• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    11°C 7.5°C / 12.9°C
    2 BF
    71%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    8°C 5.3°C / 10.5°C
    3 BF
    57%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    11°C 4.0°C / 11.0°C
    2 BF
    73%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 1.9°C / 4.4°C
    1 BF
    80%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 6.9°C / 8.0°C
    0 BF
    87%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    7°C 7.3°C / 8.0°C
    2 BF
    63%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 4.4°C / 4.4°C
    3 BF
    45%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    5°C 5.2°C / 5.2°C
    2 BF
    85%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 7.8°C / 10.2°C
    3 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 8.5°C
    2 BF
    81%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 11.4°C / 11.4°C
    2 BF
    54%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.7°C / 10.7°C
    3 BF
    53%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.1°C / 11.1°C
    3 BF
    70%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    3 BF
    46%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    6°C 6.2°C / 7.5°C
    2 BF
    75%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    1 BF
    66%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 6.8°C / 11.5°C
    2 BF
    68%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.7°C / 7.7°C
    2 BF
    72%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 2.7°C / 8.1°C
    2 BF
    59%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    2°C 1.7°C / 1.7°C
    2 BF
    85%

Πέδρο Λεμεμπέλ: Φοβάμαι, ταυρομάχε, Μετάφραση, επίμετρο: Κώστας Αθανασίου, Σελ. 234, Εκδόσεις Καστανιώτη, 2021

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Μια βουτιά στα βαθιά»

  • A-
  • A+
Για τον ίδιο τον Λεμεμπέλ η γλώσσα είναι περιπέτεια γεμάτη στροβιλίσματα, ο μεταφραστής τον ακολουθεί, δυσκολεύεται, τον αγαπά ωστόσο, τον μεταφράζει από το πρωτότυπο.

Ο Λουίς Σεπούλβεδα έλεγε πως ο Πέδρο Λεμεμπέλ (Σαντιάγο 1952-2015) είναι κορυφαίος συγγραφέας της Χιλής και ο Μπολάνιο «μ’ αυτόν δεν υπάρχουν μισόλογα, η ανάγνωσή του απαιτεί μια βουτιά στα βαθιά», οι προσδοκίες του αναγνώστη πιάνουν ταβάνι, τρέμεις μήπως απογοητευτείς, σε τρεις νύχτες κλείνεις το βιβλίο ξέροντας πως διάβασες ένα από τα πιο σπουδαία βιβλία των τελευταίων χρόνων.

Ο συγγραφέας, ομοφυλόφιλος, «περσόνα» που ταρακούνησε τα λιμνασμένα νερά του Σαντιάγο επί Πινοσέτ με παρεμβατικά κείμενα στον Τύπο και στο ραδιόφωνο, ο χρονογράφος της πόλης των μεγάλων ποιητών, και κυρίως την ίδια τη στάση ζωής του – εικαστικός και ξεχωριστός περφόμερ.

Μεγαλωμένος στις φαβέλες των εσωτερικών μεταναστών Μαπούτσε, πεινασμένος και στερημένος, «τα ποντίκια ήταν τα λούτρινα κουκλάκια μου», μόνο με το μητρικό επίθετο, βιασμένος πιθανότατα από τον πατέρα του, αντιμετωπίζει την επιφυλακτικότητα της Αριστεράς όταν θα γνωριστεί με αντιστασιακές ομάδες.

Το «Φοβάμαι, ταυρομάχε» είναι το μοναδικό του μυθιστόρημα, βιβλίο καταπληκτικό, όχι μόνο για το θέμα του όσο για το πώς το θέμα του αγκαλιάζει μια φόρμα πλούσια σε τρόπους αφήγησης, σε λέξεις και εικόνες, χωρίς να αφήνει καθόλου απέξω την εποχή, 1986, όπου ο Πινοσέτ ακόμη καταδυναστεύει τη Χιλή και το «Πατριωτικό Μέτωπο Μανουέλ Ροντρίγκες» αποπειράται να τον δολοφονήσει.

Ετσι, ενώ το Σαντιάγο φλέγεται στις διαδηλώσεις, το Ράδιο Κοοπερατίβα παίζει παθιασμένα μπολέρο και διακόπτει για έκτακτες ειδήσεις, μέσα σε δαντέλες, βεντάλιες, μπαγιάτικα καλλυντικά και τα αιθέρια κεντήματα που ετοιμάζει για τις μεγαλοκυρίες του καθεστώτος, Αυτός, Αυτή, η Τρελή από Απέναντι τραγουδά το «Φοβάμαι, ταυρομάχε» προς χαρά μεγάλη των κυράδων του γωνιακού μπακάλικου, για να μετατρέψει το τραγούδι στην πορεία του κειμένου μεθοδικά, αργά, επίπονα και επίμονα, από αφέλεια σε συνειδητή επιλογή, με τρυφερότητα σκέτη μολότοφ, στο σύνθημα ενός διπλού έρωτα: για τον άνθρωπο και για τον αγώνα των καταπιεσμένων που επιλέγουν να είναι ελεύθεροι.

Πέδρο Λεμεμπέλ

Η αφήγηση πρωτοπρόσωπη και τριτοπρόσωπη, ακόμα και μέσα στην ίδια φράση, στην ίδια παράγραφο, χωρίς να μπερδεύει τον αναγνώστη, καθώς καταφέρνει να τα χωνεύει το ένα μέσα στο άλλο. Κάποιες φορές ακολουθεί το γένος θηλυκό ή αρσενικό, και η γραμματική χρήση των δύο φύλων γίνεται με τρόπο καθόλου «πιασιάρικο», δηλαδή φτηνό, αλλά, αντιθέτως, ακολουθώντας βαθύτερες ανάγκες του ψυχισμού των ηρώων, της εξιστόρησης αλλά και της ανάγνωσης.

Με τους ίδιους «τρόπους», μάλιστα, περιγράφει και δίνει φωνή σε δύο απολύτως αντίθετους πόλους, δυο κόσμους που δεν θα συναντηθούν ποτέ: εκείνον του/της ερωτευμένης Τρελής και του λεβέντη Κάρλος, και τον άλλο τον αδυσώπητο της «κυρίας» Πινοσέτ και του στιλίστα της ομοφυλόφιλου Γκονζάλο.

Ο κόσμος του αιμοσταγούς δικτάτορα, του αρέσει να ακούει το «Εμβατήριο Ραντέτσκι», τα καπέλα της συζύγου από την Ιμπιζα, οι διάλογοί τους. Από την άλλη, οι κούτες με τα όπλα της απόπειρας δολοφονίας, στολισμένες με γουστόζικα μαντίλια σαν φιλικό σαλονάκι μιας κεντήστρας που ξενυχτά στο κέντημα του έρωτα και του δίκαιου μέλλοντος της χώρας της.

Το βιβλίο έχει ευτυχήσει στη μετάφραση και σε ένα επίμετρο σαράντα σελίδων, όπου ο μεταφραστής πετυχαίνει δυο πράγματα συγχρόνως: από τη μια να δώσει ένα σπαρταριστό πορτρέτο του Λεμεμπέλ, του Σαντιάγο της εποχής, το λογοτεχνικό και πολιτικό κλίμα της χώρας, τις συνομιλίες του με τον Μπολάνιο – το εγκιβωτισμένο κείμενο «ένας διάδρομος χωρίς φανερή έξοδο» είναι από μόνο του ο ύμνος της Λογοτεχνίας. Και συγχρόνως να κάνει τους αναγνώστες συμμέτοχους της μεταφραστικής περιπέτειας.

Για τον ίδιο τον Λεμεμπέλ η γλώσσα είναι περιπέτεια γεμάτη στροβιλίσματα, ο μεταφραστής τον ακολουθεί, δυσκολεύεται, τον αγαπά ωστόσο, τον μεταφράζει από το πρωτότυπο, σκύβει στις μεταφράσεις, αγγλικά και γαλλικά, κρίνει, συγκρίνει, μελετά σχετικά δοκίμια, δίνει βιβλιογραφία! Και, ναι, επιτέλους το όνομα των μεταφραστών/ριώβ –και έχουμε σπουδαίες πένες– πρέπει να μπαίνει στο εξώφυλλο. Χωρίς αυτούς, κατά Στάινερ, θα ήμασταν μια απέραντη επαρχία.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η μαγική φυγή έχει ελπίδα
Η Ειρήνη Γιαβάση μιλά στην «Εφ.Συν.» για το πρώτο της μυθιστόρημα και την πορεία της στα λογοτεχνικά μονοπάτια.
Η μαγική φυγή έχει ελπίδα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο οργισμένος έφηβος του Ντοστογιέφσκι
Ο «Εφηβος», το σπουδαίο αυτό μυθιστόρημα, συνδυάζει το τραγικό με το απίθανα κωμικό, το κυνικό και το βαθιά συναισθηματικό, σε στιγμές που δεν το περιμένεις.
Ο οργισμένος έφηβος του Ντοστογιέφσκι
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Δεν υπάρχουν ελευθερίες με δόσεις. Η ελευθερία οφείλει να είναι πλήρης»
Ο Λεονάρδο Παδούρα μας μιλά για το νέο του βιβλίο με τίτλο «Σαν σκόνη στον άνεμο» όπου χαρτογραφεί με τη μεγαλύτερη ευαισθησία όλες τις μάχες που δίνουν οι ήρωές του στην Κούβα, αλλά και τις μάχες κάθε...
«Δεν υπάρχουν ελευθερίες με δόσεις. Η ελευθερία οφείλει να είναι πλήρης»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Κάθε τέχνη είναι προπαγάνδα
Η πιο επικίνδυνη μορφή λογοκρισίας είναι η αυτολογοκρισία και αυτός ο κίνδυνος μπορεί να προέλθει από τα αριστερά όσο και από τα δεξιά.
Κάθε τέχνη είναι προπαγάνδα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η Φρίντα και η Κρατούλα
Οι σημαιούλες κόντευαν να γίνουν ράκη θλιβερά στα κουρασμένα χέρια των παιδιών προς παρηγορία κι εκείνων που τις είχαν χάσει από νωρίς.
Η Φρίντα και η Κρατούλα
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Είναι δύσκολο να μην αισθανθείς τη γοητεία της Ρόζας μέσα από το έργο της»
Η Λούξεμπουργκ δείχνει πειστικά ότι αυτή η προοπτική μετάβασης στον σοσιαλισμό χωρίς επανάσταση ήταν μια απάτη και στην πράξη σήμαινε υποταγή στην αστική τάξη.
«Είναι δύσκολο να μην αισθανθείς τη γοητεία της Ρόζας μέσα από το έργο της»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας