• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.3°C / 16.9°C
    2 BF
    68%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 11.5°C / 14.6°C
    1 BF
    78%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 12.7°C / 15.9°C
    0 BF
    86%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    1 BF
    76%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 13.5°C
    2 BF
    67%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 14.0°C
    1 BF
    95%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 7.3°C / 10.4°C
    0 BF
    76%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 15.2°C / 15.2°C
    1 BF
    75%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.1°C / 18.2°C
    2 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.6°C / 15.9°C
    3 BF
    67%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.1°C / 16.8°C
    3 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 11.8°C / 15.7°C
    2 BF
    72%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    2 BF
    72%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 15.0°C
    0 BF
    77%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 14.5°C
    1 BF
    79%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 17.1°C
    3 BF
    63%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.5°C / 16.6°C
    2 BF
    56%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.3°C / 12.7°C
    3 BF
    77%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.7°C / 14.5°C
    2 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.5°C / 9.5°C
    2 BF
    75%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αναζητούμε τη χρυσή τομή παλιού και νέου

  • A-
  • A+
Τα «Δημήτρια» της Θεσσαλονίκης είναι ένα από τα παλαιότερα και ιστορικότερα φεστιβάλ της χώρας. Φέτος συμπληρώνει τα 57 του χρόνια. Τις δεκαετίες που πέρασαν, υπήρξαν στο πρόγραμμά δεκάδες λόγοι να επισκεφτεί κανείς την πόλη ειδικά για να δει μια παράσταση. Από το φεστιβάλ πέρασε ο θρυλικός Πολωνός Ταντέους Κάντορ, ένας από τους μεγαλύτερους θεατρικούς δημιουργούς του 20ού αιώνα, το 24ωρης διάρκειας «Mount Olympus» του Γιαν Φαμπρ, αλλά και το «Misericordia» της Σικελής Εμα Ντάντε.

Η παράδοση τηρείται και στα φετινά «Δημήτρια», που ανοίγει ο γνωστός και αγαπητός στο ελληνικό κοινό καλλιτεχνικός διευθυντής της Σαουμπίνε, Τόμας Οστερμάγερ, με τη θεατρική διασκευή του «Ποιος σκότωσε τον πατέρα μου» του Εντουάρ Λουί. Με αυτή την αφορμή συνομιλήσαμε με τον Ακη Σακελλαρίου, αυτή τη φορά με την ιδιότητά του ως συντονιστή της καλλιτεχνικής επιτροπής των «Δημητρίων» και υπεύθυνου για τις επιλογές του θεάτρου.

Του ζητήσαμε να μοιραστεί μαζί μας τη φιλοσοφία πίσω από τον προγραμματισμό του φεστιβάλ, τις εκπλήξεις που αυτό μας επιφυλάσσει, αλλά και τις αναμνήσεις του από τα παλαιότερα χρόνια, τόσο ως θεατή όσο και ως συμμετέχοντος σε αυτό.

● Η εμπλοκή σου αυτή τη στιγμή με τα «Δημήτρια» ποια είναι; Τι ακριβώς κάνεις;

Είμαι συντονιστής της καλλιτεχνικής επιτροπής των «Δημητρίων». Είναι μια επιτροπή η οποία αποτελείται από 3-4 άτομα που ο καθένας έχει και έναν πιο εξειδικευμένο τομέα. Είναι η Μαρία Τσαντσάνογλου στα εικαστικά, η Δήμητρα Κορωναίου στον χορό και στα μουσικά ο Γιώργος Λαζαρίδης. Εγώ εξειδικεύομαι στα θεατρικά, αλλά συγχρόνως έχω τον συντονισμό της επιτροπής.

Εχει πολύ μεγάλη παράδοση η διοργάνωση σε σπουδαίες ξένες συμμετοχές. Φέτος έχουμε μια παράσταση του Πίτερ Μπρουκ, την οποία θα δούμε στη μνήμη του, και τον Τόμας Οστερμάγερ.

Από θεατρικά, ναι, αυτά είναι τα δύο διεθνούς εμβέλειας. Το «Tempest project» του Πίτερ Μπρουκ είναι μια παράσταση που ανέβηκε το 2020-21. Σκεφτόμαστε να κάνουμε και μια ειδική βραδιά για αυτόν τον άνθρωπο που τόσα προσέφερε στο θέατρο. Είναι μια μικρότερη εκδοχή, δεν είναι η «Τρικυμία» που είχε κάνει παλιά ο Μπρουκ. Είναι ένα από τα τελευταία πρότζεκτ που έκανε και έχει όλη αυτή τη λιτότητα που είναι χαρακτηριστική του Πίτερ Μπρουκ, την απλότητα. Το λένε και οι ίδιοι: είναι μια «Τρικυμία» τσέπης!

● Και ένα έργο του Εντουάρ Λουί.

Ναι, το «Ποιος σκότωσε τον πατέρα μου». Είναι συμπαραγωγή της Σαουμπίνε και του Theatre de la Ville. Με αυτό ανοίγουμε.

● Και οι ελληνικές συμμετοχές;

Είναι οι «Παίκτες» του Γκόγκολ σε σκηνοθεσία Γιώργου Κουτλή, οι «Λευκές νύχτες» του Ντοστογιέφσκι σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ασπιώτη, το «Η δημοκρατία του μπακλαβά» του Ανέστη Αζά και ο «Χαλεπάς» της Αργυρώς Χιώτη.

Ποια είναι τα πρώτα «Δημήτρια» που θυμάσαι να βλέπεις ως θεατής;

Είχε έρθει η Ελλη Λαμπέτη στο Κρατικό. Πρέπει να ήμουν τότε περίπου 16 χρόνων. Επαιξε τρεις μονόλογους του Κοκτό. «Η ανθρώπινη φωνή», «Η ψεύτρα», «Ο Πιερότος» - από εκεί είναι η περίφημη φωτογραφία όπου είναι ντυμένη κλόουν. Γενικά, πήγαινα στα μουσικά. Τζαζ που έφερναν τότε θυμάμαι να ακούω αρκετή ως πιτσιρικάς. Αργότερα ήρθαν οι συμμετοχές μου με τον Θεόδωρο Τερζόπουλο. Πηγαίναμε κάθε χρονιά από τις «Βάκχες» μέχρι το «Κουαρτέτο». Αυτό το τελευταίο ήταν μια πολύ ιδιαίτερη στιγμή.

Ο Τερζόπουλος είχε σκηνοθετήσει δύο εκδοχές, μία εδώ και μία στη Ρωσία. Εδώ, στα «Δημήτρια», συναντήθηκαν και οι δύο: είχαμε παίξει πρώτα εμείς, μετά έπαιξαν οι Ρώσοι. Στο «Παλλάς», που ήταν κάτω στην παραλία. Πρώτα παίξαμε εγώ με την Ολια Λαζαρίδου. Τελείωσε το δικό μας και παίχτηκε μετά το ρωσικό «Κουαρτέτο», με την Αλα Ντεμίτοβα και τον Ντμίτρι Πεφτσόφ. Και μετά παίξαμε και οι δύο, και τα δύο πρότζεκτ, την πρώτη σκηνή μαζί. Ηταν από τις πιο ωραίες θεατρικές μου στιγμές, φοβερή εμπειρία. Κάναμε τον πρώτο μονόλογο που πλησιάζει από πίσω σιγά σιγά ο Βαλμόν τη μαρκησία Μερτέιγ. Πλησιάζαμε μαζί λοιπόν, εγώ την Ολια και ο Πεφτσόφ την Ντεμίτοβα.

● Από ξένες παραστάσεις τι σου έρχεται στο μυαλό;

Δεν θυμάμαι να έχω δει καμία, γιατί είχα φύγει. Πρώτα έφυγα στη Νέα Υόρκη και τελικώς έμεινα στην Αθήνα. Θυμάμαι μόνο τα ελληνικά.

● Ξέρω ότι είχε έρθει ο Ταντέους Κάντορ στα «Δημήτρια», πράγμα βέβαια που εγώ δεν πρόλαβα. Τον είχες δει;

Οχι, δεν τον είχα πετύχει. Ξέρω ποιος τον είχε φέρει κιόλας. Είχε έρθει με το «Βιελοπόλε - Βιελοπόλε». Δεν είχα δει την παράσταση εδώ. Την είχα δει όμως στην Ισπανία, σε μια περιοδεία που κάναμε με τις «Βάκχες»: την προηγούμενη μέρα πριν παίξουμε εμείς -νομίζω, στη Μαδρίτη ήταν- έπαιζε ο Ταντέους Κάντορ.

● Είσαι πολύ τυχερός. Από τη μεριά σου, με ποιο σκεπτικό επιλέγεις τις θεατρικές παραστάσεις για τα «Δημήτρια»;

Θα σε απογοητεύσω. Δεν υπάρχει κάποιο σκεπτικό - εννοώ πως δεν υπάρχει κάποιο κόνσεπτ, δεν ψάχνουμε μια θεματολογία συγκεκριμένη. Απλά λόγω των γραφειοκρατικών δυσκολιών προσπαθούμε να βρούμε κάποια ονόματα τα οποία να είναι φυσικά γνωστά, αλλά συγχρόνως να έχουν και μια δελεαστική οικονομική διάσταση, γιατί τα χρήματα τα οποία έχουμε δεν είναι όπως του Φεστιβάλ Αθηνών. Οπότε είμαστε καταδικασμένοι, με την καλή έννοια, να διαλέγουμε το πιο «καλό» με την πιο οικονομική τιμή.

Αλλά είναι τόσο δύσκολο όλο αυτό που δεν μπορείς να επιλέξεις θεματολογία. Το φετινό φεστιβάλ ονομάστηκε «Παλμοί» (Pulses). Την πρώτη χρονιά που ήμουν συντονιστής το ονομάσαμε «Αποστάσεις» (Distances) και πέρυσι «Ανάσες» (Breaths). Φέτος το σκεφτήκαμε ως παλμούς επανεκκίνησης, παλμούς που μας συνδέουν με το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Παλμοί κανονικότητας, ότι σιγά σιγά ξαναμπαίνουμε σε μια ροή ας πούμε πιο φυσιολογική.

● Το κοινό πώς αντιδρά σ’ αυτά που βλέπει στα «Δημήτρια» όσο θυμάσαι, αλλά και τώρα; Πόσο έχει αλλάξει με τα χρόνια;

Κοίταξε, είναι όπως η ίδια η Θεσσαλονίκη: έχει αυτό το ακραίο, το σχεδόν σχιζοφρενές. Είναι μια πόλη που ο ένας πόλος της είναι ο συντηρητισμός και ο άλλος είναι ο πολύ ακραίος προοδευτισμός. Δεν υπάρχει κάτι στη μέση. Εκ των πραγμάτων βλέποντας τι συνέβαινε στο παρελθόν και προσπαθώντας να εκτιμήσω τι χώρο μπορούν να καταλάβουν σήμερα τα «Δημήτρια» στους δημότες της Θεσσαλονίκης, καταλαβαίνω ότι έχουν απομακρυνθεί κάπως από το νεανικό κοινό. Οπότε, όχι μόνο εγώ, αλλά και η προηγούμενη αντιδημαρχία επί δημαρχίας του Γιάννη Μπουτάρη προσπαθούσαμε να πλησιάσουμε την πιο νέα γενιά, χωρίς φυσικά να χάσουμε τους παλιούς, τους ανθρώπους οι οποίοι μεγαλώνουν σιγά σιγά μέσα στα 57 ολόκληρα χρόνια που υπάρχουν τα «Δημήτρια».

Γι’ αυτό και βλέπεις από τη μία ονόματα όπως ο Πίτερ Μπρουκ, ο Οστερμάγερ ή όπως ο Γιώργος Κουτλής και παλαιότερα ο Τερζόπουλος. Και πέρσι ήταν να έρθει ο Θόδωρος με τη «Νόρα», αλλά δεν μπόρεσε τελικά και ακύρωσε, Υπήρχε πάντοτε συγκερασμός μεταξύ εκδηλώσεων πιο συντηρητικών και άλλων πιο πρωτοποριακών. Στα μουσικά υπάρχουν συμφωνικές εκδηλώσεις. Φέτος με τη Συμφωνική του Δήμου θα γίνει μια μεγάλη συναυλία του Αλεξάντερ Ντεπλά. Αναζητούμε πάντα τον συγκερασμό, τη χρυσή τομή μεταξύ του παλιού και του νέου.

Δεν γίνεται να μη σε ρωτήσω πώς τα προλαβαίνεις όλα.

Είναι που ως Θεσσαλονικιός το θέλω πολύ, ρε παιδί μου. Είναι ένα στοίχημα για μένα να υπάρξει αυτό το άνοιγμα, το οποίο είναι φυσικά κατάλοιπο αυτών που γνώρισα εγώ στα δέκα χρόνια που ήμουν με τον Θεόδωρο Τερζόπουλο. Αυτή η διεθνοποίηση της τέχνης, των παραστάσεων, είναι ένα μεγάλο μάθημα και ξέρω ότι αυτό καλλιεργεί πάρα πολύ. Είναι πολύ χρήσιμο να βλέπουν οι Θεσσαλονικείς τέχνη από άλλες χώρες. Είναι αυτό που έγινε με το Φεστιβάλ Αθηνών -βέβαια με άλλα μπάτζετ, με άλλα κονδύλια- το οποίο ξεκίνησε επί Λούκου και κάπως συνεχίζεται μέχρι τώρα. Αλλά εδώ υπάρχουν προβλήματα: η γραφειοκρατία, ότι είναι κρατικό, ότι οι καλλιτέχνες συμβάλλονται με το κράτος. Ο δήμος έχει αυτή τη νομική φόρμα, οπότε δεν έχουμε την ευχέρεια να καλούμε καλλιτέχνες τόσο εύκολα, γιατί οι διεθνείς προσωπικότητες θέλουν και κάποιο είδος προκαταβολής που εμείς δεν έχουμε τη δυνατότητα να εκταμιεύσουμε εγκαίρως. Εχουμε τέτοιου είδους προβλήματα.

Το άλλο βασικό πρόβλημα είναι ότι δεν έχουμε ένα τοπόσημο, όπως έχει το Φεστιβάλ Αθηνών, το οποίο έχει την Επίδαυρο, έχει το Ηρώδειο. Εμείς δεν έχουμε τέτοιο χώρο. Οπότε κινούμαστε λίγο πιο εναλλακτικά. Φέτος υπάρχει για πρώτη φορά μια πιο στενή σχέση με το ΚΘΒΕ. Πέρα από τις αίθουσες που μας δίνει και μας έδινε μέχρι τώρα, έχουν μπει και αυτοί σε αυτά τα δύο πρότζεκτ σαν συμπαραγωγοί και έχουν αναλάβει ένα μέρος του κόστους. Επίσης αναγκαστικά απευθυνόμαστε και σε άλλους φορείς, όπως είναι η Στέγη. Μας δίνεται η δυνατότητα να φέρουμε παραστάσεις της Στέγης και να αναλάβουν αυτοί ένα κομμάτι των εξόδων. Αυτή πρέπει να είναι και μελλοντικά η συνέχεια. Μόνο μέσα από συμπράξεις με φορείς και οργανισμούς μπορεί να βγουν ωφελημένοι όλοι.

● Θα σου κάνω μια ερώτηση υποθετική. Ας πούμε ότι είναι λυμένα όλα τα γραφειοκρατικά, δεν υπάρχει οικονομικό πρόβλημα, δεν έχεις κανέναν περιορισμό στο πόσο πολυπρόσωπη θα είναι η παραγωγή που θα φέρεις. Και έχεις να επιλέξεις να φέρεις μια ξένη παράσταση να τη δουν οι Θεσσαλονικείς στα «Δημήτρια». Ποια θα ήταν αυτή;

Θα διάλεγα το «Black Rider» του Ρόμπερτ Γουίλσον. Γιατί είναι μια εμβληματική παράσταση. Είναι η μουσική του Tom Waits. Είναι το κείμενο του Ουίλιαμ Μπάροους. Είναι η σκηνοθεσία του Ουίλσον, είναι το Thalia Theatre. Αυτό τα συμπεριλαμβάνει όλα, όλα.

*Δημοσιογράφος, σκηνοθέτης και μεταφραστής


📌 Το πρόγραμμα των 57ων «Δημητρίων», καθώς και πληροφορίες και εισιτήρια, στον ιστότοπο του φεστιβάλ: 57α «Δημήτρια» (e-dimitria.gr)

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το δικαίωμα της ερμηνείας είναι αναφαίρετο
Οι τέσσερις παραστάσεις σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Καραντζά ήταν οι αφορμές για να κάνουμε μία ακόμα πιο ευρεία κουβέντα από τους «Πέρσες» μέχρι τον Δημήτρη Λιγνάδη και το MeToo.
Το δικαίωμα της ερμηνείας είναι αναφαίρετο
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Την ιστορία τη γράφουν οι παρέες και τη σφυρηλατούν οι συλλογικότητες»
Ο σκηνοθέτης της παράστασης «Η μάνα αυτουνού», Βαγγέλης Λάσκαρης, μιλά στην «Εφ.Συν.» για το θέατρο, το ΥΠΠΟΑ και την κοινωνία.
«Την ιστορία τη γράφουν οι παρέες και τη σφυρηλατούν οι συλλογικότητες»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Ως πολίτης δεν έχω νιώσει χειρότερα»
Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος σκηνοθετεί το «Μια άλλη Θήβα» του Ουρουγουανού Σέρχιο Μπλάνκο, ένα έργο για τη βία, το τραύμα και τη δικαιοσύνη.
«Ως πολίτης δεν έχω νιώσει χειρότερα»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Το υπουργείο Πολιτισμού δεν είναι λίστα λογοκρισίας»
Ο Δ. Καραντζάς σκηνοθετεί τους «Πέρσες» στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών τονίζοντας ότι μέσα από το συγκεκριμένο έργο αντιλαμβανόμαστε αυτό που φοβόμαστε, δηλαδή την ήττα και τη συντριβή ως κοινωνία.
«Το υπουργείο Πολιτισμού δεν είναι λίστα λογοκρισίας»
ΝΗΣΙΔΕΣ
O βιοπορισμός είναι ο μεγάλος μας αντίπαλος
Νικόλας Παπαδομιχελάκης και Βαλέρια Δημητριάδου από την ομάδα «C for Circus» μιλούν για την παρουσία τους στα θεατρικά δρώμενα, την πολυετή συνεργασία τους και τη νέα τους δουλειά στον «Γλάρο» του Τσέχοφ.
O βιοπορισμός είναι ο μεγάλος μας αντίπαλος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας