόνου. Είναι ένα έργο του ’90. Τώρα και να τα πιστεύουν αυτά κάποιοι άνθρωποι, τα κρύβουν, δεν τα δηλώνουν. Οπως έλεγε αυτή: «Εγώ δεν γνώρισα έγχρωμους πέρα από τους υπηρέτες». Μπορεί να υπάρχουν κάποιοι που έχουν, ακόμη, αυτή τη διαστροφή, να βλέπουν τις άλλες ράτσες σαν κατώτερες, αλλά να μην το λένε πια. Να υποκρίνονται τους προοδευτικούς.

Πώς σχολιάζεις τις καθημερινές γυναικοκτονίες που ακούμε;

Αυτό κουβεντιάζουμε πολύ και με την Καρυοφυλλιά που έκανε τη «Φόνισσα». Ηρθε στην παράσταση καλεσμένη η οικογένεια της Τοπαλούδη. Ηταν πολύ μεγάλη η συγκίνηση. Λες μπράβο που αυτοί οι άνθρωποι συνεχίζουν. Κι ένα σωρό τέτοιες περιπτώσεις. Πάντοτε υπήρχαν. Απλώς δεν έβγαιναν, τα κουκούλωναν. Οταν κάναμε την ταινία «Miss Violence», με θέμα την κακοποίηση, που βραβεύτηκε στη Βενετία, συζητούσαμε με φίλους που είχαν παραδείγματα να φέρουν. Ψυχίατροι, που υπηρέτησαν στην επαρχία, μου έλεγαν: «Δεν μπορείς να φανταστείς πόσους φακέλους με βία και κακοποίηση γυναικών και κοριτσιών έχουμε αρχειοθετημένους». Η τοπική κοινωνία τα ανεχόταν και τα κουκούλωνε. Τώρα μαθαίνονται και τρομάζεις. Ο άνθρωπος είναι το μεγαλύτερο θηρίο.

Βλέπεις αισιόδοξα ή απαισιόδοξα τα πράγματα;

Δεν είμαι αισιόδοξη. Ενώ υπάρχουν τα άλματα της επιστήμης, σε σημείο να ακούμε τώρα για την τεχνητή νοημοσύνη, η επικράτηση του κεφαλαίου και του καπιταλισμού σε όλο το φάσμα φέρνει όλα αυτά τα δεινά. Πόλεμοι, ένας δίπλα μας, ένας παραδίπλα μας. Νιώθουμε ανασφάλεια και αβεβαιότητα. Δεν περιμένουμε κάτι όπως αυτό που λέγαμε όταν έγινε η Μεταπολίτευση.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
«Ημουν πάντα ο άνθρωπος του τώρα»

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας