• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 10.3°C / 14.2°C
    4 BF
    73%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 8.0°C / 12.0°C
    3 BF
    64%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.4°C / 17.0°C
    4 BF
    61%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    1 BF
    50%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 10.7°C / 10.9°C
    4 BF
    71%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 7.9°C / 10.5°C
    2 BF
    63%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 5.4°C / 5.4°C
    2 BF
    70%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.5°C / 14.5°C
    2 BF
    52%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.4°C / 18.8°C
    3 BF
    79%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 14.9°C
    1 BF
    63%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.5°C / 16.8°C
    1 BF
    67%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.7°C / 11.7°C
    2 BF
    82%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    4 BF
    48%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.5°C / 10.0°C
    0 BF
    66%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 9.5°C / 11.0°C
    3 BF
    69%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 16.8°C / 17.7°C
    2 BF
    79%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.8°C / 14.3°C
    3 BF
    80%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.3°C / 11.6°C
    2 BF
    68%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.6°C / 11.2°C
    2 BF
    82%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    1 BF
    67%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Περιφρόνηση»: ο πιο ποιητικός Γκοντάρ

  • A-
  • A+
«Στην πιο ποιητική και αυτοαναφορική δουλειά του, ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ εικονοποιεί τη στιγμή που ο έρωτας επισφραγίζει τη μη αναστρέψιμη πτώση».

«Τότε μ’ αγαπάς ολοκληρωτικά».
«Σ’ αγαπώ ολοκληρωτικά, τρυφερά, τραγικά».

Είναι ο διάλογος ανάμεσα στην Καμίλ (Μπριζίτ Μπαρντό) και στον σύζυγό της Πολ (Μισέλ Πικολί) στην «Περιφρόνηση» (Le Mepris, 1963) προτού αρχίσει η φθορά.

Και η σκηνή που επρόκειτο να χλευάσει τον τρόπο που ο κινηματογράφος χρησιμοποιεί το γυμνό σώμα αδυνατεί να εκπληρώσει τον σκοπό της γιατί είναι ο Γκοντάρ αυτός που κινηματογραφεί. Και το γυμνό αυτό σώμα, που επιλέχθηκε για την απόλυτη ομορφιά του και την εμπορικότητα που τη συνοδεύει, αδυνατεί να ιδωθεί ως οτιδήποτε παρά ιερό, γιατί φέρει την τραγικότητα της απόλυτης ομορφιάς του και το δυσβάσταχτο βάρος της λατρείας του κοινού, που από την εφηβεία σήκωνε η Μπαρντό.

Στην πιο ποιητική και αυτοαναφορική δουλειά του, ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ εικονοποιεί τη στιγμή που ο έρωτας παύει, μόνο με ένα βλέμμα της Μπριζίτ Μπαρντό σε πλάνο σινεμασκόπ, και με την αριστουργηματική υπόκρουση του Ζορζ Ντελερί να επισφραγίζει τη μη αναστρέψιμη πτώση. Πτώση της ίδιας της τέχνης και της ποίησης, καθώς μαζί με το ξεπούλημα του έρωτα συντρίβεται αυτομάτως και κάθε τι ωραίο. «…Η “Περιφρόνηση” είναι μια βαθιά σινεματική συνάντηση με την αιωνιότητα, μέσα στην οποία φαίνεται να σβήνουν τόσο ο χαμένος γάμος όσο και ο κινηματογράφος. Είναι μια από τις πιο τρομακτικά σπουδαίες ταινίες που γυρίστηκαν ποτέ...» λέει ο Μάρτιν Σκορσέζε και δανείζεται το υπέροχο, γεμάτο θλίψη μουσικό θέμα του Ντελερί, το «Θέμα της Καμίλ», για την ταινία του «Καζίνο» (1995).

Οταν φεύγει από τη ζωή ένας δημιουργός τόσο εμβληματικός και καθοριστικός για την ιστορία του κινηματογράφου όσο ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ, ξαναγυρνάς με τον νου σε όλο του το έργο και στις στιγμές που εσύ το ανακάλυψες. Σε ένα θερινό σινεμά μια ζεστή νύχτα ή ψάχνοντας στο βίντεο κλαμπ χωρίς να ξέρεις τι ψάχνεις. Και προσπαθείς να θυμηθείς γιατί ήταν σημαντικός για σένα και όχι για την ιστορία του κινηματογράφου. Προσπαθείς να θυμηθείς τι σε έκανε να νιώσεις. Και όσα και αν ειπωθούν για το στιλ, τη μορφή ή την πρωτοπορία, αυτό που μένει μέσα σου, στην καρδιά και στη μνήμη, είναι αυτό που ένιωσες κάποτε ως παιδί, όταν έβλεπες κινηματογράφο χωρίς γνώση, με μοναδικά κριτήρια την ομορφιά και τη συγκίνηση.

Μια ταινία για το σινεμά και το τέλος της αγάπης

Η μαύρη περούκα που φοράει η Καμίλ σε αρκετές σκηνές της «Περιφρόνησης» παραπέμπει στην ταινία «Ζούσε τη ζωή της» (Vivre Sa Vie, 1962) και στην Αννα Καρίνα -σύζυγο και μούσα του Γκοντάρ-, ενώ το όνομα του ήρωά του (Πολ) ήταν το όνομα του πατέρα του. Δεν χρειάζεται να τα γνωρίζεις όμως αυτά για να αισθανθείς πως πρόκειται για την πιο προσωπική του ταινία. Ούτε χρειάζεται να γνωρίζεις το μέγεθος της ιδιοφυΐας του τεράστιου Φριτς Λανγκ και την παρακαταθήκη του στον αμερικανικό και παγκόσμιο κινηματογράφο για να συνειδητοποιήσεις πως η «Περιφρόνηση» κοιτάζει βαθιά μέσα της και μιλάει για τον εαυτό της. Ο δημιουργός στην κινηματογραφική βιομηχανία απέναντι στο χρήμα και η αγάπη που με τόση ευκολία θυσιάζει πάλι για το χρήμα παρουσιάζονται σαν παράλληλα αδιέξοδα, με το αίσθημα της περιφρόνησης να διαχέεται παντού· πάνω από τα άλλοτε ένδοξα στούντιο της Τσινετσιτά και σκεπάζοντας σαν λοιμός το ονειρικό Κάπρι.

Στην ομορφότερη ταινία της Nouvelle Vague, ταινία υψηλότατης αισθητικής και ηθικής, ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ δημιουργεί μια Βαβέλ, μέσα στο χάος της οποίας πρέπει να γυριστεί η Οδύσσεια του Ομήρου. Γαλλικά, αγγλικά, ιταλικά, γερμανικά, άνθρωποι χαμένοι στη μετάφραση και το αιώνιο πρόβλημα της ασυνεννοησίας των δύο φύλων. Σε μια μυθική ταινία του παλιού γαλλικού κινηματογράφου, το «Λιμάνι των απόκληρων» (Le Quai de Brumes, 1938) -ένα νουάρ διαμάντι του ποιητικού ρεαλισμού σε σκηνοθεσία Μαρσέλ Καρνέ και σενάριο του Ζακ Πρεβέρ- ακούγεται ο διάλογος:

Ζαν (Ζαν Γκαμπέν): Δεν ξέρω γιατί σ’ τα λέω όλα αυτά. Αντρες και γυναίκες δεν μπορούν να συνεννοηθούν. Δε μιλούν την ίδια γλώσσα. Δεν έχουν το ίδιο λεξιλόγιο.

Νελί (Μισέλ Μοργκάν): Ισως, αλλά μπορούν να αγαπηθούν.

Στην «Περιφρόνηση» το μοτίβο της έλλειψης επικοινωνίας είναι κυρίαρχο. Μόνο που η προοπτική της αγάπης ως λύση ματαιώνεται από το πρώτο κιόλας μέρος της ταινίας. Η σκηνή όπου ο Πολ παροτρύνει την Καμίλ να μπει στο αυτοκίνητο του παραγωγού Τζέρεμι (Τζακ Πάλανς) είναι η κρισιμότερη, σηματοδοτώντας την αρχή του τέλους χαμηλόφωνα, όπως συνήθως συμβαίνει σε κομβικές στιγμές της ζωής ή των σχέσεων. Το μόνο που ακούγεται είναι η μηχανή του αυτοκινήτου του Τζέρεμι, αμέσως πριν το «Θέμα της Καμίλ». Είναι ο σύζυγός της που τη σπρώχνει στον ανταγωνιστή του, όπως θα συμβεί τρία χρόνια αργότερα στην «Εκδρομή» (1966) του Τάκη Κανελλόπουλου. Ο Γκοντάρ ανήκει στους σκηνοθέτες που νιώθουν τις γυναίκες και μιλούν γι’ αυτές. Μέσα από την περιφρονητική ματιά της πρωταγωνίστριάς του παρακολουθούμε τον Πολ να συμβιβάζεται και η έκπτωση αυτή συνεπάγεται πτώση του ανδρισμού.

Στο Κάπρι θα την παροτρύνει και δεύτερη φορά να πάει κοντά στον Τζέρεμι και εκείνη θα το κάνει παρόλο που το κλειστό και φοβισμένο της σώμα (κύριος άξονας μιας εξαιρετικής ερμηνείας) μαρτυρά πως τον απεχθάνεται. Τόσο λυρικά δοσμένη, με συγκλονιστική φωτογραφία και μακρινά πλάνα του Γκοντάρ στο φυσικό τοπίο -γιατί «πρέπει να απομακρυνθείς για να δεις τα πράγματα καθαρά» όπως έλεγε ο ίδιος-, η «Περιφρόνηση» μοιάζει με πίνακα ζωγραφικής. Κι όμως, οι κυνικοί και τόσο ωμά αληθινοί διάλογοι, η οδυνηρά υπέροχη μουσική και οι πληγές του πιο μεταβαλλόμενου χαρακτήρα όλων, αυτού της Μπαρντό, που διαγράφονται σε κάθε κάδρο, σου υπενθυμίζουν πως είναι μια ιστορία βίας. Μια ιστορία ασύλληπτης ποίησης, απώλειας και βίας, που αφήνει το αποτύπωμά της μέσα σου για πάντα.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το σινεμά πέθανε. Ζήτω το σινεμά!
Οι θεατρικές παραστάσεις, οι καλλιτέχνες, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και η πολιτιστική πορεία του τόπου.
Το σινεμά πέθανε. Ζήτω το σινεμά!
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Κάθε τι είναι πολιτικό, πόσο μάλλον η τέχνη»
Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του New Ge­neration Film Festival, Ιάκωβος Γωγάκης, μας συστήνει τόσο τον ίδιο όσο και το όραμά του για τη διοργάνωση που διεξάγεται για δεύτερη φορά στην Αθήνα.
«Κάθε τι είναι πολιτικό, πόσο μάλλον η τέχνη»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Πάντα η εξέλιξη κερδίζει»
Ο πρόεδρος του Animasyros Βασίλης Καραμητσάνης μιλά στην «Εφ.Συν.» για την πορεία του και τη φετινή διοργάνωση που συμπληρώνει τα 15 χρόνια.
«Πάντα η εξέλιξη κερδίζει»
ΣΙΝΕΜΑ
Ενα νέο κύμα από μόνος του, κόντρα στο ρεύμα
Ο Γαλλοελβετός κινηματογραφιστής και διανοητής, ταυτίστηκε με τον αριστερισμό, τις μεγάλες κοινωνικοπολιτικές διεκδικήσεις του ’60 και βέβαια το αντισυμβατικό πνεύμα και σινεμά της Νουβέλ Βαγκ.
Ενα νέο κύμα από μόνος του, κόντρα στο ρεύμα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας