Αθήνα, 15°C
Αθήνα
Ελαφρές νεφώσεις
15°C
16.3° 11.8°
1 BF
78%
Θεσσαλονίκη
Ελαφρές νεφώσεις
15°C
15.5° 12.1°
2 BF
67%
Πάτρα
Αραιές νεφώσεις
14°C
14.4° 11.0°
1 BF
82%
Ιωάννινα
Αυξημένες νεφώσεις
10°C
9.9° 9.9°
0 BF
93%
Αλεξανδρούπολη
Ελαφρές νεφώσεις
11°C
10.9° 9.6°
0 BF
93%
Βέροια
Ελαφρές νεφώσεις
13°C
13.0° 10.7°
2 BF
80%
Κοζάνη
Σποραδικές νεφώσεις
9°C
9.4° 9.0°
2 BF
57%
Αγρίνιο
Σποραδικές νεφώσεις
12°C
11.8° 11.8°
2 BF
91%
Ηράκλειο
Σποραδικές νεφώσεις
12°C
12.7° 11.5°
2 BF
83%
Μυτιλήνη
Ελαφρές νεφώσεις
16°C
15.9° 14.6°
2 BF
82%
Ερμούπολη
Αίθριος καιρός
15°C
15.5° 15.4°
3 BF
82%
Σκόπελος
Αίθριος καιρός
13°C
13.5° 13.5°
4 BF
74%
Κεφαλονιά
Αίθριος καιρός
14°C
13.7° 13.7°
3 BF
60%
Λάρισα
Σποραδικές νεφώσεις
12°C
11.9° 11.9°
2 BF
71%
Λαμία
Αίθριος καιρός
10°C
10.5° 10.5°
2 BF
76%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
15°C
15.4° 14.8°
1 BF
76%
Χαλκίδα
Ελαφρές νεφώσεις
12°C
15.4° 10.8°
2 BF
70%
Καβάλα
Ελαφρές νεφώσεις
14°C
14.4° 14.4°
1 BF
78%
Κατερίνη
Ελαφρές νεφώσεις
12°C
14.7° 11.4°
2 BF
91%
Καστοριά
Αραιές νεφώσεις
9°C
8.5° 8.5°
1 BF
88%
ΜΕΝΟΥ
Παρασκευή, 23 Φεβρουαρίου, 2024
alber-camus
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Καμύ ως ρήτορας

Μόλις κυκλοφόρησαν από τις Εκδόσεις Καστανιώτη οι ομιλίες και οι διαλέξεις του Αλμπέρ Καμύ. Η «Εφ.Συν.» δημοσιεύει ολόκληρο τον πρόλογο του βιβλίου.

Ο παρών τόμος συγκεντρώνει τριάντα τρία γνωστά κείμενα από δημόσιες τοποθετήσεις του Αλμπέρ Καμύ· το τελευταίο κείμενο είναι η ανέκδοτη μεταγραφή της ομιλίας του στο δείπνο της ένωσης L’Algérienne, στις 13 Νοεμβρίου 1958 στο Παρίσι. Με εξαίρεση την παρέμβασή του για τη «Νέα μεσογειακή κουλτούρα» (1937), οι συγκεκριμένες ομιλίες και διαλέξεις εκφωνήθηκαν μεταπολεμικά. Η φήμη του ως μυθιστοριογράφου, δοκιμιογράφου, δραματουργού και αρθρογράφου είχε ως αποτέλεσμα οι απόψεις του για το παγκόσμιο γίγνεσθαι και το δημόσιο αίσθημα να είναι περιζήτητες και πολυαναμενόμενες, τόσο στη Γαλλία όσο και στο εξωτερικό.

Εντούτοις, ο Αλμπέρ Καμύ δεν ήταν εκ πεποιθήσεως ομιλητής, ένας ρόλος που τον εξέθετε στον κίνδυνο να πρέπει να εκφραστεί σχετικά με θέματα για τα οποία ένιωθε πως δεν είχε ούτε την ευχέρεια ούτε την απαιτούμενη αξιοπιστία. «Είμαι αρκετά μεγάλος σε ηλικία για να δίνω διαλέξεις» σχολιάζει το 1946. Παρά τις επιφυλάξεις του, οι δημόσιες παρεμβάσεις θα είναι μία από τις μορφές της πολιτικής του στράτευσης, η οποία περιλαμβάνει αφενός την προσωπική μαρτυρία και αφετέρου την πολεμική.

Σε κανένα από τα ακόλουθα κείμενα ο συγγραφέας δεν μνημονεύει ούτε παραθέτει κάποιο από τα έργα του ή τους μυθοπλαστικούς χαρακτήρες του, θαρρείς και η εμπειρία του δημιουργού είχε κάτι το ελάχιστα κοινό με εκείνη του περιστασιακού ομιλητή. Ωστόσο, το ζήτημα της στράτευσης του καλλιτέχνη παραμένει στον πυρήνα αυτών των εκφωνηθέντων από βήματος λόγων, από την «Κρίση του ανθρώπου» (Νέα Υόρκη, 1946) ως τις περιώνυμες ομιλίες στη Σουηδία (Στοκχόλμη και Ουψάλα, 1957). Δεν υπάρχει ρήξη, φαίνεται να μας λέει, ανάμεσα στη στράτευση του πολίτη και σε εκείνη του συγγραφέα, στον βαθμό που ο τελευταίος, μέσα από το έργο του, επιδιώκει να σταθεί όσο εγγύτερα γίνεται σε μια ανθρώπινη αλήθεια όσο ποτέ άλλοτε εκτεθειμένη στον τρόμο, στο ψέμα, στην ιδεολογική και στη γραφειοκρατική αφηρημένη έννοια, στην αδικία. «Ο καλλιτέχνης διακρίνει ενώ ο κατακτητής ισοπεδώνει. Ο καλλιτέχνης που ζει και δημιουργεί στο επίπεδο της σάρκας και του πάθους ξέρει πως τίποτα δεν είναι απλό και ότι ο άλλος υπάρχει». Και ξέρει πως ετούτη η σάρκα μπορεί να είναι ευτυχής ή δυστυχής.

Η εξέγερση του Καμύ τοποθετείται στο επίκεντρο του παραλόγου, στην ταυτόχρονη αναγνώριση της κοινής μοίρας και της ατομικής ελευθερίας. Και αυτό ακριβώς αποτελεί τη βάση των ομιλιών του παρόντος τόμου. Στις διαλέξεις του, ο Αλμπέρ Καμύ αποσαφηνίζει και εκφράζει τη στράτευσή του ως άνθρωπος που στοχεύει να ξαναδώσει φωνή, πρόσωπο και αξιοπρέπεια σε εκείνους που τα έχουν στερηθεί εξαιτίας μισού αιώνα σάλου και οργής, όπου η εσφαλμένη χρήση των λέξεων και η υπερβολή των ιδεών μεταμόρφωσαν τον άνθρωπο σε λύκο για τον ίδιο του τον εαυτό. Πρέπει να ανακόψουμε αυτήν τη μεταπολεμική κολασμένη πορεία, «να μετατρέψουμε το μίσος σε επιθυμία για δικαιοσύνη», «να αποβάλουμε από μέσα μας το δηλητήριο του θανάτου». Αυτή είναι η εμπειρία των γενεών για την οποία ομιλεί εδώ ο συγγραφέας.

Υπάρχει μια «Κρίση του Ανθρώπου». Οφείλουμε να την καταγράψουμε, να την εξηγήσουμε: και ο ομιλητής καταπιάνεται με αυτήν, διατυπώνοντας και αναδιατυπώνοντας, επανειλημμένως, τις αιτίες και τα συμπτώματά της. Το σημαντικότερο όμως είναι να τη θεραπεύσουμε, με την ελπίδα ότι ο άνθρωπος μπορεί να ξαναβρεί, οικειοθελώς, «εκείνη την αγάπη για τον άνθρωπο χωρίς την οποία ο κόσμος δεν θα είναι τίποτε άλλο πέρα από μια απέραντη μοναξιά». Οι καλλιτέχνες, οι συγγραφείς έχουν τον δικό τους ρόλο να διαδραματίσουν, ταπεινό αλλά αναγκαίο.

Για τον Αλμπέρ Καμύ, ο άνθρωπος έχει έναν προορισμό που συνίσταται στο να αντιτάσσεται στη δυστυχία του κόσμου προκειμένου να μετριάζει την έντασή της, εντός των ιδιαίτερων ορίων του κάθε ατόμου. Το κύρος του ως διανοούμενου και η ξεχωριστή διαδρομή του προσδίδουν στα λόγια του ένα ξεχωριστό ενδιαφέρον, σε έναν ήδη διεθνοποιημένο κόσμο – ιδίως υπό την πίεση ολοκληρωτισμών και ιμπεριαλισμών. Ο Αλμπέρ Καμύ δεν περιορίζει την πολιτική του στράτευση σε εθνικά σύνορα· η Ευρώπη βρίσκεται στο επίκεντρο των ανησυχιών του, και μάλιστα της αγανάκτησής του όταν πρόκειται για την Ευρώπη του Φράνκο την οποία κανείς δεν καταδικάζει. Ο Αλμπέρ Καμύ ανεβαίνει επίσης στο βήμα όταν τα αδέλφια του στην Ανατολική Ευρώπη υφίστανται την καταπίεση ενός παρανοϊκού ολοκληρωτισμού, που συντρίβει όλες τις ελευθερίες με την πιο ακραία ασέβεια απέναντι στην ανθρώπινη ύπαρξη και στη δικαιοσύνη.

Αυτό που διακυβεύεται δεν είναι ακριβώς η κουλτούρα αλλά ο πολιτισμός και το αίσθημα αδελφοσύνης που ενώνει τους ανθρώπους στον αγώνα ενάντια στο πεπρωμένο τους. Ετσι χαράσσεται μια ηθική για εμάς τους ίδιους· αυτός ο προορισμός του ανθρώπου είναι μια μαθητεία, μια πειθαρχία, που εκτυλίσσεται καθημερινά και καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής: «Προτιμώ τους στρατευμένους ανθρώπους από τις στρατευμένες λογοτεχνίες. Θάρρος στη ζωή και ταλέντο στο έργο δεν είναι και λίγο», έγραφε στα Σημειωματάριά του.

Αλμπέρ Καμύ

Ο Αλμπέρ Καμύ γεννήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 1913 στο Μοντοβί της Αλγερίας και μεγάλωσε στο Αλγέρι. Το 1940 εγκαταστάθηκε οριστικά στη Γαλλία. Υπήρξε πεζογράφος, δραματουργός, δοκιμιογράφος και δημοσιογράφος. Το 1957 του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας «για το σημαντικό λογοτεχνικό έργο του, που με διορατική σοβαρότητα φωτίζει τα προβλήματα της ανθρώπινης συνείδησης του καιρού μας». Στις 4 Ιανουαρίου 1960, στην κωμόπολη Βιλμπλεβέν (Ιόν, Βουργουνδία), ένα σπορ αυτοκίνητο, μάρκας Facel-Vega, καρφώθηκε με ιλιγγιώδη ταχύτητα σ’ έναν πλάτανο. Στη θέση του συνοδηγού καθόταν ο Αλμπέρ Καμύ που ανασύρθηκε νεκρός. «Δεν υπάρχει τίποτα πιο σκανδαλώδες από τον θάνατο ενός παιδιού και τίποτα πιο παράλογο από τον θάνατο σε τροχαίο δυστύχημα» είχε πει ο ίδιος σε ανύποπτο χρόνο. Τάφηκε στο αγαπημένο του Λουρμαρέν (Βοκλίζ), εκεί όπου ο ήλιος τού θύμιζε την Αλγερία. Στην ελληνική γλώσσα, ο κύριος όγκος των έργων του κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Ο Καμύ ως ρήτορας

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας