• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 1.2°C / 4.2°C
    2 BF
    73%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C -0.4°C / 3.8°C
    2 BF
    41%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 3.8°C / 5.0°C
    5 BF
    64%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 0.9°C / 0.9°C
    4 BF
    40%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    0°C -0.1°C / 1.3°C
    4 BF
    59%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    0°C -1.2°C / 0.4°C
    1 BF
    49%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -5°C -4.6°C / -3.2°C
    2 BF
    42%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 1.8°C / 1.8°C
    2 BF
    71%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 5.5°C / 7.8°C
    4 BF
    58%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    3°C 1.8°C / 2.9°C
    3 BF
    75%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 6.2°C / 6.6°C
    5 BF
    61%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 2.3°C / 2.3°C
    6 BF
    52%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 7.1°C / 7.1°C
    5 BF
    57%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C -0.1°C / 1.7°C
    2 BF
    51%
  • Λαμία
    Ήπιες χιονοπτώσεις
    2°C -0.5°C / 1.7°C
    1 BF
    86%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    3 BF
    43%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 1.1°C / 3.6°C
    0 BF
    90%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    3°C 2.7°C / 2.7°C
    2 BF
    45%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.3°C / 1.1°C
    2 BF
    50%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    -4°C -3.9°C / -3.9°C
    2 BF
    63%
Φωτ.: Patroklos Skafidas
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Ως πολίτης δεν έχω νιώσει χειρότερα»

  • A-
  • A+
Με τρία έργα που σκηνοθετεί στο Θέατρο του Νέου Κόσμου για τη φετινή σεζόν, ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος μιλά στην «Εφ.Συν.» για το νέο του εγχείρημα.

Το Θέατρο του Νέου Κόσμου (ΘΝΚ) κλείνει φέτος τα 25 του χρόνια. Από μια ερειπωμένη αποθήκη έγινε θέατρο με τρεις σκηνές, ανακαινίστηκε πλήρως φέτος, με καμαρίνια που δεν είναι στο υπόγειο αλλά ψηλά, με παράθυρα, «και αυτό είναι θέση», όπως μας λέει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, που ξεκίνησε, μαζί με τη γυναίκα του Κοραλία Σωτηριάδου, όλο αυτό το εγχείρημα.

Ο ίδιος είχε αναλάβει και την καλλιτεχνική διεύθυνση του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου (2016-2019), ξεκινώντας αρκετά πρωτοποριακά εγχειρήματα (όπως το «Λύκειο της Επιδαύρου» που κατήργησε η κ. Ευαγγελάτου κ.ά.). Φέτος, σκηνοθετεί τρία έργα στο ΘΝΚ, με πρώτο το «Μια άλλη Θήβα» του Ουρουγουανού Σέρχιο Μπλάνκο, με τους Θάνο Λέκκα και Δημήτρη Καπουράνη. Ενα έργο για τη βία, το τραύμα και τη δικαιοσύνη - θέματα που απασχολούν έντονα τον δημόσιο διάλογο και στην Ελλάδα πλέον.

● Πρώτη φορά ανεβαίνει το συγκεκριμένο έργο στην Ελλάδα.

Ο Σέρχιο Μπλάνκο, που μένει για χρόνια στη Γαλλία, το έγραψε βάζοντας και τον εαυτό του στο κάδρο της δραματουργίας. Μόλις το διάβασα -μου το πρότεινε η μεταφράστρια του έργου, Μαρία Χατζηεμμανουήλ- ήθελα να το κάνω: ένας συγγραφέας θέλει να γράψει για την πατροκτονία και βρίσκει έναν νεαρό που έχει καταδικαστεί για το ίδιο έγκλημα. Είναι πολύ ενδιαφέρον το πώς ο συγγραφέας στήνει μια δράση τριών χαρακτήρων, που όμως καλύπτεται από δύο ηθοποιούς επί σκηνής. Μια σκηνή που είναι ένα γήπεδο μπάσκετ, μέσα στη φυλακή, δηλαδή πίσω από σύρματα. Το έργο καταπιάνεται με έννοιες όπως η πατροκτονία, η ταπείνωση ανθρώπου από άνθρωπο, η λεκτική και σωματκή βία, οι ενοχές, η ελευθερία...

● Ενα έργο για την πατροκτονία την εποχή των γυναικοκτονιών. Την ώρα που ακόμα συζητάμε αν πρέπει να γίνεται χρήση του συγκεκριμένου όρου...

Η γυναικοκτονία και η πατροκτονία είναι παγκόσμια θέματα. Η μεγάλη διαφορά είναι ότι το δεύτερο γίνεται σπάνια, ενώ ταυτόχρονα μια γυναίκα δολοφονείται από οικείο της (άνδρα) κάθε 11 λεπτά στον κόσμο! Οπότε τι συζητάμε για το αν θα γίνεται χρήση του όρου (και νομικά); Εννοείται... Η βία κατά των γυναικών υπάρχει παντού.

Προχθές ήμουν με το μηχανάκι μου στη Ρηγίλλης και περιμέναμε στο φανάρι. Μπροστά μας περνούν δύο κοπέλες και τότε τέσσερα μηχανάκια, με μια παρέα αγοριών επάνω, αρχίζουν γελώντας ν’ αναβοσβήνουν τα φώτα πάνω στα σώματα των κοριτσιών. Γύρισα και τους είπα: «Ρε παιδιά, γιατί το κάνετε αυτό; Γιατί τις φοβίζετε τις κοπέλες;». Για μένα αυτό που έγινε είχε το στοιχείο της επιθετικότητας. Τα παιδιά ευτυχώς ντράπηκαν κι έφυγαν. Γιατί θα μπορούσαν κάλλιστα να γίνουν βίαιοι και απέναντί μου. Η βία ανακυκλώνεται πανεύκολα.

● Πόσο εύκολο είναι κάποιος να πάρει θέση, να μιλήσει;

Πρέπει να μιλάμε. Δεν γίνεται να μη μιλάμε, ειδικά τώρα. Από την άλλη, μέσα από τη δουλειά σου παίρνεις θέση. Γι’ αυτό το θέατρο είναι πολιτικό. Οταν ανεβάζω έργα όπως το «Μια άλλη Θήβα» ή οι Λίμαν Μπράδερς κ.λπ., δεν γίνεται στην κοινωνική και προσωπική μου ζωή να είμαι ένας κρετίνος εκμεταλλευτής.

● Βέβαια, όσοι κατηγορούνται επώνυμα για κακοποίηση και βιασμούς παρόμοια έργα έχουν ανεβάσει.

Φυσικά. Ο Κιμούλης, για παράδειγμα, έχει ανεβάσει πολλά έργα κατά της βίας, κατά του φασισμού, ενώ πλέον ξέρουμε από πολλούς που έχουν συνεργαστεί μαζί του πως είναι ένας βίαιος άνθρωπος απέναντι στους ηθοποιούς. Αλλά και πέρα από τα όσα έχουμε ακούσει από ηθοποιούς, υπάρχουν και τα δύο παραδείγματα της ρατσιστικής του χυδαιότητας όπως αυτή καταγράφεται στις αναρτήσεις που έχει κάνει για τους Γιάννη Χάρη και Γιώργο Σαρηγιάννη. Ηταν κακοποιητικός και πάνω στη σκηνή και εκτός... Ολα αυτά που συμβαίνουν στον χώρο (ευτυχώς δημοσιοποιούνται πλέον) είναι φαντάσματα από άλλες, παλαιότερες εποχές. Ισως δεν είναι καν φαντάσματα - είναι ζόμπι. Κινούνται ανάμεσά μας και κάνουν κακό. Είναι κακές σκιές του παρελθόντος. Το θέμα είναι να φαίνεται από παντού το τι είσαι και τι πρεσβεύεις. Αφού μιλάμε για την τέχνη, να το δείχνεις και στην τέχνη σου.

● Ακούγονται, λέγονται, αλλά υπάρχει ακόμα και φόβος και εκφοβισμός.

Και βέβαια υπάρχουν! Θα μιλήσω για μας που δεν έχουμε υπάρξει «θύματα»: Υπάρχει φόβος, γιατί όποιος παίρνει θέση μπορεί να υποστεί και ο ίδιος βία, κάθε μορφής. Προχθές, στον λόφο του Στρέφη, ένας άνθρωπος υπερασπίστηκε μια κοπέλα που τη χτυπούσαν αστυνομικοί και τον χτύπησαν μπροστά στο παιδί του. Επειδή υπερασπίστηκε έναν αδύναμο (σε σχέση με τις αστυνομικές δυνάμεις) άλλον άνθρωπο. Και έγινε αυτό το απίστευτο! Πραγματικά απίστευτο για δημοκρατικά καθεστώτα...

Τι αστυνομία έχουμε; Είναι δυνατόν να γίνονται και να ανεχόμαστε συνέχεια παρόμοια περιστατικά; Προσωπικά, ακόμα πηγαίνω σε διαδηλώσεις, παρότι δεν ανήκω και δεν άνηκα ποτέ σε σωματεία κ.λπ., αλλά όταν θεωρώ ότι πρέπει να βρίσκομαι κάπου και αφού είμαι ακόμα υγιής και περπατάω, πηγαίνω. Γιατί σκέφτομαι το εξής σημαντικό: γαμώτο, τα στερνά τιμούν τα πρώτα. Το ξεχνάμε αυτό. Το θέμα είναι δηλαδή να μην εξαφανίζονται όσα όμορφα και δημοκρατικά και αριστερά, αν θες, είχες στο μυαλό σου ως νεότερος και μεγαλώνοντας να γίνεσαι βίαιος και χυδαίος.

Οι Δημήτρης Καπουράνης (αριστερά) και Θάνος Λέκκας (δεξιά) στο «Μια άλλη Θήβα» που ανεβαίνει στις 20/10, στο Θέατρο του Νέου Κόσμου

Φωτ.: Patroklos Skafidas

● Εχετε υπάρξει εκτός από επικεφαλής του Θεάτρου του Νέου Κόσμου και καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Αρα ξέρετε το σύστημα και από μέσα...

Εγινα καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ όχι μετά τον Λούκο, αλλά μετά τον Φαμπρ. Οι σχέσεις μου με τα παιδιά του Φεστιβάλ ήταν και είναι σχεδόν οικογενειακές - είχαμε δηλαδή εξαιρετική συνεννόηση και συνεργασία. Από κει και πέρα παίζονται άλλα «παιχνίδια», τα οποία έζησα ειδικά στην αρχή της θητείας μου, από πολλές μεριές. Για κάποια από αυτά μίλησα τότε και δημόσια, ήμουν ο μόνος που έκανα απολογισμό και παρέδωσα στην επόμενη καλλιτεχνική διευθύντρια κανονικά και συνεντεύξεις Τύπου έκανα και δημόσια κριτική και ενημέρωση έκανα. Ωστόσο, αυτό που είδα και από μέσα, όπως λες, είναι πως τόσο από τον καλλιτεχνικό όσο και από τον δικό σου χώρο, αναλόγως ποιος έχει την πολιτική εξουσία, αλλάζουν οι άνθρωποι, θέλοντας -τι να πω;- να φανούν κοντά στην εκάστοτε πολιτική εξουσία, για δικούς τους λόγους. Αλήθεια, έχει αναρωτηθεί κανείς γιατί όλοι αυτοί που τότε έγραφαν ό,τι έγραφαν, δεν έχουν ασκήσει κριτική σε κάποιον που είναι φιλικός προς την εξουσία που αυτοί θέλουν; Ούτε μία λέξη δεν έχουν γράψει! Πάντως, δεν είναι απλή υπόθεση ένα φεστιβάλ ειδικά αυτού του βεληνεκούς.

● Θα το ξαναέκανες; Και πώς κρίνεις το τι έγινε τώρα με το Φεστιβάλ, που για μήνες δεν είχαμε καμία πληροφόρηση τι θα γίνει με την επόμενη θητεία;

Χαίρομαι πολύ που το έκανα αλλά δεν θα το ξαναέκανα. Θυμάμαι πως τη μέρα που έκανα παράδοση στη νέα τότε καλλιτεχνική διευθύντρια Κατερίνα Ευαγγελάτου, αυτό έγινε δημόσια, παρουσία και της υπουργού και του υφυπουργού και είμαι περήφανος που ήμουν ο μόνος που έκανε κανονικά παράδοση και δεν έφυγε παίρνοντας και τα μολύβια. Τότε, λοιπόν, η κ. Μενδώνη είχε πει πως θα λήγουν οι θητείες και θα γίνεται διαγωνισμός, ακόμα κι αν είναι κάποιος πετυχημένος.

● Το τήρησε, όπως είδαμε όλοι...

Δεν το τήρησε, όχι. Ξαναλέω, είναι σοβαρή θέση, απαιτεί προσόντα και κατ’ εμέ η θητεία πρέπει να είναι πενταετής και όχι τριετής, γιατί αν κάποιος δεν έχει ξανακάνει ακριβώς αυτή η δουλειά, θέλει χρόνο. Κατανοώ πως αν κάποιος είναι πετυχημένος, μπορεί να ανανεωθεί η θητεία του, ωστόσο τώρα, άλλα είπαν (σ.σ.: το ΥΠΠΟΑ) πως θα κάνουν και άλλα έκαναν τελικά.

● Και κάπως έτσι φτάνουμε στον σύγχρονο πολιτισμό...

Οι αρχαιότητες είναι η βαριά βιομηχανία της Ελλάδας. Ο σύγχρονος πολιτισμός δυστυχώς δεν είναι. Πόσες ελληνικές παραστάσεις βλέπεις να φεύγουν στο εξωτερικό; Τρεις; Τέσσερις τον χρόνο; Τίποτα δηλαδή. Παλαιότερα, και θα μιλήσω διόλου μικροκομματικά, ακόμα και ο Σαμαράς, και ο Βουλγαράκης ακόμα, ως υπουργοί Πολιτισμού, είχαν καλέσει σκηνοθέτες και ανθρώπους του χώρου για να ακούσουν ιδέες, προβλήματα κ.λπ. Μπορεί να μην έκαναν τίποτα ή να έκαναν ελάχιστα, αλλά υπήρξαν άνθρωποι που ακούγαν. Τώρα, δεν ακούνε! Αυτό που γίνεται τώρα στον σύγχρονο πολιτισμό δεν έχει ξανασυμβεί ποτέ από το 1974 και μετά. Δεν το έχω ξαναζήσει αυτό: να μην τους αφορά καθόλου!

Η αλήθεια είναι πως ποτέ δεν ενδιέφερε ιδιαίτερα τις κυβερνήσεις ο σύγχρονος πολιτισμός. Το ΥΠΠΟΑ συνήθως το αναλαμβάνουν άνθρωποι που απλώς δεν έχουν πού αλλού να τους βάλουν. Ομως αυτό που γίνεται τώρα είναι το κάτι άλλο: δεν τους αφορά καθόλου το θέμα. Ας μου πει κάποιος τι έχει κάνει το ΥΠΠΟΑ για τον σύγχρονο πολιτισμό. Και δεν μιλάω μόνο για τις επιχορηγήσεις - που φυσικά αυτά που δίνουν δεν είναι απλώς ψίχουλα, είναι κόλλυβα για το μνημόσυνο του τέλους του σύγχρονου πολιτισμού. Ευτυχώς υπάρχουν καλλιτέχνες που πονάνε και πονάμε τη δουλειά μας και κάνουμε ακόμα θέατρο.

Φωτ.: Patroklos Skafidas

● Τι θα περίμενες να δεις;

Οραμα! Ποιο είναι το όραμα. Ας κάνουν και δύο πράγματα μόνο, αλλά ας δούμε έστω το όραμά τους! Δεν υπάρχει. Καθόλου. Αν έχεις όραμα, μαζεύεις τους ανθρώπους, συνομιλείς μαζί τους, ακούς. Ακούς! Μα δεν ακούνε. Πάντα δεν τους αφορούσε ο πολιτισμός, πλέον δεν τους αφορά καθόλου! Μα τόσο πολύ πια; Τέτοια αδιαφορία; Αναρωτιέμαι πραγματικά: Γιατί είναι εκεί που είναι τότε; Γιατί θέλουν αυτή τη γαμημένη καρέκλα; Ξέρεις, κανείς μας δεν είναι μόνιμος στη θέση του. Οσο όμως είσαι κάπου, κάνε κάτι. Κάτι! Τώρα τι έχουμε; Το τίποτα για το σινεμά, για τη μουσική, για τον χορό, για τα εικαστικά και φυσικά για το θέατρο. Τίποτα, μόνο διαχείριση. Για να μην κλείσει το μαγαζί και χάσουμε την καρέκλα. Μα ούτε καν καλή διαχείριση δεν γίνεται. Το κάνουν σαν παλιοί δημόσιοι υπάλληλοι και μάλιστα όχι καλοί (γιατί υπήρχαν και μερακλήδες δημόσιοι υπάλληλοι).

● Από την Αριστερά αντίστοιχα τι περιμένεις;

Το ίδιο: όραμα! Και όχι μόνο στα εργασιακά. Αλλά και στο τι σημαίνει πολιτισμός για τον πολίτη. Τι σημαίνει ΔΗΠΕΘΕ, τι σημαίνει ελευθερία του καλλιτέχνη, πώς στηρίζω (και οικονομικά) αυτή την ελευθερία, πώς εντάσσω το κοινωνικό σύνολο τόσο στην επαρχία όσο και στις μεγάλες πόλεις στο πολιτιστικό μου όραμα, πώς το ανοίγω στην κοινωνία, πώς βάζεις τον κόσμο να συμμετέχει ως θεατής και ως συνδημιουργός, τι εργαστήρια κάνεις, ποια η μέριμνα για την καλλιτεχνική εκπαίδευση. Δεν είμαστε μόνο για μας! Πολιτισμός σημαίνει το ποια είναι η θέση σου, πώς θέλεις να παρεμβαίνεις...

Η τέχνη έχει και θεραπευτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Τώρα, ένα νέο παιδί τελειώνει το σχολείο (που συνήθως δεν το έχει πάει καν σε ένα θέατρο), ούτε έχει καλλιτεχνικά (ή πώς τα έχει) και μπαίνει στο Πανεπιστήμιο, που θα έπρεπε να είναι χώρος ελευθερίας, και ζει όπως έχουμε εμείς το σκηνικό μας: σαν σε φυλακή! Το έχεις υποβαθμίσει, γιατί σου προκαλεί αηδία επειδή ταυτίζεται με την Αριστερά και την ελευθερία, και μετά περιμένεις να γίνει τι; Το ίδιο κάνουν με το δημόσιο Πανεπιστήμιο, το ίδιο και με τα Εξάρχεια, το ίδιο με τον λόφο του Στρέφη. Είναι ζωντανές περιοχές, με οικογένειες, με νέους... Και τους βάζεις σύρματα ψηλά και παντού αστυνομία! Υποβαθμίζουν ό,τι απεχθάνονται γιατί τους φαίνεται αριστερό. Αυτό το κάνουν συστηματικά εδώ και χρόνια με πολλούς τρόπους, και τώρα διαλύουν τα πάντα. Ο,τι συμβαίνει και στα Εξάρχεια και στα Πανεπιστήμια και στην κοινωνία και στον πολιτισμό είναι το ίδιο: από τη μια είναι ξεκάθαρα ιδεολογικό το θέμα και από την άλλη, αυτή η κυβέρνηση σιχαίνεται κάθε άλλη τάξη, επειδή οι ίδιοι αισθάνονται αστοί και άριστοι. Ανθρωποι κόβουν γεύματα, άνθρωποι πνίγονται στη θάλασσα... Αυτά είναι απίστευτα πράγματα. Δεν έχουν ξαναγίνει σε καιρό ειρήνης και δημοκρατίας. Αυτό δεν είναι καν δεξιά κυβέρνηση. Ως πολίτης, δεν έχω νιώσει χειρότερα.


📌 «Μια άλλη Θήβα» του Σέρχιο Μπλάνκο από 20/10 στο Θέατρο του Νέου Κόσμου (Αντισθένους 7 & Θαρύπου, τηλ. 2109212900). Από 20/10 ώς 6/11 και από 11/1 ώς 15/1, κάθε Τετ. 20.00, Πέμπ. 20.30, Παρ. 21.00, Σάββ. 21.15, Κυρ. 18.30. Από 9/11 έως 8/1, το πρόγραμμα ισχύει, εκτός Παρασκευής. Ολο το πρόγραμμα του θεάτρου, στο www.efsyn.gr/tehnes/theatro και nkt.gr.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Το υπουργείο Πολιτισμού δεν είναι λίστα λογοκρισίας»
Ο Δ. Καραντζάς σκηνοθετεί τους «Πέρσες» στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών τονίζοντας ότι μέσα από το συγκεκριμένο έργο αντιλαμβανόμαστε αυτό που φοβόμαστε, δηλαδή την ήττα και τη συντριβή ως κοινωνία.
«Το υπουργείο Πολιτισμού δεν είναι λίστα λογοκρισίας»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Αξιότιμο κοινό... Ας κοιταχτούμε!»
Α. Μπινιάρης, Γ. Χρυστόμου και Γ. Αναστασάκης μιλούν στην «Εφ.Συν.» για την «Ανοδο του Αρτούρο Ούι» του Μπρεχτ που ανεβαίνει στο θέατρο «ARK».
«Αξιότιμο κοινό... Ας κοιταχτούμε!»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Μας έχει κατακλύσει ένα βίαιο και έντονο, αρνητικό ήθος»
Ο Θωμάς Μοσχόπουλος μιλά στην «Εφ.Συν.» για το έργο του βραβευμένου συγγραφέα Αλιστερ Μακ Ντάουαλ που μετέφρασε και σκηνοθετεί στο θέατρο Πόρτα.
«Μας έχει κατακλύσει ένα βίαιο και έντονο, αρνητικό ήθος»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Την ιστορία τη γράφουν οι παρέες και τη σφυρηλατούν οι συλλογικότητες»
Ο σκηνοθέτης της παράστασης «Η μάνα αυτουνού», Βαγγέλης Λάσκαρης, μιλά στην «Εφ.Συν.» για το θέατρο, το ΥΠΠΟΑ και την κοινωνία.
«Την ιστορία τη γράφουν οι παρέες και τη σφυρηλατούν οι συλλογικότητες»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας